Παναγιώτης Τόμπρας: Ο αρχιτέκτονας που έχτισε το «μουσείο του μέλλοντος» επιστρέφει στην κριτική επιτροπή της Ριβιέρας
Από τη Σπάρτη στο Ντουμπάι, στη Ντόχα και στο Κάιρο, κι από κει πίσω στην Αθηναϊκή Ριβιέρα. Ο Παναγιώτης Τόμπρας, Διευθυντής του ION Group στην Ελλάδα και CEO της Top Mentor Consultants, μιλά στο NouPou για τη διαδρομή του, τις προκλήσεις της Ριβιέρας και τη συμμετοχή του στην κριτική επιτροπή των πρώτων Athens Riviera Luxury Awards.
- 13/09/2026 09:47
Κάπου ανάμεσα στο Ντουμπάι, στη Ντόχα και στο Κάιρο, ο Παναγιώτης Τόμπρας σχεδίαζε κτίρια που θα άλλαζαν το πώς βλέπει ο κόσμος τις πόλεις τους. Το Museum of the Future. Το EXPO 2020. Το Grand Egyptian Museum. Ονόματα που ακούγονται σαν λίστα ονείρων για έναν αρχιτέκτονα, κι όμως ο άνθρωπος πίσω από αυτά επέλεξε, στην πιο δυναμική στιγμή της καριέρας του, να τα αφήσει και να γυρίσει σπίτι. Σήμερα κάθεται στην κριτική επιτροπή των πρώτων Athens Riviera Luxury Awards (17 Σεπτεμβρίου, One&Only Aesthesis, Γλυφάδα) κι έχει πολλά να πει για το πού πάει η ακτογραμμή που διάλεξε να ξαναζήσει.
Από τη Σπάρτη στην έρημο, και πίσω
Γεννημένος στη Σπάρτη, με καταγωγή από το Ναύπλιο, σπούδασε αρχιτεκτονική στη Βενετία κι έφυγε για την Αυστραλία το 2012, όταν η κρίση δεν άφηνε πολλά περιθώρια σε νέους μηχανικούς στην Ελλάδα. Στη Μελβούρνη δούλεψε ως fit-out manager σε ένα ξενοδοχείο πενήντα εκατομμυρίων, το Pegasus. Ακολούθησαν η Ντόχα, όπου ήταν project manager για το Sheraton αξίας πεντακοσίων τριάντα εκατομμυρίων, και το Ντουμπάι, όπου υπέγραψε ως Project Director την επέκταση του εμπορικού κέντρου Wafi (τετρακόσια εκατομμύρια) κι εργάστηκε ως Senior Executive Manager στο εμβληματικό Museum of the Future. Στο ενδιάμεσο, ήταν Project Director επίβλεψης για τα ενενήντα έξι περίπτερα της EXPO 2020, έργο δύο δισεκατομμυρίων εξακοσίων εκατομμυρίων, και ολοκλήρωσε τη θητεία του στην περιοχή ως Project Close-out Manager στο Grand Egyptian Museum. Τον έχουν περιγράψει ως σύμβολο του «brain gain» της μεταμνημονιακής εποχής, τον μηχανικό που αναγκάστηκε να κλείσει το γραφείο του στη Σπάρτη για να μεταναστεύσει και επέστρεψε χρόνια μετά ως όνομα που ανοίγει πόρτες. Ο ίδιος, όταν του ζητάς να μιλήσει γι’ αυτή τη διαδρομή, δεν στέκεται σε τίτλους:
«Η επαγγελματική μου διαδρομή ξεκίνησε από την αρχιτεκτονική, την οποία εξακολουθώ να θεωρώ τον βασικό πυρήνα της ταυτότητάς μου. Στην πορεία, όμως, η ενασχόλησή μου με σύνθετα έργα και μεγάλες επενδύσεις με οδήγησε σε μια πιο ολοκληρωμένη αντίληψη γύρω από την ανάπτυξη και την αξιοποίηση των ακινήτων. Απέκτησα εμπειρία όχι μόνο στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, αλλά και στο project management, στην κατασκευή, στην τεχνική αξιολόγηση, στη στρατηγική ανάπτυξης και στην επενδυτική συμβουλευτική, έχοντας δουλέψει και στις πέντε ηπείρους. Η Top Mentor Consultants δημιουργήθηκε ακριβώς πάνω σε αυτή τη φιλοσοφία: να μπορεί μία ομάδα να αναλάβει ένα έργο συνολικά, από την αρχική ιδέα και την αξιολόγηση της επένδυσης έως την αδειοδότηση, την κατασκευή και την τελική παράδοσή του».
