IMS: “Το IB Diploma θέτει το πλαίσιο. Η αντίληψη και η εφαρμογή στο κάθε σχολείο το αναδεικνύουν ή το αποδυναμώνουν”
Σε ένα ΙΒ Diploma Programme (Β΄ & Γ΄ Λυκείου), η επιλογή μαθημάτων και η δυνατότητα να επικεντρώνεται ο μαθητής στα δικά του ενδιαφέροντα, του δίνουν αυτοπεποίθηση και αίσθηση ελέγχου στη μάθηση. Έτσι, ο μαθητής αναδεικνύει δεξιότητες που στο παραδοσιακό σύστημα δεν αξιολογούνται.
Η δομή του προγράμματος, οι επιλογές μαθημάτων, ο τρόπος διδασκαλίας, αλλά και οι τελικές εξετάσεις διεξάγονται μέσα σε ένα διαφορετικό πλαίσιο. Η παιδαγωγική προσέγγιση του IB είναι μαθητοκεντρική, διαδραστική και εστιασμένη στην ενεργό μάθηση. Οι μαθητές αντιμετωπίζονται ως «μικροί φοιτητές» με έμφαση στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης, αυτονομίας και υπευθυνότητας. Οι εργασίες και τα projects δεν περιορίζονται σε απομνημόνευση πληροφοριών· αντίθετα, ενθαρρύνεται η πρακτική εφαρμογή γνώσεων σε πραγματικό ή προσομοιωμένο πλαίσιο, συχνά συνδεδεμένο με τα προσωπικά ενδιαφέροντα και τις κλίσεις του μαθητή. Η μεθοδολογία αυτή περιλαμβάνει έρευνα, ανάλυση δεδομένων, συνεργατικά projects και παρουσιάσεις, κάτι που αυξάνει την εμπλοκή των μαθητών και ενισχύει τη μάθηση μέσω της εμπειρίας (experiential learning).
Οι τελικές εξετάσεις του IB DP δεν μετρούν μόνο γνώση, αλλά κατανόηση, κριτική σκέψη και εφαρμογή. Σε αντίθεση με τις πανελλαδικές, που επικεντρώνονται στην απομνημόνευση και τα τυποποιημένα θέματα, το IB αξιολογεί την ικανότητα των μαθητών να αναλύουν, να συνθέτουν και να επιχειρηματολογούν με ολοκληρωμένο τρόπο.
Αυτό που κάνει το πρόγραμμα IB ολοένα και πιο θελκτικό στους Έλληνες μαθητές, είναι πως δεν αφορά αποκλειστικά την ακαδημαϊκή επίδοση. Αφορά την ικανότητα του να στοχεύεις ψηλά, να προχωράς πέρα από τα όρια που μπορεί να σου επιβάλλει η συνήθεια ή το περιβάλλον και να αναπτύσσεις τις δυνατότητές σου στο μέγιστο.
«Σε μαθητές που ίσως δεν υπερτερούν στο παραδοσιακό σύστημα, αυτή η προσέγγιση μπορεί να αποκαλύψει δεξιότητες που στο παρελθόν δεν αξιολογούνταν, καθώς τους δίνεται η ευκαιρία να μάθουν με βάση τα ενδιαφέροντά τους, να αναλάβουν πρωτοβουλίες και να δουν άμεσα το αποτέλεσμα της προσπάθειάς τους. Με αυτόν τον τρόπο, το IB δεν αυξάνει απλώς την ακαδημαϊκή απόδοση, αλλά και την αυτοπεποίθηση, τη δημιουργικότητα και την ικανότητα αυτοδιαχείρισης», μας εξηγεί ο Γιώργος Παναγιωτόπουλος, Σύμβουλος Πανεπιστημιακών αιτήσεων, σπουδών και σταδιοδρομίας στο International Metropolitan School.
