Η Αθηναϊκή Ριβιέρα στο σκοτάδι
Μπορεί να υπάρξει πραγματική «Αθηναϊκή Ριβιέρα» όταν ολόκληρες γειτονιές και επιχειρήσεις βυθίζονται στο σκοτάδι για 18 συνεχόμενες ώρες;
Ο άνθρωπος είναι μέριμνα
Μάρτιν Χάιντεγκερ
Με απλά λόγια, ο Γερμανός φιλόσοφος συμπύκνωσε μια αυτονόητη υποχρέωση. Οι ανάγκες των ανθρώπων, δεν μπορεί παρά να είναι ζωτική προτεραιότητα. Η ανταπόκριση όλων μας σ’ αυτές, είναι δείκτης πραγματικού ενδιαφέροντος. Και το κυριότερο, μας αποκαλύπτει το βαθμό προόδου και ευημερίας, μιας χώρας και μιας κοινωνίας. Και κάτι άλλο εξίσου σημαντικό, μας βοηθά να αντιληφθούμε αν οι ποικιλώνυμοι εκπρόσωποί της, πολιτική τάξη, αξιωματούχοι της αυτοδιοίκησης, κρατικοί λειτουργοί, νοιάζονται για τα προβλήματα των πολιτών και κατ’ επέκταση επιδιώκουν την επίλυση τους.
Δυστυχώς όμως, τα γεγονότα μας προσγειώνουν στη σκληρή πραγματικότητα. Η μέριμνα στις πιο πολλές περιπτώσεις αποτελεί κενό γράμμα. Δεν συνοδεύεται με τις απαιτούμενες πράξεις και ενέργειες. Απλώς είναι μια καραμέλα που αποσκοπεί στη συγκάλυψη της ανυπαρξίας της. Έτσι καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες μιας υπερχειλίζουσας φλυαρίας, η οποία δεν έχει κανένα πρακτικό αντίκρισμα. Η απόσταση διακηρύξεων και πράξεων, αντί να μειώνεται συνεχώς διευρύνεται.
Τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα έχουν καταστεί κανόνας στη δημόσια ζωή. Μέλημα των περισσοτέρων που έχουν πολιτική, διαχειριστική και επιχειρησιακή ευθύνη, είναι η καλλιέργεια μιας επίπλαστης εικόνας, η οποία απέχει παρασάγγας απ’ την αλήθεια. Μάλιστα στην εποχή μας, όπου τα επικοινωνιακά μέσα κυριαρχούν, τα χρησιμοποιούν για τη διαμόρφωση μιας εικονικής πραγματικότητας.
Ωστόσο τα προβλήματα που βιώνουμε ως πολίτες, είναι υπαρκτά και έντονα. Δεν αντιμετωπίζονται με φαμφάρες και βερμπαλισμούς. Ούτε επιλύονται αδιαφορώντας για αυτά. Πόσο μάλλον όταν επιχειρείται η αποσιώπησή τους, κρύβοντας τα κάτω απ’ το χαλί. Απεναντίας χρειάζεται να βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τόσο της πολιτείας και των θεσμικών εκπροσώπων της, όσο και των ίδιων των πολιτών. Η ωριμότητα μιας χώρας και μιας κοινωνίας κρίνεται από τον τρόπο που αντιμετωπίζουν τα ζωτικά προβλήματα του τόπου.
Αναμφίβολα, η υστέρηση ήταν και είναι βασικό χαρακτηριστικό της Ελλάδας. Δεν εκδηλώνεται μόνο με τις γνωστές στρεβλώσεις και ανεπάρκειες, που χρόνια τώρα της στερούν τη δυνατότητα να εναρμονιστεί με τις νέες ανάγκες και απαιτήσεις. Αλλά και με την αδυναμία της να προτάξει και να ακολουθήσει με επιμέλεια και συνέπεια ένα εμπροσθοβαρές αναπτυξιακό σχέδιο.