Δεν είναι λίγο πράγμα να αφήνεις πίσω σου τη Μέση Ανατολή για να χτίσεις ξενοδοχεία στον Πειραιά, αλλά ο Τόμπρας το λέει σαν να ήταν η πιο λογική απόφαση του κόσμου. Το πρώτο του έργο μετά την επιστροφή, μια μετατροπή κτιρίου γραφείων σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων στην καρδιά του Πειραιά, ήταν κι αυτό μια δήλωση: πως το ίδιο βλέμμα που σχεδίασε μουσεία στην έρημο μπορεί να ξαναδιαβάσει κι ένα ξεχασμένο κτίριο γραφείων στη γειτονιά του. Ακολούθησε το Merkaba Institute, ένα φουτουριστικό κτίριο-υπογραφή του δικού του γραφείου, που έδειξε πως η επιστροφή δεν ήταν συμβιβασμός καριέρας αλλά συνέχεια της ίδιας φιλοδοξίας, μόνο πια σε ελληνικό έδαφος.
Μια Ριβιέρα που άλλαξε νόημα
Σήμερα ο Τόμπρας είναι Διευθυντής του ION Group στην Ελλάδα και CEO της δικής του Top Mentor Consultants, κι έχει βλέμμα πάνω στην Αθηναϊκή Ριβιέρα από δύο διαφορετικές θέσεις ταυτόχρονα. Ρωτημένος για την εξέλιξή της τα τελευταία χρόνια, απαντά χωρίς δισταγμό:
«Η Αθηναϊκή Ριβιέρα βρίσκεται σε μια περίοδο εντυπωσιακού μετασχηματισμού. Μέσα σε λίγα χρόνια έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους επενδυτικούς και αρχιτεκτονικούς προορισμούς της Μεσογείου, προσελκύοντας διεθνή brands, θεσμικούς επενδυτές και αγοραστές υψηλών απαιτήσεων. Αρχιτεκτονικά, παρατηρούμε μια σαφή στροφή προς έργα υψηλότερης ποιότητας, με έμφαση στη θέα, στο φυσικό φως, στην ενεργειακή απόδοση, στη διαμόρφωση του τοπίου και στη σύνδεση των κτιρίων με τη θάλασσα και το μεσογειακό περιβάλλον. Η έννοια της πολυτέλειας έχει πλέον αλλάξει. Δεν εκφράζεται μόνο μέσα από τα ακριβά υλικά ή το μέγεθος, αλλά μέσα από την ποιότητα του χώρου, την ιδιωτικότητα, την τεχνολογία, την ευεξία, τη βιωσιμότητα και τη συνολική εμπειρία κατοίκησης. Η Ριβιέρα έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει μια σύγχρονη αρχιτεκτονική ταυτότητα, η οποία θα είναι διεθνής αλλά ταυτόχρονα βαθιά συνδεδεμένη με τον ελληνικό τρόπο ζωής».
Παράλληλα με τον ρόλο του στην Top Mentor, ο Τόμπρας συμμετέχει στον σχεδιασμό και τον συντονισμό σημαντικών αναπτυξιακών κι επενδυτικών έργων μέσω του ION Group. «Οι δύο αυτοί ρόλοι μού επιτρέπουν να συνδυάζω τη δημιουργικότητα του αρχιτέκτονα με τη στρατηγική σκέψη, την οικονομική αντίληψη και τη διοικητική ευθύνη που απαιτεί μια σύγχρονη επένδυση», λέει. Ακούγεται σαν μάρκετινγκ φυλλάδιο μέχρι να θυμηθείς πως ο άνθρωπος που το λέει έχει χτίσει σε πέντε ηπείρους και ξέρει τη διαφορά ανάμεσα σε πολυτέλεια που φαίνεται και πολυτέλεια που λειτουργεί.
Η ισορροπία ως μεγαλύτερη πρόκληση
Ρωτημένος για τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η κατασκευή και η ανάπτυξη στην περιοχή, ο Τόμπρας δεν μιλά για κόστος ή γραφειοκρατία πρώτα. Μιλά για ισορροπία:
«Η σημαντικότερη πρόκληση είναι να εξασφαλιστεί η ισορροπία ανάμεσα στην έντονη επενδυτική δραστηριότητα και στη διατήρηση της ταυτότητας και της ποιότητας της περιοχής. Η Ριβιέρα δεν πρέπει να μετατραπεί απλώς σε μια ζώνη ακριβών κατασκευών, αλλά να εξελιχθεί σε ένα ολοκληρωμένο, λειτουργικό και βιώσιμο αστικό περιβάλλον. Παράλληλα, υπάρχουν σύνθετα ζητήματα πολεοδομικού σχεδιασμού, αδειοδοτήσεων, υποδομών, κυκλοφορίας και αυξημένου κατασκευαστικού κόστους. Χρειάζεται μακροπρόθεσμος σχεδιασμός, σταθερό θεσμικό πλαίσιο και ουσιαστικός συντονισμός μεταξύ Πολιτείας, τοπικής αυτοδιοίκησης, επενδυτών, αρχιτεκτόνων και τεχνικών συμβούλων. Η ταχύτητα στην υλοποίηση είναι σημαντική, αλλά δεν πρέπει να λειτουργεί εις βάρος της αρχιτεκτονικής ποιότητας, του περιβάλλοντος και του δημόσιου συμφέροντος. Το πραγματικό στοίχημα είναι τα σημερινά έργα να εξακολουθούν να αποτελούν σημεία αναφοράς και ύστερα από αρκετές δεκαετίες».