Το Γυμνάσιο και Λύκειο του IMS στον Άλιμο
Το MYP (Γυμνάσιο και Α’ Λυκείου) του IMS στον Άλιμο ξεκίνησε να λειτουργεί το 2022, ως συνέχεια του International School of Piraeus σχολείου που μετρά ήδη 104 χρόνια και του Δημοτικού του International Metropolitan School. Πρόκειται για ένα διεθνές, πολυπολιτισμικό σχολείο, αφού το ένα τέταρτο των μαθητών προέρχεται από τουλάχιστον 20 διαφορετικές χώρες. «Αυτό το περιβάλλον δημιουργεί ιδιαίτερες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του μαθητή πριν από τις κρίσιμες αποφάσεις και το επίπεδο ωριμότητας που απαιτείται πριν από την εισαγωγή του στο Λύκειο. Τα οφέλη δεν περιορίζονται μόνο στους μαθητές που θα συνεχίσουν στο IB Diploma στο Λύκειο: ακόμη και όσοι θα δώσουν πανελλαδικές εξετάσεις ωφελούνται σημαντικά. Δεξιότητες οργάνωσης, αναλυτικής σκέψης και παρουσίασης τους δίνουν πλεονέκτημα όχι μόνο στις εξετάσεις, αλλά και όταν γίνουν φοιτητές σε ελληνικό πανεπιστήμιο, ενισχύοντας παράλληλα την αυτοπεποίθηση, την ανεξαρτησία και τη διεθνή προοπτική τους από πολύ νωρίς».
Στο Γυμνάσιο του IMS το πρόγραμμα ακολουθεί την ύλη και τα μαθήματα του Υπουργείου Παιδείας, ώστε οι μαθητές να έχουν την επιλογή στη Β’ Λυκείου είτε να ακολουθήσουν τις πανελλαδικές εξετάσεις, είτε το IB Diploma. «Παράλληλα, έχουμε κάνει παρεμβάσεις σε μαθήματα όπου κρίνουμε ότι χρειάζεται, αυξάνοντας την ύλη ή τις ώρες διδασκαλίας και προσαρμόζοντας το περιεχόμενο ώστε να είναι σύγχρονο και διεθνώς συγκρίσιμο. Οι περισσότεροι μαθητές μας στην Α’ Γυμνασίου προέρχονται από ελληνικά δημοτικά σχολεία, και η προσαρμογή τους στο σύστημα του IMS γίνεται ομαλά, καθώς το πρόγραμμα είναι σχεδιασμένο για να συνδυάζει την ελληνική εκπαιδευτική βάση με τις μεθόδους και τις απαιτήσεις του IB. Οι μαθητές μαθαίνουν να δουλεύουν με πιο ενεργητικό και διερευνητικό τρόπο, ενώ ταυτόχρονα καλύπτουν πλήρως την ελληνική ύλη, ώστε να μην χάνεται καμία επιλογή στο μέλλον».
IB Diploma στο IMS
Σε κάθε μαθητή της Α’ Λυκείου του IMS παρέχεται συμβουλευτική, μέσα από την οποία διαμορφώνεται το ατομικό του πρόγραμμα στη Β’ Λυκείου, επιλέγοντας τα μαθήματα και τα επίπεδα Standard Level ή High Level, από τις έξι κατηγορίες που ορίζει το πρόγραμμα. «Στο IMS θεωρούμε την επιλογή της μητρικής γλώσσας θεμελιώδη, καθώς δεν επιθυμούμε οι μαθητές μας να αποξενώνονται από τη γλωσσική και πολιτισμική τους ταυτότητα. Για τον λόγο αυτό, δίνουμε σε κάθε μαθητή, ανεξαρτήτως χώρας και γλωσσικής προέλευσης, τη δυνατότητα να επιλέξει τη μητρική του γλώσσα, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες του IB».
Τα μαθήματα μαθηματικών είναι προσαρμοσμένα στις ανάγκες υποψηφίων για Πολυτεχνεία, Ιατρική, Κοινωνικές Επιστήμες, Καλές Τέχνες, όπως και τα μαθήματα Πληροφορικής, Ψυχολογίας, Οικονομικών, Παγκόσμιας Πολιτικής, Ιστορίας, Business & Management, Επιστήμες, Sports, Exercise and Health Science και αρκετά ακόμα, ώστε να καλύπτονται διαφορετικά ενδιαφέροντα και επαγγελματικές κατευθύνσεις.
