Σε μια καθημερινότητα όπου οι γονείς καλούνται να διαχειριστούν άγχος, όρια, εφηβεία και ψηφιακές προκλήσεις χωρίς «οδηγίες χρήσης», το Σχολείο για Γονείς των Εκπαιδευτηρίων Γ. Ζώη λειτουργεί ως ένας σταθερός χώρος γνώσης, διαλόγου και ουσιαστικής υποστήριξης. Μιλήσαμε για τη σημασία και τη λειτουργία του με την επιστημονική συνεργάτρια του προγράμματος, Δρ. Ράνια Κυριαζή.
Σε μια εποχή που η γονεϊκότητα δοκιμάζεται από νέες απαιτήσεις και πιο σύνθετες οικογενειακές ισορροπίες, το Σχολείο για Γονείς των Εκπαιδευτηρίων Γ. Ζώη συνεχίζει να λειτουργεί ως ένας σταθερός χώρος στήριξης, γνώσης και ουσιαστικού διαλόγου. Η επιστημονική συνεργάτρια του προγράμματος, Ράνια Κυριαζή, διδάκτορας του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στην Κοινωνική Ψυχολογία και πτυχιούχος της Μαρασλείου Παιδαγωγικής Ακαδημίας, του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Τμήματος Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, έχει μετεκπαιδευθεί σε θέματα Γενικής και Ειδικής Αγωγής και εστιάζει επιστημονικά στη διαχείριση προβλημάτων συμπεριφοράς παιδιών και εφήβων, στη συμβουλευτική γονέων και στη σχέση σχολείου–οικογένειας.
Με πολυετή εμπειρία ως Σχολική Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης στην περιφέρεια Αθηνών (Γλυφάδα, Ελληνικό, Άγ. Δημήτριος), συνεχή δράση στην επιμόρφωση εκπαιδευτικών και γονέων, καθώς και στη συμβουλευτική παιδιών, εφήβων και οικογενειών, μιλά για το γιατί το Σχολείο για Γονείς παραμένει επίκαιρο και τι προσφέρει στην πράξη.
Για ποιον λόγο το Σχολείο για Γονείς παραμένει τόσο επίκαιρο σήμερα;
Ζούμε σε μια εποχή έντονων αλλαγών και αυξημένων απαιτήσεων για τα παιδιά και τις οικογένειες. Επιπλέον, γινόμαστε, καθημερινά σχεδόν, αποδέκτες ανησυχητικών περιστατικών συμπεριφοράς παιδιών κι εφήβων. Οι γονείς καλούνται να διαχειριστούν ζητήματα τα οποία τους προκαλούν τουλάχιστον άγχος και αμηχανία. Το Σχολείο για Γονείς έρχεται να προσφέρει στήριξη, γνώση και πρακτικά εργαλεία σε όλους αυτούς που ασχολούνται με τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών, βασισμένα σε σύγχρονες ψυχοπαιδαγωγικές έρευνες.
Τι ξεχωρίζει το Σχολείο για Γονείς των Εκπαιδευτηρίων Γ. Ζώη;
Η συγκεκριμένη δράση πραγματοποιείται για δωδέκατη συνεχή σχολική χρονιά με θεματικές που προτείνονται από τους ίδιους τους γονείς. Ανταποκρίνεται, λοιπόν, κάθε χρόνο στις εξατομικευμένες ανάγκες των συγκεκριμένων γονέων. Χαρακτηρίζεται από συνέχεια και συνέπεια, γεγονός που παρέχει κίνητρα και αίσθημα ασφάλειας σε όσους το παρακολουθούν. Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν δίνουμε «έτοιμες συνταγές», αλλά δουλεύουμε πάνω σε αληθινά οικογενειακά στιγμιότυπα (Μελέτες Περίπτωσης), με σεβασμό, επιστημονική τεκμηρίωση και ουσιαστικό διάλογο.
Πώς βοηθούν οι Μελέτες Περίπτωσης τους γονείς στην πράξη;
Οι Μελέτες Περίπτωσης επιτρέπουν στους γονείς να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους μέσα στις περιγραφές που παρουσιάζονται. Έτσι, κατανοούν βαθύτερα τις δυσκολίες και των παιδιών και τις δικές τους, βλέπουν εναλλακτικούς τρόπους διαχείρισης και μεταφέρουν πιο εύκολα όσα συζητούνται στην καθημερινότητά τους.
Γιατί δίνετε τόσο μεγάλη έμφαση στον ρόλο και την ψυχολογία του ίδιου του γονέα;
Γιατί τα παιδιά μαθαίνουν κυρίως μέσα από το παράδειγμα και όχι από τις οδηγίες. Ο τρόπος με τον οποίο οι ενήλικοι σχετίζονται με τον εαυτό τους, τον/τη σύντροφό τους και το ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον αποτελεί τη «σιωπηλή βάση» πάνω στην οποία διαμορφώνεται η συμπεριφορά των παιδιών. Σύμφωνα με ευρήματα σύγχρονων ψυχοπαιδαγωγικών ερευνών, οι φόβοι, οι ανησυχίες και οι προσωπικές δυσκολίες των γονέων, καθώς και ο τρόπος που αλληλεπιδρούν καθημερινά με τους γύρω τους -ιδιαίτερα σε συνθήκες σύγκρουσης, απαξίωσης ή μη αποδοχής- συνιστούν το αόρατο μέρος του παγόβουνου. Στην κορυφή του εμφανίζονται οι έντονες και συχνά δυσεπίλυτες διαφωνίες με τα παιδιά. Γι’ αυτό και η ουσιαστική αλλαγή ξεκινά πρώτα από εμάς τους ίδιους τους ενήλικους.