Κι όσο για το τι ξεχωρίζει ένα έργο ή μια επιχείρηση ως πρότυπο αριστείας, η απάντησή του είναι εξίσου συγκεκριμένη: «Η αριστεία ξεκινά από τη σαφήνεια του οράματος και αποδεικνύεται σε κάθε στάδιο: στην ποιότητα της μελέτης, στη λειτουργικότητα, στην κατασκευαστική λεπτομέρεια, στη συνέπεια, στη διαχείριση του κόστους και στην τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων. Ένα επιτυχημένο project πρέπει να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του ανθρώπου, να σέβεται το περιβάλλον και τον χαρακτήρα του τόπου και να διατηρεί την αισθητική, λειτουργική και εμπορική του αξία στον χρόνο. Στόχος δεν πρέπει να είναι απλώς η δημιουργία εντυπωσιακών εικόνων, αλλά η υλοποίηση έργων με ουσία, ταυτότητα, καινοτομία και διάρκεια».
Το Ελληνικό ως καταλύτης, τα βραβεία ως ευθύνη
Στο ερώτημα για τις μεγαλύτερες ευκαιρίες της Ριβιέρας τα επόμενα χρόνια, ο Τόμπρας πηγαίνει κατευθείαν στο έργο που όλοι, λίγο πολύ, έχουν στο μυαλό τους:
«Το Ελληνικό λειτουργεί ως καταλύτης για ολόκληρη την Αθηναϊκή Ριβιέρα. Δεν αποτελεί μόνο μία μεγάλη ανάπτυξη ακινήτων, αλλά ένα έργο που μπορεί να αλλάξει τη διεθνή εικόνα της Αθήνας και να ενισχύσει τη θέση της ως προορισμού κατοικίας, τουρισμού, επιχειρηματικότητας και επενδύσεων. Οι ευκαιρίες δεν περιορίζονται στις πολυτελείς κατοικίες. Επεκτείνονται στη φιλοξενία, στις μαρίνες, στο retail, στα σύγχρονα γραφεία, στις υποδομές ευεξίας και αναψυχής, καθώς και σε νέες μορφές μικτών αναπτύξεων. Η μεγάλη ευκαιρία είναι να αποκτήσει η Αθήνα ένα παραλιακό μέτωπο διεθνών προδιαγραφών, με ισχυρή αρχιτεκτονική ταυτότητα, σύγχρονες υποδομές και περισσότερο ποιοτικούς και προσβάσιμους δημόσιους χώρους».
Γι’ αυτό, λέει, δέχτηκε να συμμετάσχει στην κριτική επιτροπή των πρώτων Athens Riviera Luxury Awards: «Η συμμετοχή μου στην κριτική επιτροπή της πρώτης διοργάνωσης των Athens Riviera Luxury Awards αποτελεί ιδιαίτερη τιμή. Για εμένα, η αξιολόγηση δεν αφορά μόνο την αισθητική ή την εμπορική επιτυχία. Αφορά τη συνολική αξία κάθε υποψηφιότητας: το όραμα, την αρχιτεκτονική ποιότητα, την εμπειρία που προσφέρει, τη βιωσιμότητα, την καινοτομία και τη θετική συμβολή της στην περιοχή και στην κοινωνία. Εύχομαι τα Athens Riviera Luxury Awards να εξελιχθούν σε έναν ισχυρό και διεθνώς αναγνωρίσιμο θεσμό, αντάξιο της δυναμικής και των προοπτικών της Αθηναϊκής Ριβιέρας».
Ο άνθρωπος που έχτισε μουσεία στην έρημο θέλει τώρα να βοηθήσει να χτιστεί κάτι στην πατρίδα του που να αντέχει στον χρόνο. Κι αν κάποιος ξέρει πώς μοιάζει ένα έργο που θα θυμούνται ύστερα από δεκαετίες, αυτός είναι μάλλον ο άνθρωπος που έχτισε το μουσείο του μέλλοντος και τώρα κρίνει ποιος χτίζει σωστά στη γειτονιά του.