«Το πρόγραμμα στο σχολείο μας χτίζεται από έμπειρους και νέους εκπαιδευτικούς, με κοινό χαρακτηριστικό ότι κατανοούν τη φιλοσοφία του IB, όχι μόνο ως μέσο εισαγωγής στα κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου, αλλά ως ένα πρόγραμμα που αλλάζει τους μαθητές και τους προετοιμάζει ώστε να ανταπεξέλθουν στις σπουδές τους χωρίς να ενσωματώνει τις παθογένειες του ελληνικού συστήματος εισαγωγής. Προσωπικά, έχω θητεύσει ως διευθυντής σε μεγάλα ιδιωτικά σχολεία των βορείων προαστίων και του εξωτερικού, ενώ πολλοί από τους καθηγητές μας προέρχονται από ενεργές θέσεις σε άλλα IB σχολεία στην Αθήνα ή το εξωτερικό, καθώς και από το γυμνάσιο του IMS, διαθέτοντας την κατάλληλη εμπειρία και εξειδίκευση».
Το IMS διαθέτει ένα οργανωμένο γραφείο συμβουλευτικής για τους μαθητές του, αλλά και για μαθητές άλλων σχολείων που το επιθυμούν, μέσα από το οποίο λαμβάνουν τη βοήθεια που χρειάζονται ώστε να ακολουθήσουν τις απαιτούμενες διαδικασίες για τις αιτήσεις τους σε πανεπιστήμια του εξωτερικού.
Μέσα από ενημερωτικές συναντήσεις και εξατομικευμένα ραντεβού με μαθητές και οικογένειες, προσφέρουμε ολοκληρωμένη Συμβουλευτική και Καθοδήγηση προς την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, βοηθώντας τους μαθητές να επιλέξουν όχι μόνο μαθήματα, αλλά και τομείς σπουδών και σταδιοδρομίας. «Εστιάζουμε στην ανάδειξη των ταλέντων, των κινήτρων και της προσωπικότητας κάθε παιδιού, υποστηρίζοντας τη στοχοθεσία τους με βάση τις προσωπικές και οικογενειακές συνθήκες, ενώ παράλληλα παρακολουθούμε συστηματικά την πρόοδο και τις επιδόσεις τους. Παράλληλα, ενημερώνουμε μαθητές και γονείς για τις σύγχρονες και μελλοντικές τάσεις στην εκπαίδευση και την αγορά εργασίας, τις ειδικότητες με τη μεγαλύτερη ανάπτυξη και τα πτυχία με τη μεγαλύτερη διεθνή ζήτηση.
»Αρχικά, οι μαθητές που επιθυμούν να υποβάλουν αιτήσεις συμμετέχουν σε ένα τεστ προσωπικότητας, το οποίο συνδυάζεται με τις επιθυμίες, τις ικανότητες και τις ακαδημαϊκές επιδόσεις του κάθε μαθητή ξεχωριστά. Με βάση τα αποτελέσματα, συντάσσουμε για τον κάθε μαθητή εξατομικευμένα πλάνα και εναλλακτικές προτάσεις, τα οποία συζητάμε σε ατομικά ραντεβού, μέχρι να καταλήξουμε στις τελικές επιλογές. Στη συνέχεια, ακολουθούμε τους διαφορετικούς δρόμους των αιτήσεων για τις διάφορες χώρες, ώστε να προετοιμαστεί ο μαθητής σωστά για κάθε πρόγραμμα σπουδών που τον ενδιαφέρει». Αυτή η διαδικασία ξεκινά στα μέσα της Α’ Λυκείου και ολοκληρώνεται περίπου τον Δεκέμβριο της Γ’ Λυκείου, εξασφαλίζοντας χρόνο και οργανωμένη καθοδήγηση για κάθε μαθητή ώστε να κάνει τις βέλτιστες επιλογές για το μέλλον του.
