«Πηγάδι του Διαβόλου»: Η ομάδα του Αντώνη Γράφα στην καρδιά της επιχείρησης στα Λιμανάκια
Καθώς οι έρευνες για τον 34χρονο αγνοούμενο δύτη βρίσκονται για τρίτη μέρα σε εξέλιξη, οι άνθρωποι που έχουν χαρτογραφήσει το υποθαλάσσιο σπήλαιο της Βουλιαγμένης επιστρατεύθηκαν για την πιο δύσκολη αποστολή τους.
- 24/03/2026 16:28
Στο «Πηγάδι του Διαβόλου», στο δεύτερο Λιμανάκι Βουλιαγμένης, επικεντρώνονται οι έρευνες για τον εντοπισμό 34χρονου δύτη, τα ίχνη του οποίου χάθηκαν το μεσημέρι της Κυριακής. Λόγω της επικινδυνότητας του σημείου, στην επιχείρηση συμμετέχει πλέον η ομάδα του Αντώνη Γράφα, η μοναδική που έχει στο παρελθόν ερευνήσει και χαρτογραφήσει το συγκεκριμένο σπήλαιο σε βάθος 145 μέτρων.
«(Το σπήλαιο) είναι μια ρουφήχτρα, ο,τι ίζημα υπάρχει έξω, περνάει έξω. Ετσι, δεν έχουμε πολύ καλή ορατότητα» δήλωσε ο ίδιος ο έμπειρος σπηλαιοδύτης, τονίζοντας πως το να μπει κάποιος στο σπήλαιο είναι σχετικά εύκολο. «Το θέμα είναι, επειδή είναι ρουφήχτρα, ότι μετά δεν μπορεί να βγει έξω χωρίς κάποιες συγκεκριμένες διαδικασίες. […] Είναι πάρα πολύ επικίνδυνο».
Η επιχείρηση για τον εντοπισμό του 34χρονου δύτη
Η επιχείρηση χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό δυσκολίας. Σύμφωνα με τον Αντιπρόεδρο της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης, Χάρη Χαραλαμπίδη, οι δύτες χρησιμοποιούν ειδικά μείγματα αερίων για την αποφυγή της νόσου των δυτών, λόγω του μεγάλου βάθους και της παρατεταμένης παραμονής στο σπήλαιο, ενώ είναι απαραίτητες καταδύσεις προετοιμασίας για την τοποθέτηση σχοινιών εντός του σπηλαίου. Τα σχοινιά είναι απαραίτητα για την ασφαλή κίνηση των διασωστών ενάντια στα ρεύματα και την εξασφάλιση οδού διαφυγής σε συνθήκες μηδενικής ορατότητας.
Τη δυσκολία της επιχείρησης περιέγραψε και ο Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης, Χάρης Χαραλαμπίδης: «Εδώ πέρα είμαστε για να υποστηρίξουμε την ομάδα του Αντώνη Γράφα, που είναι εξειδικευμένοι. Η ομάδα κάνει τώρα όλη την προετοιμασία που χρειάζεται για να μπορέσει να ξεκινήσει η επιχείρηση και να βρουν το θύμα. Είναι πολύ δύσκολο γιατί κάτω έχει ρεύμα. Ανεξάρτητα από τις συνθήκες που υπάρχουν εδώ πάνω, κάτω έχει ρεύμα, οπότε πρέπει να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες για να μην υπάρξει κάποιος κίνδυνος. Δεν φτάνει να είσαι απλώς καλός δύτης, πρέπει να έχεις εξειδίκευση στη σπηλαιοκατάδυση. Είναι μια επιχείρηση που μπορεί να κρατήσει αρκετές μέρες».
Από την πλευρά του, ο υπεύθυνος της επιχείρησης, Νικόλας Παπανικολάου, σημείωσε ότι η εξέλιξη των ερευνών εξαρτάται άμεσα από τις συνθήκες που επικρατούν: «Όλα εξαρτώνται από τον καιρό και τα ρεύματα που επικρατούν στον πυθμένα. Θα πηγαίνουμε μέρα μέρα και ώρα ώρα για να δούμε».
Πηγάδι του Διαβόλου: Η χαρτογράφηση του 2018
Το 2018, η καταδυτική ομάδα του Αντώνη Γράφα ξεκίνησε να οργανώνει μια αποστολή στο Πηγάδι του Διαβόλου, με σκοπό την κινηματογράφηση και εξερεύνηση του υποβρύχιου σπηλαίου. Τελικά μετά από διαδοχικές αποστολές, κατάφεραν να απλώσουν σχοινιά σε απόσταση 145 μέτρων από την είσοδό του, συνεχίζοντας πέρα από το χαρτογραφημένο μέχρι πρότινος, από τους δύτες του ΣΠ.ΕΛ.Ε.Ο, σημείο. Στο κείμενο-μαρτυρία που συνοδεύει τη χαρτογράφηση, ο κ. Γράφας είχε επισημάνει κρίσιμες λεπτομέρειες για τη μορφολογία του σπηλαίου.
Το αποτέλεσμα των αποστολών ήταν αφενός ένας χάρτης που αποτυπώνει το χαρτογραφημένο μέχρι σήμερα κομμάτι του σπηλαίου και αφετέρου ένα συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ για το Πηγάδι του Διαβόλου. Όπως σημειώνεται, το Ντοκιμαντέρ είναι προϊόν συλλογικής προσπάθειας έμπειρων σπηλαιοδυτών κινηματογραφιστών και πολυπληθούς ομάδας υποστήριξης. Στο σπήλαιο διείσδυσαν οι δύτες: Λευτέρης Κουταλάς 140μ ( μεγάλη αίθουσα), Αντώνης Γράφας 130μ (ρήγμα) και Ερρίκος Κρανιδιώτης 70μ ( σκαλοπάτια).