Κανείς αντικειμενικός παρατηρητής δεν αμφισβητεί πως υπήρξαν περίοδοι όπου επιχειρήθηκε με τρόπο αποτελεσματικό η αντιμετώπιση των διαχρονικών μειονεκτημάτων της χώρας, με πρώτα εκείνων των υποδομών και δικτύων. Τα μεγάλα έργα της περιόδου 1996-2004 το επιβεβαιώνουν. Εντούτοις υπάρχουν ακόμα πρωτοφανείς καθυστερήσεις που συνδέονται με ζωτικές προτεραιότητες. Κάτι που μας κρατά σε απόκλιση από το μέσο ευρωπαϊκό όρο.
Μια απλή αποκρυπτογράφηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε ως χώρα, είναι ότι τα αποκαλούμενα προβλήματα της καθημερινής ζωής των πολιτών μεταξύ άλλων συνδέονται με τις υποδομές. Οι θιασώτες αυτής της αντίληψης, αγνοούν το αυτονόητο: Οι μεγάλες αλλαγές ξεκινούν από την ανάγκη εκσυγχρονισμού των υποδομών. Διαφορετικά μένουμε δέσμιοι κοντόφθαλμων διαχειριστικών πρακτικών.
Κραυγαλέο παράδειγμα είναι τα οξυμένα προβλήματα με την ηλεκτροδότηση που αντιμετωπίζουν εν έτη 2026, κατά διαστήματα αρκετές περιοχές της χώρας. Μολονότι γίνεται πολύς λόγος για τα επιτεύγματα στον καίριο αυτό τομέα, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Οι υποδομές και τα δίκτυα ηλεκτροδότησης, υστερούν δραματικά. Η πολυδιαφημιζόμενη υπογειοποίηση παραμένει στη σφαίρα των προσδοκιών και των αναμονών.
Η απόσταση που μας χωρίζει από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες είναι αποκαλυπτική. Αρκεί να θυμηθούμε πως χώρες όπως η Ολλανδία, το Βέλγιο και η Γερμανία έχουν φτάσει την υπογειοποίηση στο ποσοστό του 100%. Ακόμη και η μικρή Κύπρος έχει προσεγγίσει το 50%. Εδώ στην Ελλάδα ζήτημα είναι να πλησιάζουμε το 10%.
Παρόλα αυτά, οι διακηρύξεις και οι κούφιες υποσχέσεις περισσεύουν. Τα πρόσφατα κρούσματα πολύωρων διακοπών ηλεκτρικού ρεύματος σε κατοικημένες περιοχές της χώρας, είναι απτά παραδείγματα καθυστερήσεων και ανεπάρκειας. Στα προβλήματα που προκαλούνται, αναφέρθηκε ο Δημήτρης Ψυχογιός σε άρθρο του στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ.
Μεταξύ άλλων σημείωνε πως το ελληνικό κράτος δια του ΑΔΜΗΕ θα μας συνδέσει με την Κύπρο με 900 χιλιόμετρα υποθαλάσσιου καλωδίου. Το κόστος εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 4 δις. Οι Έλληνες καταναλωτές θα επιχορηγήσουν τον ΑΔΜΗΕ με 1δις, ποσό με το οποίο κατά τον ΔΕΔΔΗΕ θα κάναμε υπόγεια δίκτυα 10 χιλιάδων χιλιομέτρων. Και όλα αυτά, όπως σημειώνει, για να κάνει η Ελλάδα «προβολή ισχύος» στην Ανατολική Μεσόγειο.
Εύκολα και αβίαστα αντιλαμβάνεται κάποιος, πως ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ, σχεδιάζουν επί χάρτου. Οι διοικήσεις τους βρίσκονται εκτός τόπου και χρόνου, αδυνατώντας να κατανοήσουν πως η υπογειοποίηση των ηλεκτρικών δικτύων είναι ζωτική ανάγκη. Η επιτάχυνση τους είναι κάτι παραπάνω από επιβεβλημένη, δίχως περιστροφές και αστερίσκους. Βλέποντας να υλοποιείται το εκτεταμένο πρόγραμμα τοποθέτησης οπτικών ινών σε όλη σχεδόν τη χώρα, εύλογο είναι να αναρωτηθείς αν η υπογειοποίηση των ηλεκτρικών δικτύων, είναι υπόθεση δευτερεύουσας σημασίας, όπως αποδεικνύεται στην πράξη. Η απάντηση μόνο καταφατική είναι. Όλα τα άλλα περισσεύουν.