Παράγοντες που καθορίζουν την ποιότητα της εφαρμογής του IB Diploma
Ακόμα κι αν το IB Diploma Programme (DP) έχει ένα σταθερό, διεθνές πλαίσιο με συγκεκριμένα μαθήματα και κριτήρια αξιολόγησης, η εφαρμογή του διαφέρει πολύ από σχολείο σε σχολείο. Ο βασικός παράγοντας είναι η αντίληψη της διεύθυνσης και η εκπαιδευτική φιλοσοφία που υιοθετείται. Σχολεία που κατανοούν και εφαρμόζουν πλήρως το IB (PYP, MYP, DP) ενισχύουν την έρευνα, την κριτική σκέψη και τη δημιουργικότητα, ενώ εκείνα που βλέπουν το πρόγραμμα ως εξεταστικό μέσο περιορίζουν τις δεξιότητες των μαθητών. Η εμπειρία των καθηγητών από μόνη της δεν είναι επαρκής, καθώς ένας έμπειρος εκπαιδευτικός μπορεί να ακολουθεί χρόνια μια περιορισμένη ή λανθασμένη προσέγγιση.
Όπως μας εξήγησε ο κ. Γιώργος Παναγιωτόπουλος, η διαφοροποίηση εμφανίζεται επίσης στη διαχείριση μαθημάτων, στις επιλογές HL/SL, στο CAS, στο Extended Essay και στο TOK, αλλά και στις υποδομές, τη χρήση τεχνολογίας και την κουλτούρα υποστήριξης των μαθητών. Σχολεία με σωστή παιδαγωγική ηγεσία παρέχουν καθοδήγηση, αξιοποιούν ψηφιακά εργαλεία και ενθαρρύνουν την αυτονομία, ενώ άλλα περιορίζουν την εμπειρία σε παραδοσιακή διδασκαλία και εξετάσεις. Αυτές οι πρακτικές επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα της μάθησης και την ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Το αποτέλεσμα είναι ότι, παρόλο που οι απόφοιτοι μπορεί να είναι ικανοποιημένοι με τους βαθμούς τους, η προετοιμασία τους για τις απαιτήσεις των σύγχρονων πανεπιστημίων συχνά δεν επαρκεί. Η εφαρμογή του IB DP ποικίλλει ανάλογα με την κουλτούρα του σχολείου, την παιδαγωγική αντίληψη, τις υποδομές και τη διδασκαλία, και είναι αυτοί οι παράγοντες που καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την εμπειρία των μαθητών και την ετοιμότητά τους για διεθνή πολύ απαιτητικά ανώτατα ιδρύματα.
Στοχεύοντας στα καλύτερα πανεπιστήμια του εξωτερικού
«Οι Πανελλήνιες μετρούν μία εξέταση υψηλής πίεσης, ενώ τα κορυφαία πανεπιστήμια αναζητούν συνέπεια, βάθος και ακαδημαϊκή ωριμότητα». Το Απολυτήριο από ένα ελληνικό Ενιαίο Λύκειο δεν είναι απαγορευτικό για σπουδές στο εξωτερικό, τουλάχιστον αυτό ισχύει στη θεωρία. Ωστόσο, στα απαιτητικά πανεπιστήμια του εξωτερικού, εκείνα δηλαδή που βρίσκονται υψηλά στις διεθνείς κατατάξεις και σε ανταγωνιστικές ειδικότητες (ιατρική, μηχανική, οικονομικά, πολιτικές επιστήμες, ΙΤ, data science κ.ά.), τα ελληνικά τυπικά προσόντα δεν επαρκούν από μόνα τους. Τα «εξαιρετικά» πανεπιστήμια αξιολογούν συνολικά το ακαδημαϊκό προφίλ του υποψηφίου, την ικανότητα ανεξάρτητης έρευνας, την κριτική σκέψη, την ακαδημαϊκή γραφή, τη σταθερή απόδοση σε βάθος χρόνου, διεθνώς συγκρίσιμες αξιολογήσεις και σαφή ένδειξη ότι μπορεί να αντεπεξέλθει σε ένα απαιτητικό περιβάλλον.
