Το «ΑΕΝΑΟΝ» μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης – Από τον Ιανουάριο του 2027 ξεκινά η μεγάλη ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου
Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει η ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου, καθώς τον Ιανουάριο του 2027 ξεκινούν οι εργασίες για το Μητροπολιτικό Πάρκο «ΑΕΝΑΟΝ», έναν νέο πνεύμονα πρασίνου 741 στρεμμάτων δίπλα στη θάλασσα.
Έπειτα από περισσότερα από 60 χρόνια σχεδίων, εξαγγελιών και συνεχών αναβολών, η μεγαλύτερη αστική ανάπλαση που σχεδιάζεται σήμερα στην Αττική φαίνεται να περνά οριστικά στη φάση της κατασκευής. Το Μητροπολιτικό Πάρκο «ΑΕΝΑΟΝ» στον Φαληρικό Όρμο εισέρχεται πλέον σε τροχιά υλοποίησης, καθώς μέσα στο φθινόπωρο αναμένεται να υπογραφούν οι συμβάσεις με την κοινοπραξία ΤΕΡΝΑ – ΜΕΤΚΑ, ανοίγοντας τον δρόμο για την εγκατάσταση των εργοταξίων έως το τέλος του 2026 και την έναρξη των κύριων κατασκευαστικών εργασιών τον Ιανουάριο του 2027.
Πρόκειται για ένα έργο συνολικού προϋπολογισμού περίπου 370 εκατ. ευρώ, το οποίο χρηματοδοτείται κυρίως από ευρωπαϊκούς πόρους και φιλοδοξεί μέσα σε περίπου δυόμισι χρόνια να μεταμορφώσει μια έκταση 741 στρεμμάτων σε έναν νέο μητροπολιτικό πνεύμονα πρασίνου δίπλα στη θάλασσα.
Την εξέλιξη επιβεβαίωσε ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς κατά τον πρόσφατο απολογισμό του έργου της Περιφέρειας, χαρακτηρίζοντας το «ΑΕΝΑΟΝ» μία από τις σημαντικότερες αστικές αναπλάσεις της Μεσογείου. Όπως ανέφερε, το πάρκο θα φιλοξενεί περισσότερα από 4.000 νέα δέντρα, εκατοντάδες χιλιάδες φυτεύσεις, αθλητικές και πολιτιστικές εγκαταστάσεις, ενώ θα αποκαταστήσει τη χαμένη σύνδεση της Αθήνας με το παραλιακό της μέτωπο, μια σχέση που διακόπηκε πριν από περισσότερες από έξι δεκαετίες.
Ο περιφερειάρχης υποστήριξε ακόμη ότι το έργο παραλήφθηκε από τη σημερινή διοίκηση σε οριακό σημείο, με σοβαρό κίνδυνο απώλειας της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, ωστόσο, όπως είπε, μέσα από διαδοχικές παρεμβάσεις αποκαταστάθηκε η αξιοπιστία της Περιφέρειας απέναντι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και διασφαλίστηκε η συνέχιση της χρηματοδότησης.
Η επικείμενη υπογραφή των συμβάσεων φιλοδοξεί να κλείσει έναν κύκλο καθυστερήσεων που συνοδεύει την ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου εδώ και δεκαετίες. Παρά τις εντυπωσιακές παρουσιάσεις και τις μακέτες που κατά καιρούς είχαν παρουσιαστεί, η περιοχή παρέμενε ουσιαστικά ανολοκλήρωτη, με τους κατοίκους της Καλλιθέας, του Μοσχάτου και των Τζιτζιφιών να βλέπουν επί χρόνια μια μεγάλη εργοταξιακή έκταση να τους χωρίζει από τη θάλασσα. Το όνομα «ΑΕΝΑΟΝ» κατέληξε έτσι να συμβολίζει περισσότερο τη διαρκή εκκρεμότητα παρά την ολοκλήρωση του έργου.
Η νέα φάση, ωστόσο, συνοδεύεται και από σημαντικές προκλήσεις. Το έργο συνδέεται με το χρηματοδοτικό πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021-2027 και θα πρέπει να εξελιχθεί με αυστηρό χρονοδιάγραμμα ώστε να μη δημιουργηθούν προβλήματα στην απορρόφηση των κοινοτικών πόρων. Αν και οι ευρωπαϊκοί κανόνες επιτρέπουν την ολοκλήρωση έργων και μετά τη λήξη της προγραμματικής περιόδου, κάθε νέα καθυστέρηση θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετες πιέσεις.
