Παιδικός Σταθμός – Νηπιαγωγείο Εκπαιδευτηρίων Γείτονα: «Χαρούμενα παιδιά δημιουργούν, ανακαλύπτουν, μαθαίνουν»
Συζητάμε με την κ. Ειρήνη Παλαιοκρασσά, Διευθύντρια του Νηπιαγωγείου, την κ. Αγγελική Κουτσικέα, Υπεύθυνη Παιδικού Σταθμού και την κ. Ρέα Μανιώτη, Σχολική Ψυχολόγο του Παιδικού Σταθμού και του Νηπιαγωγείου των Εκπαιδευτηρίων Γείτονα για το πώς το «πρώτο τους σχολείο» μπορεί να προσφέρει στα παιδιά ένα δυναμικό ξεκίνημα γεμάτο εμπειρίες και ευκαιρίες για εξέλιξη.
Στον Παιδικό Σταθμό – Νηπιαγωγείο των Εκπαιδευτηρίων Γείτονα, καμία ημέρα δεν είναι ίδια, κι όμως όλες οι ημέρες έχουν έναν σταθερό, καθησυχαστικό ρυθμό που προσφέρει στα παιδιά ασφάλεια και οικειότητα. «Οι μικρότεροι μαθητές του σχολείου μας, τα παιδιά του Παιδικού Σταθμού, είναι εκείνα που διασχίζουν την πύλη κρατώντας σφιχτά το χέρι των γονιών τους, κουβαλώντας απορίες, αυθορμητισμό και μια ανεξάντλητη διάθεση για εξερεύνηση» λένε οι άνθρωποι του σχολείου.
Όσον για τα παιδιά του Νηπιαγωγείου, «σε μια εποχή που τα δεδομένα εξελίσσονται και αλλάζουν με γρήγορους ρυθμούς, οι μαθησιακές απαιτήσεις για τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας έχουν διαφοροποιηθεί και παράλληλα αυξηθεί. Πρωταρχικός μας στόχος είναι οι μαθητές και οι μαθήτριές μας να εξοικειωθούν με τον τρόπο προσέγγισης, διερεύνησης, κατάκτησης και αξιοποίησης των γνώσεων και όχι να αποκτήσουν γνώσεις που ενδέχεται μετά από λίγα χρόνια να είναι ξεπερασμένες».
Παιδικός Σταθμός: «Η μάθηση προκύπτει φυσικά, μέσα από τη δράση και την ανακάλυψη»
Σε αυτή την τρυφερή ηλικία, το σχολείο δίνει έμφαση στην ομαλή προσαρμογή, τη συναισθηματική σύνδεση και τη σταδιακή ανάπτυξη της αυτονομίας. «Μέσα από το παιχνίδι, τη δημιουργική απασχόληση και τη φροντίδα από εξειδικευμένους παιδαγωγούς, τα παιδιά εξοικειώνονται με την καθημερινή ρουτίνα, κοινωνικοποιούνται και αρχίζουν να αναπτύσσουν βασικές δεξιότητες που θα τα συνοδεύουν στη μετέπειτα εκπαιδευτική τους πορεία», εξηγεί η κ. Αγγελική Κουτσικέα, Υπεύθυνη του Παιδικού Σταθμού στα Εκπαιδευτήρια Γείτονα.
«Η πρώτη καλημέρα είναι πολύτιμη. Ένα χαμόγελο, μια αγκαλιά, μια σύντομη συζήτηση βοηθούν στη μετάβαση από το σπίτι στο σχολικό περιβάλλον. Στην “παρεούλα” τα παιδιά κάθονται μαζί και μοιράζονται σκέψεις, ακούνε ιστορίες, τραγουδούν και συζητούν για το θέμα της ημέρας. Μέσα από αυτή τη διαδικασία ενισχύονται η γλωσσική ανάπτυξη, η ακρόαση και η έννοια της ομάδας. Η ημέρα συνεχίζεται με οργανωμένες δραστηριότητες κατάλληλα διαμορφωμένες για την ηλικία τους, όπως εικαστικά, μουσικοκινητική αγωγή, αγγλικά, αισθητηριακά παιχνίδια, κολύμβηση, κινητική αγωγή, πρώτες μαθηματικές και γλωσσικές εμπειρίες μέσα από βιωματικές προσεγγίσεις και πολύ παιχνίδι. Η ομαδική δραστηριότητα, τα παιχνίδια των ρόλων και η συνεργασία τούς δίνουν τη δυνατότητα να εξερευνήσουν τον κόσμο με τρόπους που δύσκολα αναπαράγονται στο σπίτι. Ανακαλύπτουν νέες δεξιότητες, δοκιμάζουν νέα πράγματα, αποκτούν αυτοπεποίθηση και αναπτύσσουν δεξιότητες αυτονομίας, όπως το να φροντίζουν τον εαυτό τους. Η μάθηση προκύπτει φυσικά, μέσα από τη δράση και την ανακάλυψη».