«Στην πραγματικότητα, μπορείς να μπεις “κάπου”, αλλά δύσκολα μπαίνεις, παραμένεις και αποφοιτάς εκεί που πραγματικά θες, αν αυτό το “εκεί” σημαίνει κορυφαία ιδρύματα και υψηλού ανταγωνισμού προγράμματα. Γι’ αυτό και προγράμματα όπως το IBDP – όταν εφαρμόζονται σωστά – λειτουργούν ως γέφυρα: όχι επειδή δίνουν απλώς πρόσβαση, αλλά επειδή προετοιμάζουν τους μαθητές να σταθούν σε πανεπιστήμια που απαιτούν ακαδημαϊκή αυτονομία, έρευνα, σύνθεση και διαρκή αξιολόγηση. Αυτό είναι το σημείο στο οποίο κρίνεται η πραγματική διαφορά».
Ο κ. Γιώργος Παναγιωτόπουλος επισημαίνει πως, παρότι το IB Diploma Programme (IB DP) διαθέτει ένα αυστηρά καθορισμένο και διεθνώς ενιαίο πλαίσιο, η ποιότητα της εφαρμογής του διαφοροποιείται ουσιαστικά από σχολείο σε σχολείο. «Οι διαφορές αυτές συχνά αντανακλούν παθογένειες γνώριμες από το ελληνικό σύστημα προετοιμασίας για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια. Ανάμεσά τους είναι η εκτεταμένη προσφυγή σε εξωσχολική υποστήριξη. Σε αρκετά σχολεία, η επιτυχία στο IB ταυτίζεται με υψηλές βαθμολογίες και όχι με την ουσιαστική καλλιέργεια ακαδημαϊκών δεξιοτήτων. Το αποτέλεσμα είναι η σιωπηρή “κανονικοποίηση” των ιδιαίτερων μαθημάτων, τα οποία λειτουργούν ως μηχανισμός κάλυψης παιδαγωγικών κενών ή ως εργαλείο μεγιστοποίησης βαθμών, αναπαράγοντας ένα παράλληλο σύστημα μάθησης παρόμοιο με αυτό των Πανελληνίων.
»Η πρακτική αυτή επηρεάζει άμεσα τη φιλοσοφία του προγράμματος. Όταν τα ιδιαίτερα μαθήματα υποκαθιστούν τη σχολική διδασκαλία, η έμφαση μετατοπίζεται από τη διερευνητική μάθηση στην τεχνική προετοιμασία για αξιολόγηση. Έτοιμες δομές για Internal Assessments και Extended Essays, τυποποιημένες απαντήσεις, περιορισμένος χώρος για πειραματισμό και αυθεντική έρευνα. Οι μαθητές μαθαίνουν πώς να “παίζουν το παιχνίδι” της αξιολόγησης, όχι όμως πώς να σκέφτονται και να εργάζονται με ακαδημαϊκή αυτονομία. Παρότι αυτή η προσέγγιση μπορεί να αποφέρει ικανοποιητικά αποτελέσματα και να καθησυχάζει οικογένειες και αποφοίτους, συχνά δεν προετοιμάζει επαρκώς τους μαθητές για τις απαιτήσεις απαιτητικών και υψηλά καταταγμένων πανεπιστημίων, ιδίως σε ανταγωνιστικά πεδία σπουδών».
Το IMS συστήνεται ως ένα σχολείο που κατανοεί το IBDP ως ολιστικό παιδαγωγικό πλαίσιο, επενδύει στη συνεχή επιμόρφωση των καθηγητών του και ενισχύει την εντός σχολείου υποστήριξη των μαθητών.
Παρουσίαση Diploma Programme – Τετάρτη 11 Μαρτίου 2026, 5 μ.μ.