Ο Παλαιός: Το «κρυμμένο» σουβλατζίδικο της Ηλιούπολης που μοιάζει να βγήκε από τη χρονομηχανή
Στα στενά της Ηλιούπολης, ο Παλαιός φτιάχνει νόστιμα σουβλάκια σε λογικές τιμές, σε ένα περιβάλλον που θυμίζει κάτι από του σουβλατζίδικα του παρελθόντος: τότε που το φαγητό μιλούσε πρώτο και ο χώρος ακολουθούσε.
Ο Μιλτιάδης Κουρσούμης δεν είναι από τους ανθρώπους που μιλούν πολύ. Λέει λίγα λόγια και σταράτα, όπως κάποιος που δεν χρειάζεται να αποδείξει τίποτα πια. Στο μικρό του μαγαζί, τον Παλαιό, σ’ έναν δρόμο που οι περισσότεροι προσπερνούν βιαστικά, το σουβλάκι δεν είναι τυπική υπόθεση. Είναι ουσιαστικά όλη του η διαδρομή, συμπυκνωμένη σε μια σούβλα που γυρίζει αργά, και δέκα «καλαμάκια» που σιγοψήνονται στη σχάρα.
«Ασχολούμαι επαγγελματικά με αυτό από το ‘91», λέει στο NouPou, αν και η αλήθεια είναι ότι το είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, ως φοιτητής, τότε που διάβαζε και δούλευε παράλληλα για να τα βγάλει πέρα. Παρότι τελείωσε ηλεκτρονικός ναυτιλιακών οργάνων, ειδικευμένος στις δορυφορικές τηλεπικοινωνίες, δούλεψε μόνο 8 χρόνια στο επάγγελμά του. Οι συνθήκες στα πλοία ήταν δύσκολες, το περιβάλλον απρόσωπο, και η πίεση εξαντλητική. «Ήμουν ξένος μέσα σε ξένους», λέει. «Κάποια στιγμή δεν με βοηθούσαν και τα μάτια. Κουραζόμουν πάρα πολύ». Kαι τότε πήρε την απόφαση να φύγει.
Σε κάποιον τρίτο, η μετάβαση από τα ηλεκτρονικά στο σουβλάκι μπορεί να φαίνεται απότομη, σχεδόν παράλογη, όμως για εκείνον ήταν κάτι σχεδόν αυτονόητο. «Το σουβλάκι είναι πιο δύσκολο από αυτό που έκανα. Εδώ δεν έχει ‘το κάναμε λάθος, πάμε από την αρχή’. Εδώ μιλάμε για φαγητό, και ο πελάτης θέλει αυτό που πρέπει». Πριν καταλήξει στην Ηλιούπολη πέρασε από διάφορα μέρη, την Καλλιθέα, τα Ιλίσια, ώσπου επέστρεψε σε μια περιοχή που γνώριζε καλά. Την περιοχή των φοιτητικών του χρόνων. Πολλά έχουν αλλάξει από τότε όμως… και η γειτονιά και ο ίδιος.
Ο Παλαιός στην Ηλιούπολη λειτουργεί 3,5 χρόνια. Δεν τον ενδιαφέρουν οι μεγάλες επενδύσεις ή τα επιχειρηματικά πλάνα. Θέλει μόνο να τρώει ο κόσμος καλά και κυρίως οικονομικά. «Δουλεύω μόνος μου και παράγω μόνος μου», λέει. Κι αυτός είναι ένας από τους λόγους που εδώ θα βρεις ίσως το φθηνότερο σουβλάκι στα νότια προάστια. Με μόλις 2,80 ευρώ το τυλιχτό, σχεδόν μισή τιμή από τα περισσότερα αντίστοιχα μαγαζιά, γνωρίζει καλά πως δεν θα γίνει πλούσιος. Και δεν τον απασχολεί. «Από την πρώτη μέρα που ξεκίνησα είπα ότι το περιθώριο κέρδους δεν μπορεί να είναι όσο το θέλεις κάθε φορά. Όταν ανέβηκε το κόστος, έριξα και εγώ το περιθώριο κέρδους μου».
Αν και η σούβλα για τον γύρο δεν έχει ανάψει ακόμα, όταν τον ρωτάω τι προτιμάει ο κόσμος, εκείνος γελάει κάτω από το παχύ του μουστάκι. «Ό,τι θέλει να φάει κάθε φορά. Δεν είναι κάτι συγκεκριμένο. Έχω από όλα: χοιρινά καλαμάκια, κοτόπουλο, μπιφτέκι, κεμπάπ, γύρο, κοντοσούβλι…». Πριν μερικούς μήνες ένας TikToker τον τράβηξε βίντεο εν ώρα εργασίας χωρίς να το ξέρει. Αυτό έφερε κόσμο στο μαγαζί, όμως η φήμη δεν είναι κάτι που αποζητά.
Στα 63 του, έχει ήδη καταθέσει τα χαρτιά για σύνταξη. «Να δούμε πότε θα με καλέσουν», λέει χαμογελώντας και με ένα μικρό παράπονο. Το μαγαζί πλέον το έχει γράψει στην κόρη του, τη Δήμητρα. Είκοσι χρονών, φοιτήτρια στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο, αλλά με μια ωριμότητα που σπάνια συναντάς. «Δίνει την ψυχή της. Δεν παίζει ρόλο η ηλικία. Ρόλο παίζει η ευθύνη». Η άλλη του κόρη, η Ιωάννα, 22, τελείωσε τη Νομική. Δεν της αρέσει ιδιαίτερα η δουλειά στο μαγαζί –δεν έχει και χρόνο άλλωστε–, βοηθάει κι εκείνη όμως όταν χρειάζεται. Κι αυτό, για τον Μιλτιάδη, μετράει περισσότερο απ’ ό,τι ακούγεται.
Το μέλλον του Παλαιού δεν είναι ακόμα δεδομένο. Όλα εξαρτώνται από τα παιδιά. «Αν θέλουν να το κρατήσουν, θα το κρατήσουμε. Αν δεν μπορούν, εγώ δεν μπορώ άλλο πια». Το λέει ήρεμα, χωρίς φόβο. Με εκείνη την καθαρότητα του ανθρώπου που πέρασε από δουλειές σκληρές, και επιλογές που δεν ήταν ποτέ εύκολες. Γιατί για εκείνον, το μαγαζί δεν είναι μια απλή επιχείρηση. Είναι ένα μεροκάματο που μυρίζει ψημένο κρέας και ευθύνη. Ένα μέρος όπου, κάθε μέρα, κερδίζει ξανά την εμπιστοσύνη του κόσμου.
Κι ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο σπάνιο συστατικό στο σουβλάκι του Μιλτιάδη: η απλότητα ενός ανθρώπου που δεν έψαξε ποτέ να γίνει κάτι άλλο από αυτό που ξέρει να είναι.