Ο εξελισσόμενος ρόλος του Συμβούλου Ανώτατης Εκπαίδευσης και Σταδιοδρομίας: Από τις επιλογές σπουδών στην προετοιμασία για το μέλλον
Χτίζοντας τη νέα σχολική χρονιά
Η Κική Πετρίδη, Σύμβουλος Εκπαίδευσης για Αγγλόφωνα Πανεπιστήμια και Συντονίστρια Αγγλικών Γυμνασίου- Λυκείου στα Εκπαιδευτήρια Γείτονα, μιλά για το πώς προετοιμάζονται σήμερα οι μαθητές για τις σπουδές και επαγγελματική τους κατάρτιση.
- 15/09/2026 10:30
Μήπως οι συνηθισμένες ερωτήσεις που απευθύνουμε στους μαθητές, όπως «Τι θέλεις να σπουδάσεις;» ή «Τι θέλεις να γίνεις;», συμβάλλουν ελάχιστα στην προετοιμασία τους για τη διαρκώς μεταβαλλόμενη αγορά εργασίας του σήμερα; Πόσο έγκυρες είναι οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα, όταν αναδύονται νέα επαγγέλματα, όταν όλο και περισσότερα επαγγελματικά καθήκοντα εκτελούνται από την Τεχνητή Νοημοσύνη και όταν οι επαγγελματίες καλούνται να αναλάβουν νέους και διαφορετικούς ρόλους; Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τους νέους ανθρώπους να γνωρίσουν ένα ευρύ φάσμα επαγγελματικών διαδρομών και να επιλέξουν σταδιοδρομίες που θα τους προσφέρουν προσωπική ικανοποίηση;
Η έκθεση του ΟΟΣΑ (2025) State of Global Teenage Career Preparation αναδεικνύει ότι, σύμφωνα με τα ευρήματα του PISA 2022, το 39% των μαθητών και μαθητριών δεν έχει ακόμη ξεκάθαρη εικόνα για τη μελλοντική επαγγελματική πορεία τους, ποσοστό που έχει αυξηθεί σημαντικά από τις αρχές του 21ου αιώνα. Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι το ένα τρίτο των μαθητών/τριών θεωρεί πως δεν είναι επαρκώς ενημερωμένοι/ες σχετικά με τις επαγγελματικές διαδρομές που μπορούν να ακολουθήσουν. Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των επαγγελματικών σχεδίων των μαθητών/τριών, γεγονός που μπορεί να υπονομεύσει την ισότητα των ευκαιριών ή να οδηγήσει σε επιλογές σταδιοδρομίας που δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες και δυνατότητες των νέων ανθρώπων.
Από το Δημοτικό μέχρι το Λύκειο: Μια σταδιακή διαδρομή αυτογνωσίας
Τα ευρήματα αυτά θέτουν μια σημαντική πρόκληση για τους σχολικούς συμβούλους σπουδών και σταδιοδρομίας και για τα σχολεία εν γένει. Στα Εκπαιδευτήρια Γείτονα, το Τμήμα Συμβουλευτικής και το Γραφείο Πληροφόρησης Σπουδών και Αιτήσεων συνεργάζονται τα υπόλοιπα τμήματα του σχολείου για να καταστήσουν τη μετάβαση των νέων στην ανώτατη εκπαίδευση και την αγορά εργασίας πιο ομαλή, πιο ουσιαστική και προσβάσιμη σε όλους. Για να το πετύχουμε, ξεκινάμε δραστηριότητες προσωπικής ανάπτυξης και διερεύνησης σταδιοδρομίας από νωρίς, ενσωματωμένες στα μαθήματα διάφορων ακαδημαϊκών αντικειμένων, προσφέρουμε πολλές ευκαιρίες άμεσης επαφής με τον κόσμο της εργασίας και ενθαρρύνουμε τους μαθητές να αναλάβουν οι ίδιοι την ευθύνη για τις επιλογές σπουδών τους είτε στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό, αντί να τους παρέχουμε έτοιμες λύσεις.
Οι δραστηριότητες προσωπικής ανάπτυξης ξεκινούν από το Δημοτικό Σχολείο, με έμφαση στην καλλιέργεια της αυτογνωσίας, της ομαδικότητας, της επίλυσης προβλημάτων και της διαχείρισης συγκρούσεων – δεξιότητες που θα βοηθήσουν τους νέους ανθρώπους να συνεργάζονται με τους άλλους και να προσαρμόζονται στις αλλαγές.
Από την Β’ Γυμνασίου, προσφέρουμε στα παιδιά ευκαιρίες διερεύνησης σταδιοδρομίας, μέσα από τις οποίες, έρχονται σε επαφή με διαφορετικά επαγγέλματα και μη γραμμικές επαγγελματικές διαδρομές, ενώ παράλληλα κατανοούν πώς οι επιλογές σταδιοδρομίας συνδέονται με τις ικανότητες, τις προτιμήσεις και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους. Διοργανώνουμε Ημέρες Καριέρας, στις οποίες απόφοιτοι και γονείς του σχολείου μας μιλούν στους μαθητές για την επαγγελματική τους πορεία, ενώ αξιοποιούμε και έγκριτες διαδικτυακές πηγές, ώστε οι μαθητές να γνωρίζουν τις απόψεις και τις εμπειρίες επαγγελματιών από διαφορετικούς χώρους.
