Δήμος Ηλιούπολης: Τι είναι το πρόγραμμα «Υιοθετώ & Φροντίζω» που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση
Ένα νέο πρόγραμμα εθελοντικής φροντίδας και αναβάθμισης των κοινόχρηστων χώρων πρασίνου φέρνει ο Δήμος Ηλιούπολης - Το «Υιοθετώ & Φροντίζω» καλεί επιχειρήσεις, σχολεία, φορείς αλλά και μεμονωμένους δημότες να αναλάβουν δράση, ενώ αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε στάδιο δημόσιας διαβούλευσης
- 07/09/2026 13:44
Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε από τον Δήμο Ηλιούπολης το σχέδιο του προγράμματος «Υιοθετώ & Φροντίζω», μέσω του οποίου επιχειρήσεις, σχολικές μονάδες, πολιτιστικοί και περιβαλλοντικοί σύλλογοι, ομάδες γειτονιάς, φορείς της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και μεμονωμένοι δημότες, θα μπορούν να συμβάλλουν εθελοντικά, υπό την εποπτεία του Δήμου, στην προστασία, συντήρηση και αισθητική αναβάθμιση επιλεγμένων κοινόχρηστων χώρων πρασίνου.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Δήμου, για τις επιχειρήσεις, η συμμετοχή μπορεί να εντάσσεται στο πλαίσιο της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης. Για τα σχολεία, τους συλλόγους, τις ομάδες γειτονιάς και τους δημότες, η συμμετοχή έχει εκπαιδευτικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό χαρακτήρα και αποβλέπει στην ενίσχυση της ενεργού πολιτειότητας και της περιβαλλοντικής συνείδησης.
Το Πρόγραμμα αποσκοπεί:
- στην προστασία, διατήρηση και αναβάθμιση του αστικού και περιαστικού πρασίνου,
- στη βελτίωση της αισθητικής, περιβαλλοντικής και λειτουργικής εικόνας των κοινόχρηστων χώρων,
- στην ενεργοποίηση επιχειρήσεων, σχολείων, συλλόγων, ομάδων γειτονιάς και δημοτών για τη φροντίδα του δημόσιου χώρου,
- στην ενίσχυση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, της ενεργού πολιτειότητας και της συλλογικής ευθύνης,
- στην ανάπτυξη σταθερών συνεργασιών μεταξύ Δήμου, επιχειρηματικής κοινότητας, εκπαιδευτικών και κοινωνικών φορέων,
- στην προώθηση των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης, της κυκλικής οικονομίας και της περιβαλλοντικής ανθεκτικότητας,
- στην ανάδειξη καλών πρακτικών κοινωνικής προσφοράς και Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης.
Αναλυτικά οι δυνητικοί συμμετέχοντες:
- επιχειρήσεις και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στον Δήμο Ηλιούπολης,
- δημόσιες και ιδιωτικές σχολικές μονάδες και εκπαιδευτικές κοινότητες,
- πολιτιστικοί, περιβαλλοντικοί, αθλητικοί και λοιποί μη κερδοσκοπικοί σύλλογοι και φορείς,
- οργανωμένες ομάδες γειτονιάς ή άτυπες ομάδες κατοίκων με ορισμένο εκπρόσωπο,
- μεμονωμένοι δημότες ή κάτοικοι, όπου η φύση και η έκταση του χώρου επιτρέπουν ατομική συμμετοχή.
Περιγραφή και επιτρεπόμενες δράσεις
Ο Δήμος Ηλιούπολης, όπως αναφέρεται, θα καταρτίσει και θα επικαιροποιεί κατάλογο επιλέξιμων προς υιοθεσία χώρων πρασίνου. Η ένταξη κάθε χώρου στο Πρόγραμμα θα γίνεται ύστερα από τεχνική αξιολόγηση των αρμόδιων υπηρεσιών, λαμβανομένων υπόψη της θέσης, της έκτασης, των αναγκών συντήρησης, της ασφάλειας, της προσβασιμότητας και της συμβατότητας με τον δημοτικό σχεδιασμό.
Οι συμμετέχοντες δύνανται να αναλαμβάνουν, σε συνεργασία και πάντοτε υπό την έγκριση και εποπτεία των υπηρεσιών του Δήμου, δράσεις όπως:
- φύτευση δένδρων, θάμνων, αρωματικών και καλλωπιστικών φυτών,
- υποστήριξη της συντήρησης υφιστάμενου πρασίνου,
- προμήθεια φυτικού υλικού και αναγκαίου εξοπλισμού,
- εγκατάσταση ή αναβάθμιση αρδευτικών συστημάτων,
- περιβαλλοντικές και αισθητικές παρεμβάσεις χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος,
- εκπαιδευτικές, ενημερωτικές ή εθελοντικές δράσεις περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, καμία παρέμβαση δεν επιτρέπεται χωρίς προηγούμενη έγγραφη έγκριση των αρμόδιων υπηρεσιών. Η επιλογή φυτικού υλικού, οι μέθοδοι εργασίας και κάθε τεχνικό στοιχείο θα συμμορφώνονται με τις ισχύουσες προδιαγραφές, την προστασία της βιοποικιλότητας, τις αρχές ορθολογικής χρήσης του νερού, την προσβασιμότητα και τις κατευθύνσεις της δημοτικής πολιτικής.