Νηπιαγωγείο Γείτονα και προετοιμασία για το Δημοτικό
Για τα παιδιά του Νηπιαγωγείου, η Διευθύντρια του Νηπιαγωγείου, κ. Ειρήνη Παλαιοκρασσά, επισημαίνει: «Είναι σημαντικό να μπορούν να σκέφτονται, να αξιολογούν, να αναστοχάζονται, να επιλύουν προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην καθημερινή ζωή. Η απόκτηση αυτών των δεξιοτήτων θα τους βοηθήσει να αξιοποιούν τις γνώσεις που αποκομίζουν, και με πίστη στον εαυτό τους, να ζουν αργότερα ως ενεργά μέλη της κοινωνίας».
Στο πλαίσιο του προγράμματος «Ανάπτυξη Δεξιοτήτων Ζωής» σχεδιάζονται και πραγματοποιούνται δραστηριότητες που έχουν στόχο την ενίσχυση της υπευθυνότητας, της αυτονομίας και της συνεργασίας των παιδιών.
Η Γλώσσα και τα Μαθηματικά διδάσκονται μέσω επιτραπέζιων και ψηφιακών παιχνιδιών, βιωματικών δραστηριοτήτων, αφηγήσεων, παραμυθιών και φυλλαδίων. «Στα παιδιά αρέσει ιδιαίτερα το πρόγραμμα “Φωτο – Γραφή”. Βγάζουν μόνα τους φωτογραφίες που χρησιμοποιούνται ως μέσο για τη βελτίωση των εκφραστικών τους ικανοτήτων και την ενίσχυση του γραπτού λόγου τους, καθώς κάνουν και τις πρώτες τους προσπάθειες να αποτυπώσουν γραπτά τις ιδέες τους και να δημιουργήσουν συνεργατικά κάρτες, αφίσες, ακόμη και βιβλία».
Με την κατάλληλη υποστήριξη των εκπαιδευτικών, επιδιώκεται η σταδιακή εξοικείωση των μαθητών και μαθητριών του Νηπιαγωγείου με τις Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών. Τα παιδιά χρησιμοποιούν κατάλληλα ψηφιακά εργαλεία για να παίξουν, να εκφραστούν και να μάθουν, αναγνωρίζοντας και εφαρμόζοντας τη σωστή χρήση των τεχνολογιών. Έρχονται σε επαφή με την επαυξημένη πραγματικότητα μέσω συγκεκριμένου προγράμματος που εφαρμόζεται στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, στο Εργαστήριο της Πληροφορικής ή στις αίθουσες διδασκαλίας με τη βοήθεια του διαδραστικού πίνακα και των tablets, έχοντας ως κύριο μέσο το παιχνίδι.
Μεταξύ άλλων, τα νήπια επισκέπτονται την εντυπωσιακή Κεντρική Βιβλιοθήκη του σχολείου και λαμβάνουν μέρος σε δράσεις φιλαναγνωσίας που υλοποιούνται με την καθοδήγηση συγγραφέων και εικονογράφων.
Στα Εκπαιδευτήρια Γείτονα δίνεται έμφαση στην προετοιμασία των μαθητών του Νηπιαγωγείου τόσο σε μαθησιακό όσο και σε κοινωνικοσυναισθηματικό επίπεδο, ώστε να είναι ομαλή η μετάβασή τους στο Δημοτικό σχολείο. Τα νηπιάκια επισκέπτονται τις αίθουσες διδασκαλίας της Α’ Δημοτικού, ξεναγούνται από τα μεγαλύτερα παιδιά στους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους και συμμετέχουν από κοινού σε δράσεις: «Μετά από πρόσκληση των μαθητών της Α’ Δημοτικού, τα παιδιά του Νηπιαγωγείου παρακολούθησαν τη Γιορτή της Ανάγνωσης, στην οποία τα πρωτάκια του σχολείου μας διαβάζουν αποσπάσματα από τα αγαπημένα τους παραμύθια. Στο σχολείο μας, οι μαθητές και οι μαθήτριες του Νηπιαγωγείου και της Α’ Δημοτικού δημιουργούν σε συνεργασία εικαστικές συνθέσεις ή φυτεύουν εποχιακά λαχανικά στον λαχανόκηπο του Νηπιαγωγείου, τα οποία φροντίζουν καθώς μεγαλώνουν».