Ένα σχέδιο που ξεκίνησε πριν από έξι δεκαετίες
Η ιστορία της ανάπλασης του Φαληρικού Όρμου ξεκινά ήδη από το 1965, όταν διατυπώθηκαν οι πρώτες οργανωμένες προτάσεις αξιοποίησης της περιοχής. Στη συνέχεια, οι επιχώσεις, η δημιουργία της νέας κοίτης του Κηφισού και κυρίως η κατασκευή της λεωφόρου Ποσειδώνος απομόνωσαν σταδιακά τις γειτονικές περιοχές από τη θάλασσα.
Το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας το 1985 προέβλεψε τη μετατροπή της περιοχής σε χώρο πολιτισμού, αθλητισμού και αναψυχής, χωρίς όμως να ακολουθήσουν ουσιαστικές παρεμβάσεις. Αντίστοιχα, οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 άφησαν πίσω τους αθλητικές εγκαταστάσεις αλλά όχι την ολοκληρωμένη ανάπλαση που είχε σχεδιαστεί.
Το 2016 η έκταση παραχωρήθηκε στην Περιφέρεια Αττικής και ξεκίνησε η πρώτη φάση των αντιπλημμυρικών και τεχνικών έργων, με σημαντικότερη παρέμβαση τη μετατόπιση και ταπείνωση της λεωφόρου Ποσειδώνος. Ωστόσο, η δεύτερη και καθοριστική φάση της δημιουργίας του πάρκου παρέμεινε για χρόνια σε εκκρεμότητα, με αποτέλεσμα οι βασικές υποδομές να παραμένουν αναξιοποίητες.
Το νέο μητροπολιτικό πάρκο
Η δεύτερη φάση θα μετατρέψει τις τεχνικές υποδομές σε έναν ενιαίο δημόσιο χώρο πρασίνου και αναψυχής. Το νέο πάρκο θα οργανωθεί σε τέσσερις μεγάλες ενότητες και πέντε θεματικούς άξονες αφιερωμένους στη φύση, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό, τις εκδηλώσεις και τον ναυταθλητισμό.
Στο εσωτερικό του θα δημιουργηθούν υπόγειοι χώροι στάθμευσης, πέντε υπόσκαφα κτίρια, πολιτιστικές εγκαταστάσεις, χώροι αναψυχής και εκπαιδευτικές χρήσεις, ενώ ιδιαίτερη θέση θα έχει η ανακατασκευή του ολυμπιακού γηπέδου μπιτς βόλεϊ, το οποίο θα μετατραπεί σε υπαίθριο χώρο πολιτιστικών εκδηλώσεων.
Η σύνδεση της πόλης με τη θάλασσα θα επιτευχθεί μέσω δύο μεγάλων διαμορφωμένων λόφων πάνω από τα καλυμμένα τμήματα της λεωφόρου Ποσειδώνος, αλλά και νέων πεζογεφυρών που θα επιτρέπουν την απρόσκοπτη πρόσβαση των κατοίκων προς το παραλιακό μέτωπο.
Το σχέδιο επεκτείνεται σε σχεδόν 1.000 στρέμματα
Στον συνολικό σχεδιασμό εντάσσεται και η αξιοποίηση του Tae Kwon Do και της Πλατείας Νερού, τα οποία, σύμφωνα με τον περιφερειάρχη, θα εξελιχθούν σε σύγχρονο συνεδριακό, εκθεσιακό και πολιτιστικό κέντρο διεθνών προδιαγραφών. Σε συνδυασμό με το «ΑΕΝΑΟΝ», η συνολική παρέμβαση θα διαμορφώσει έως το 2030 έναν ενιαίο παραλιακό χώρο πρασίνου και αναψυχής σχεδόν 1.000 στρεμμάτων.
Παράλληλα, προχωρά και ο σχεδιασμός για τον ενιαίο πεζόδρομο και ποδηλατόδρομο μήκους περίπου 17,5 χιλιομέτρων κατά μήκος της Αθηναϊκής Ριβιέρας, με στόχο να δημιουργηθεί μια συνεχής διαδρομή δίπλα στη θάλασσα που θα συνδέει τις επιμέρους αναπλάσεις του παραλιακού μετώπου.