Ποια είναι σήμερα η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι γονείς στον ρόλο τους και πώς διαφοροποιείται σε σχέση με προηγούμενες γενιές;
Οι μεγαλύτερες προκλήσεις για τους γονείς σήμερα περιλαμβάνουν την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, τις τεχνολογικές αλλαγές και την επίδραση των social media στα παιδιά. Επίσης, η οικονομική αβεβαιότητα και οι αυξημένες πιέσεις για επιτυχία δημιουργούν επιπλέον άγχη και πίεση. Σε σχέση με προηγούμενες γενιές, η κύρια διαφοροποίηση έγκειται στη διαχείριση της τεχνολογίας και της πληροφορίας. Παλιότερα, οι γονείς ανησυχούσαν κυρίως για τις φυσικές προκλήσεις, ενώ σήμερα υπάρχει και η πρόκληση της ψυχικής και κοινωνικής ευημερίας των παιδιών λόγω της συνεχούς και μη ελεγχόμενης ψηφιακής σύνδεσης.
Πώς μπορούμε, στην πράξη, να θέτουμε όρια στα παιδιά μας χωρίς να νιώθουμε ενοχές ή φόβο ότι θα τραυματίσουμε τη μεταξύ μας σχέση;
Τα όρια δεν περιορίζουν το παιδί – το προστατεύουν. Του δίνουν αίσθηση ασφάλειας, προβλεψιμότητας και σταθερότητας σε ένα περιβάλλον που συνεχώς μεταβάλλεται. Ένα παιδί χωρίς όρια νιώθει ότι καλείται μόνο του να διαχειριστεί έναν κόσμο που δεν καταλαβαίνει ακόμη. Το σημαντικό, λοιπόν, είναι να γνωρίζει ο ενήλικος πόσα όρια είναι απαραίτητα σε κάθε αναπτυξιακή φάση του παιδιού, σε ποιους τομείς πρέπει να αναφέρονται, πώς πρέπει να διατυπώνονται και με ποιους τρόπους μπορούμε να διασφαλίσουμε την τήρησή τους.
Στην εφηβεία πολλοί γονείς νιώθουν ότι «χάνουν» το παιδί τους. Ποια είναι τα σημάδια που δείχνουν ότι, παρά τις συγκρούσεις, η σχέση παραμένει υγιής;
Σύμφωνα με τις σύγχρονες ψυχολογικές έρευνες, τα σημάδια μιας υγιούς σχέσης γονέα-εφήβου, παρά τις συγκρούσεις, περιλαμβάνουν:
Ανοιχτή επικοινωνία: οι γονείς παραμένουν διαθέσιμοι για να ακούσουν, χωρίς να επικρίνουν ή να απορρίπτουν.
Αμοιβαίο σεβασμό: Παρά τις αντιπαραθέσεις, οι γονείς και οι έφηβοι αναγνωρίζουν τα όρια και τις ανάγκες του άλλου.
Ευελιξία: Οι γονείς δείχνουν ικανότητα προσαρμογής στις νέες ανάγκες του εφήβου, χωρίς να επιμένουν σε αυστηρές επιβολές.
Συναισθηματική υποστήριξη: Ο έφηβος αισθάνεται ασφαλής να ζητήσει βοήθεια ή καθοδήγηση σε δύσκολες στιγμές, παρά τις αντιφάσεις στην καθημερινότητα.
Τι μήνυμα θέλουν να στείλουν τα Εκπαιδευτήρια Γ. Ζώη προσφέροντας το Σχολείο για Γονείς ΔΩΡΕΑΝ και με ανοιχτή πρόσβαση;
Τα Εκπαιδευτήρια Γ. Ζώη, προσφέροντας το Σχολείο για Γονείς δωρεάν και με ανοιχτή πρόσβαση, θέλουν να στείλουν το μήνυμα ότι η γονική εκπαίδευση και υποστήριξη είναι το κυριότερο θεμέλιο για την ευημερία των παιδιών και της οικογένειας. Η ανοιχτή και δωρεάν πρόσβαση υπογραμμίζει τη δέσμευση του Σχολείου στην ισότητα των ευκαιριών και την κοινωνική προσφορά, ενισχύοντας την κοινότητα και δημιουργώντας ένα υποστηρικτικό περιβάλλον για όλους τους γονείς.
Τι θα θέλατε να επικοινωνήσετε στους γονείς που διστάζουν να συμμετάσχουν;
Θα ήθελα να πω ότι το Σχολείο για Γονείς δεν είναι χώρος κριτικής ή αξιολόγησης, αλλά ένας ασφαλής και υποστηρικτικός χώρος. Με την υποστήριξη της εισηγήτριας αλλά και τη σταθερή παρουσία μιας άριστα καταρτισμένης και έμπειρης αναπτυξιακής και κλινικής ψυχολόγου, της Δρ Φωτεινής Σπαντιδάκη Κυριαζή, οι γονείς έχουν τη δυνατότητα να εκφράσουν απορίες και προβληματισμούς, να λάβουν επιστημονικά τεκμηριωμένη καθοδήγηση και να νιώσουν ότι δεν είναι μόνοι στον απαιτητικό τους ρόλο. Η συμμετοχή δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας, αλλά πράξη φροντίδας και ενδυνάμωσης για τον ίδιο τον γονέα και, τελικά, για ολόκληρη την οικογένεια.
Σχολείο για Γονείς – Δηλώστε Συμμετοχή
Το Σχολείο για Γονείς των Εκπαιδευτηρίων Γ. Ζώη είναι δωρεάν και ανοιχτό σε όλους.
Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται δια ζώσης στις εγκαταστάσεις των Εκπαιδευτηρίων Γ. Ζώη και με δυνατότητα παρακολούθησης μέσω live streaming.