Το σχολείο προσφέρει πολλά και διαφορετικά ερεθίσματα, επιδιώκοντας τα παιδιά να ανακαλύψουν τα ενδιαφέροντα και τις κλίσεις τους και να αναδείξουν το μέγιστο των δυνατοτήτων και ικανοτήτων τους. Σε αυτό, το παιχνίδι και οι τέχνες κατέχουν κυρίαρχη θέση. Δραστηριότητες όπως Μουσική, Θεατρικό Παιχνίδι, Μουσικοκινητική Αγωγή, Εικαστικά, Κολύμβηση, Κινητική Αγωγή και Αγγλικά -σε καθημερινή βάση-, υλοποιούνται από εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς, έχοντας τα παιδιά στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Στο πλούσιο φυσικό περιβάλλον από φυλλοβόλα και αειθαλή δέντρα, αναρριχώμενα και αρωματικά φυτά, αναπτύσσεται το πρόγραμμα «Εργαστήρι της Φύσης». Σε αυτό πραγματοποιούνται παιχνίδια, κατασκευές με υλικά της φύσης, φύτεμα και φροντίδα των φυτών, κομποστοποίηση των οργανικών απορριμμάτων. «Τα νήπια ενεργοποιούν όλες τους τις αισθήσεις και εξερευνούν τη φύση, βελτιώνουν τις κινητικές τους δεξιότητες, παρατηρούν, αναπτύσσουν δημιουργική και κριτική σκέψη και με βιωματικό τρόπο αποκτούν γνώσεις και δεξιότητες, παίζοντας και δημιουργώντας, διερευνώντας και ανακαλύπτοντας. Παράλληλα διαμορφώνουν σταδιακά περιβαλλοντική συνείδηση».
Επίσης, δραστηριότητες και projects που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο θεματικών ενοτήτων, πολύ συχνά μεταφέρονται εκτός των στενών ορίων της αίθουσας, στο φυσικό περιβάλλον του σχολείου.
Στο πλαίσιο του Προγράμματος των Προαιρετικών Δραστηριοτήτων, τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να επιλέξουν ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους μαθήματα ρομποτικής, μπαλέτου, μουσικής, θεατρικού παιχνιδιού, κεραμικής, ρυθμικής και ενόργανης γυμναστικής, αλλά και ποδόσφαιρο, κολύμβηση, αυτοάμυνα, ξιφασκία, σκάκι και εργαστήριο Αγγλικών. Επιπλέον, το σχολείο προσφέρει δύο ακόμη δραστηριότητες στο διευρυμένο του πρόγραμμα, που αφορούν τις Συνταγές Γεύσεων και Επιστήμης και τη Διατροφή και ευεξία.
Δύο ακόμη προαιρετικά προγράμματα, «Τα παιδία παίζει…και μαθαίνει» και «Μένοντας μέχρι αργά το βράδυ στο σχολείο μου», έχουν σχεδιαστεί και υλοποιούνται στο Νηπιαγωγείο, στο πλαίσιο του Ανοιχτού Δημιουργικού Σχολείου. Τα προγράμματα αυτά περιλαμβάνουν δημιουργικές και ευχάριστες βιωματικές δραστηριότητες, ενώ οι νηπιαγωγοί αναλαμβάνουν τον ρόλο του εμψυχωτή.
Τέλος, για την περίοδο μετά το τέλος της σχολικής σεζόν, τα Εκπαιδευτήρια Γείτονα προσφέρουν ειδικά καλοκαιρινά κατασκηνωτικά προγράμματα: «Τα παιδιά αγαπούν το σχολείο και με χαρά συμμετέχουν επίσης στα Κατασκηνωτικά Προγράμματα, που περιλαμβάνουν αθλητικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες, αλλά και δράσεις που μυούν τα παιδιά στις επιστήμες, τις τέχνες και τον πολιτισμό».