Τεχνικά χαρακτηριστικά και επικινδυνότητα του υποθαλάσσιου σπηλαίου
Το «Πηγάδι» αποτελεί μια κατακόρυφη υποθαλάσσια τομή που ξεκινά από τα 11 μέτρα και καταλήγει στα 28,5 μέτρα βάθος. Στον πυθμένα του αναπτύσσεται σπήλαιο με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, το οποίο παραμένει ανεξερεύνητο στο σύνολό του και μάλιστα πολλοί εικάζουν ότι συνδέεται με τη Λίμνη της Βουλιαγμένης.
Όπως χαρακτηριστικά σημείωνε η ομάδα του Αντώνη Γράφα μετά τις αποστολές της για τη χαρτογράφηση του σπηλαίου, «στο πρωτεύον στόμιο του σπηλαίου, όπου στη δεκαετία του 80, το λιμενικό είχε τοποθετήσει κάγκελα για να σηματοδοτεί τον επικείμενο κίνδυνο, η ροή είναι σχεδόν ανεπαίσθητη. Πλησιάζοντας όμως, την ουσιαστική είσοδο του σπηλαίου η οποία είναι μικρότερη σε διαστάσεις (1 μέτρο ύψος, 1,5 μέτρα πλάτος) όπου δε περνά πια το φως του ήλιου, η ροή γίνεται πολύ δυνατή και τυρβώδης. Χαρακτηριστικό της έντασης της εισροής του νερού, είναι πως ακόμα και οι φυσαλίδες από την εκπνοή των δυτών παρασύρονται στα έγκατα του σπηλαίου αντί να ταξιδεύουν προς την επιφάνεια. Οι δύτες είναι έρμαια της δύναμης του για σχεδόν 2 μέτρα από την είσοδο όπου δημιουργείται μια μεγάλη στρογγυλή αίθουσα και η ροή μειώνεται προοδευτικά».
Σε άλλο σημείο, η μαρτυρία ανέφερε: «Από την είσοδο του σπηλαίου ταξιδεύουμε στις 330 μοίρες, έπειτα από 90 μέτρα περίπου η πυξίδα δείχνει 40 μοίρες και το βάθος προοδευτικά αυξάνεται κάτι που θα πρέπει να συνυπολογίσει ο δύτης όσων αφορά την επιστροφή του καθώς η εισροή είναι συνεχής και έντονη. Μετά τα πρώτα αυτά μέτρα η διεύθυνση της πυξίδας επανέρχεται στις 320 μοίρες, πολύ γρήγορα αλλάζει και πάλι σε 220 μοίρες, μετά από λίγο αλλάζει και πάλι δείχνοντας πλέον 280 μοίρες. Το βάθος σε αυτό το σημείο αγγίζει τα 44-45 μέτρα, που είναι και το τελευταίο σημείο που έφτασε η ομάδα μας, καθώς το σπήλαιο συνεχίζει προς άγνωστη μέχρι τώρα κατεύθυνση».
Οι δύτες που έχασαν τη ζωή τους στο Πηγάδι της Βουλιαγμένης
Η φήμη του σπηλαίου ως ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία για κατάδυση στην Ελλάδα δεν είναι τυχαία, καθώς η ιστορία του είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τραγικά περιστατικά. Η πιο γνωστή υπόθεση παραμένει αυτή του Σεπτεμβρίου του 1978, όταν τρεις Αμερικανοί υπήκοοι, δύο στρατιωτικοί και μία νεαρή γυναίκα, εξαφανίστηκαν κατά τη διάρκεια ερασιτεχνικής κατάδυσης στο σημείο. Χρειάστηκαν δεκαετίες ερευνών για να καταστεί δυνατή η ανάσυρση των λειψάνων τους από το εσωτερικό του σπηλαίου, επιβεβαιώνοντας πως οι άτυχοι δύτες είχαν παρασυρθεί σε βάθος 50 και 70 μέτρων αντίστοιχα.
Η επικινδυνότητα του σημείου επιβεβαιώθηκε εκ νέου τον Νοέμβριο του 1990, όταν ένας ακόμη δύτης, ο Παναγιώτης Τζωρτζάτος, έχασε τη ζωή του κατά τη διάρκεια μιας ανεπίσημης προσπάθειας για τον εντοπισμό των Αμερικανών. Το περιστατικό αυτό αύξησε τον τραγικό απολογισμό και ενίσχυσε τη δεισιδαιμονία γύρω από το Πηγάδι, το οποίο οι ντόπιοι και έμπειροι δύτες ονομάζουν Πηγάδι του Διαβόλου ή Δόντι του Διαβόλου. Όπως είχε υπογραμμίσει η ομάδα του Αντώνη Γράφα χρόνια πριν από το τρέχον συμβάν, η κατάδυση στο συγκεκριμένο σημείο αποτελεί μια από τις δυσκολότερες δοκιμασίες σε σωματικό και ψυχολογικό επίπεδο, με την ίδια την ομάδα να αποθαρρύνει ρητά οποιονδήποτε από το να επιχειρήσει την είσοδο στο σπήλαιο.