Το έργο των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων, που δημιουργήθηκαν προκειμένου να υπερβούμε τις κρατικές παθογένειες, οφείλει να είναι στον πυρήνα της αναπτυξιακής προσπάθειας που χρειάζεται να κάνει η χώρα. Ωστόσο τα κρούσματα υστέρησης, ανεπάρκειας και δυσλειτουργίας στέκονται τροχοπέδη. Και το χειρότερο, στερούν απ’ τους πολίτες το δικαίωμα της απρόσκοπτης ηλεκτροδότησης, όπως έγινε πριν λίγες μέρες στις περιοχές της Αττικής, μεταξύ αυτών Παλαιά Φώκαιας, Θυμάρι, Κερατέα, Λεγραινά.
Ο τραγέλαφος με τις εργολαβίες και υπεργολαβίες, τις οποίες η διοίκηση του ΔΕΔΔΗΕ έχει καταστήσει βασικό βραχίονα της λειτουργίας του, δεν εδράζεται μόνο σε πρωτοφανή ανεπάρκεια, αλλά υποκρύπτει ανομολόγητες επιδιώξεις, ακόμη και υπόγειες συναλλαγές. Μια σύγχρονη εταιρεία που αντικείμενο της είναι η εξυπηρέτηση των καταναλωτών ηλεκτρικού ρεύματος, δεν εκχωρεί τις αρμοδιότητες της σε τυχάρπαστους ιδιώτες. Αλλά μεριμνά και φροντίζει για την εύρυθμη λειτουργία της, κρατώντας ανοικτούς τους δίαυλους επικοινωνίας με τους πολίτες αντί να τους υποκαθιστά με τηλεφωνικά κέντρα τα οποία δεν γνωρίζουν το παραμικρό.
Η διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος για πάνω από 18 ώρες, παραπέμπει σε χώρες που δεν έχουν φροντίσει να διασφαλίζουν στους πολίτες, τα αυτονόητα. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει πολλά. Τα προβλήματα δε, που προκλήθηκαν ταλαιπώρησαν τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις, περιοχών που υποτίθενται θεωρούνται προνομιακές. Τι να πρωτοσκεφτούμε. Το δράμα των ανθρώπων να περνούν ατέλειωτες ώρες στο σκοτάδι, τις επιχειρήσεις εστίασης που αναγκάστηκαν να κατεβάσουν τα ρολά, έχοντας τα προϊόντα τους εκτεθειμένα σε ψυγεία που δεν λειτουργούσαν, τις ξενοδοχειακές μονάδες, ακόμη και τα απλά καφέ αναγκάστηκαν να κλείσουν.
Η πολυπόθητη Αθηναϊκή Ριβιέρα, σωστά έχει αναδειχθεί σε καίριο αναπτυξιακό στρατηγικό στόχο. Άλλωστε οι περιοχές που περιλαμβάνει ξεχωρίζουν για τα αξιόλογα συγκριτικά πλεονεκτήματα. Η σωστή αξιοποίησή τους, προσφέρει δυνατότητες και ευκαιρίες βιώσιμης ανάπτυξης, καθιστώντας όλο το παράλιο μέτωπο μέχρι το Σούνιο, ελκυστικό για να ζεις, να εργάζεσαι, να επιχειρείς, να δημιουργείς. Όμως προϋπόθεση για όλα αυτά, είναι η απόκτηση σύγχρονων υποδομών. Η απουσία απρόσκοπτης ηλεκτροδότησης, δεν νοείται να αποτελεί στις μέρες μας ζητούμενο.
*Ο Γιώργος Πανταγιάς είναι Σύμβουλος Στρατηγικής και Επικοινωνίας.