Αυτονόμηση και συναισθηματική ανάπτυξη στην προσχολική ηλικία
Πώς μπορούμε να αφοδιάσουμε ένα παιδί κατάλληλα ώστε να αντιμετωπίσει τις καθημερινές προκλήσεις ενός μικρόκοσμου όπως το σχολείο και πώς μπορούμε να το βοηθήσουμε να νιώσει αυτοπεποίθηση μέσα σε αυτή τη συνθήκη; Η αυτονόμηση συνιστά ισχυρό προβλεπτικό παράγοντα για την καλή προσαρμογή των μαθητών στο σχολικό περιβάλλον, τονίζει η κ. Ρέα Μανιώτη, Σχολική Ψυχολόγος Παιδικού Σταθμού – Νηπιαγωγείου. «Τα ανεξάρτητα παιδιά παρουσιάζονται υπεύθυνα και γεμάτα αυτοπεποίθηση. Αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, θέτουν τα όριά τους και λαμβάνουν αποφάσεις υποκινούμενα από ένα εσωτερικό κίνητρο. Στη διάρκεια του σχολικού έτους, τα παιδιά μαθαίνουν να αυτοεξυπηρετούνται σε καθημερινές σχολικές (π.χ. τακτοποίηση μπουφάν, τσάντας και φαγητού) και μη ρουτίνες (π.χ. πλύσιμο χεριών, ντύσιμο, τουαλέτα) χωρίς τη βοήθεια ενήλικα. Ακόμη, είναι υπεύθυνα για την καθαριότητα της τάξης, αλλά και για τη φροντίδα των προσωπικών τους αντικειμένων, όπως η τσάντα, τα ρούχα ή το παγούρι τους. Την ώρα του φαγητού, επίσης, καλούνται να παραμείνουν στη θέση τους και να ολοκληρώσουν αυτόνομα το γεύμα τους, σε συγκεκριμένο χρόνο. Συνολικά, δείχνουμε εμπιστοσύνη στις ικανότητες των μαθητών, τους επιτρέπουμε να αποτυγχάνουν και να προσπαθούν ξανά, αλλά και να διαχειρίζονται πιθανές συγκρούσεις ή αρνητικές καταστάσεις».
Η κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη επιτρέπει στα παιδιά να διατηρούν υγιείς σχέσεις, να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους και να λαμβάνουν υπεύθυνες αποφάσεις. Το πρόγραμμα «Ανάπτυξη Δεξιοτήτων Ζωής» υλοποιείται σε όλες τις βαθμίδες των Εκπαιδευτηρίων Γείτονα. Στις τάξεις του Παιδικού Σταθμού και του Νηπιαγωγείου, εκπονείται από τους εκπαιδευτικούς των τμημάτων, υπό την εποπτεία του Τμήματος Συμβουλευτικής.
«Οι ζωγραφιές των παιδιών συνιστούν βασικό μέσο έκφρασης στη νηπιακή ηλικία. Σε αυτές αποτυπώνονται αφενός η προσωπικότητα κι αφετέρου ο εσωτερικός τους κόσμος, δηλαδή οι σκέψεις και τα συναισθήματά τους. Το παιδικό ιχνογράφημα αξιοποιείται στα Εκπαιδευτήρια Γείτονα στο πλαίσιο μιας άτυπης συναισθηματικής αξιολόγησης ως διαγνωστικό μέσο για τον εντοπισμό τυχόν συναισθηματικών δυσκολιών, όπως ο φόβος ή το άγχος. Στη συνέχεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως θεραπευτικό εργαλείο. Τα χρώματα και τα σχήματα που επιλέγουν, όπως επίσης και τα μεγέθη αυτών, οι αποστάσεις μεταξύ τους και η διάταξή τους στο χαρτί έχουν συμβολική αξία. Η διαδικασία της συναισθηματικής αξιολόγησης ολοκληρώνεται με την ανάλογη καθοδήγηση των γονέων σε πιθανές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν κατά την άσκηση του γονεϊκού τους ρόλου».
Παράλληλα, οι γονείς έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν τους «Κύκλους Γονέων» και να ενημερωθούν γύρω από σύγχρονα θέματα που τους απασχολούν.