Στο Λύκειο, παρέχουμε στα παιδιά ευκαιρίες άμεσης επαφής με τον κόσμο της εργασίας, όπως επισκέψεις σε διαφορετικούς χώρους εργασίας, και παρακολούθηση επαγγελματιών (job shadowing). Πάντα ζητώ από τους μαθητές να αναστοχάζονται σχετικά με τα οφέλη που αποκομίζουν και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν κατά τη διάρκεια τέτοιων βιωματικών μαθησιακών δραστηριοτήτων. Η διαδικασία αυτή ενισχύει την κριτική τους σκέψη και τους παρέχει πολύτιμο υλικό για τη σύνταξη των κειμένων που συνοδεύουν τις πανεπιστημιακές τους αιτήσεις. Στα δύο τελευταία χρόνια της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (Β, Γ Λυκείου & IB1, IB2), υποστηρίζουμε τους μαθητές στην καλλιέργεια δεξιοτήτων όπως η σύνταξη βιογραφικού και η προετοιμασία για συνεντεύξεις.
Ένα πράγμα που έχω συνειδητοποιήσει μέσα από την πολυετή εμπειρία μου είναι ότι η προετοιμασία των μαθητών και μαθητριών για τις σπουδές και τη μελλοντική τους σταδιοδρομία δεν είναι υπόθεση ενός ή δύο προσώπων μέσα στον σχολικό οργανισμό. Η ανάπτυξη δεξιοτήτων, η διερεύνηση εκπαιδευτικών επιλογών και η σταδιακή διαμόρφωση επαγγελματικών στόχων χρειάζεται να υποστηρίζονται από το σύνολο των εκπαιδευτικών και των μελών της Ομάδας Ανώτερης Διοίκησης του σχολείου (Senior Leadership Team). Στα Εκπαιδευτήρια Γείτονα, οι μαθητές/τριες ανακαλύπτουν τον εαυτό τους, ξεκλειδώσουν τα ταλέντα τους, κατανοούν τις κλίσεις τους και τις μελλοντικές τους προοπτικές μέσα σε κάθε μάθημα και δραστηριότητα.
Πέρα από τις πληροφορίες: Η προσωπική διάσταση της συμβουλευτικής
Επίσης, σε ατομική βάση, οι μαθητές/τριες υποστηρίζονται από έμπειρους συμβούλους στη διερεύνηση των εκπαιδευτικών και επαγγελματικών τους επιλογών. Στο τελευταίο στάδιο της συμβουλευτικής διαδικασίας, στόχος μας είναι να ενισχύσουμε την αυτοπεποίθηση και την αίσθηση προσωπικής αυτενέργειας των μαθητών, ενθαρρύνοντάς τους να συγκρίνουν διαφορετικά πανεπιστημιακά προγράμματα και να ενημερώνονται για τις συνθήκες διαβίωσης στους διαφορετικούς προορισμούς σπουδών.
Ο ρόλος του συμβούλου, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην παροχή αξιόπιστων πληροφοριών, αλλά φροντίζει επίσης να ενθαρρύνει τους μαθητές/τριες να αναστοχαστούν σχετικά με τα ενδιαφέροντα, τις αξίες και τις επιδιώξεις τους, ώστε να καταλήξουν σε επιλογές που ανταποκρίνονται πραγματικά στις προσωπικές τους ανάγκες και στόχους. Οι έμπειροι επαγγελματίες στο σχολείο μας βοηθούν τους μαθητές να αναγνωρίσουν τα προσωπικά τους κίνητρα και να τα διακρίνουν από τις προσδοκίες των γονέων ή της κοινωνίας, να αναγνωρίσουν τους προβληματισμούς και τις προτιμήσεις τους και να κατανοήσουν τους λόγους που υποστηρίζουν τις επιλογές τους για τις πανεπιστημιακές τους σπουδές. Ακόμη σημαντικότερο, βοηθούν τους μαθητές να διαχειριστούν το άγχος και να αναπτύξουν ανθεκτικότητα, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις πτυχές της ζωής τους και όχι μόνο τις ακαδημαϊκές του δυνατότητες, γιατί η μάθηση δεν είναι αποκομμένη από το ευρύτερο πλαίσιο της ζωής του μαθητή.
Έτσι, βοηθούμε τους μαθητές/τριες μας όχι μόνο να κάνουν επιλογές σταδιοδρομίας με βάση τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα, τις αξίες και τις επιδιώξεις τους, αλλά και να μπορούν να προσαρμόζονται στις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες εργασίας. Είμαστε σε ανοιχτή επικοινωνία με εκπροσώπους πανεπιστημίων, επαγγελματικών χώρων, με αποφοίτους, και προσεγγίζουμε τις συζητήσεις με μαθητές και γονείς με ενσυναίσθηση.
Ο ρόλος μας είναι να προετοιμάσουμε τους μαθητές μας για το μέλλον – όχι να επιλέξουμε το μέλλον τους για λογαριασμό τους.