Διαδικασία υιοθεσίας και διάρκεια
Για κάθε εγκεκριμένη υιοθεσία θα υπογράφεται Μνημόνιο Συνεργασίας ή άλλο πρόσφορο διοικητικό έγγραφο μεταξύ του Δήμου και του συμμετέχοντος φορέα ή προσώπου. Το Μνημόνιο δεν συνιστά παραχώρηση χρήσης ή εκμετάλλευσης δημοτικού χώρου και δεν γεννά εμπράγματο, διοικητικό ή άλλο αποκλειστικό δικαίωμα υπέρ του συμμετέχοντος.
Η ενδεικτική διάρκεια της υιοθεσίας ορίζεται από ένα έως τρία έτη, ανάλογα με τον χώρο, το είδος των παρεμβάσεων και τη δυνατότητα σταθερής συντήρησης, με δυνατότητα ανανέωσης ύστερα από θετική αξιολόγηση των αρμόδιων υπηρεσιών και συμφωνία των μερών.
Στο Μνημόνιο καθορίζονται ιδίως:
- ο χώρος και τα ακριβή όρια της υιοθεσίας,
- η χρονική διάρκεια και οι όροι ανανέωσης,
- οι εγκεκριμένες παρεμβάσεις και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης,
- οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των μερών,
- οι τεχνικές προδιαγραφές και οι οδηγίες των υπηρεσιών του Δήμου,
- οι όροι ασφάλειας, ασφάλισης και ευθύνης κατά την εκτέλεση εργασιών,
- οι διαδικασίες παρακολούθησης, ελέγχου και περιοδικής αξιολόγησης,
- οι περιπτώσεις τροποποίησης, αναστολής, καταγγελίας ή λήξης της συνεργασίας.
Μέτρα ασφάλειας και ευθύνη κατά την εκτέλεση εργασιών
Κατά την εκτέλεση εργασιών από προσωπικό, συνεργεία, τεχνικούς ή εργολάβους που χρησιμοποιεί ο συμμετέχων, την αποκλειστική ευθύνη για την τήρηση της εργατικής, ασφαλιστικής, περιβαλλοντικής και εν γένει κείμενης νομοθεσίας, καθώς και για τη λήψη όλων των απαιτούμενων μέτρων υγείας και ασφάλειας, φέρει ο συμμετέχων και, κατά περίπτωση, ο ανάδοχος ή η επιχείρηση που εκτελεί τις εργασίες.
Ο συμμετέχων οφείλει να χρησιμοποιεί κατάλληλο και νόμιμα απασχολούμενο προσωπικό, να διαθέτει τις απαιτούμενες άδειες, πιστοποιήσεις και μέσα ατομικής προστασίας και να λαμβάνει μέτρα για την ασφάλεια εργαζομένων, εθελοντών, διερχομένων και χρηστών του χώρου. Ο Δήμος διατηρεί το δικαίωμα να διακόπτει άμεσα οποιαδήποτε εργασία εκτελείται κατά παράβαση των εγκεκριμένων όρων ή δημιουργεί κίνδυνο για πρόσωπα, περιουσία ή περιβάλλον.
Οι ειδικότεροι όροι περί ευθύνης, αποκατάστασης ζημιών, ασφαλιστικής κάλυψης, τυχόν απαιτούμενων αδειοδοτήσεων και συμμετοχής ανηλίκων σε σχολικές ή εθελοντικές δράσεις θα εξειδικεύονται στον Κανονισμό Λειτουργίας και στο οικείο Μνημόνιο Συνεργασίας.
Δικαιώματα και υποχρεώσεις συμμετεχόντων
Οι συμμετέχοντες:
- δεν αποκτούν δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης, κατοχής, εκμετάλλευσης ή διαχείρισης του κοινόχρηστου χώρου,
- αναλαμβάνουν αποκλειστικά τις εγκεκριμένες δράσεις και δεν μεταβάλλουν τον χαρακτήρα ή τη χρήση του χώρου,
- συμμορφώνονται με τις οδηγίες και υποδείξεις των αρμόδιων υπηρεσιών του Δήμου,
- δεν πραγματοποιούν μη εγκεκριμένες κατασκευές, τοποθετήσεις, κοπές, φυτεύσεις ή άλλες παρεμβάσεις,
- διατηρούν τον χώρο ελεύθερα προσβάσιμο στο κοινό και δεν παρεμποδίζουν την κοινή χρήση,
- ενημερώνουν άμεσα τον Δήμο για βλάβες, κινδύνους ή περιστατικά που απαιτούν υπηρεσιακή παρέμβαση.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου διατηρούν την πλήρη εποπτεία του χώρου και το δικαίωμα να ελέγχουν, να τροποποιούν, να αναστέλλουν ή να διακόπτουν οποιαδήποτε δράση δεν είναι σύμφωνη με τις εγκεκριμένες προδιαγραφές, την κείμενη νομοθεσία ή το δημόσιο συμφέρον.
Αναγνώριση της κοινωνικής προσφοράς
Ο Δήμος δύναται να αναγνωρίζει τη συμμετοχή μέσω διακριτικής αναφοράς του συμμετέχοντος σε ειδική τυποποιημένη πινακίδα, μέσω των επίσημων μέσων επικοινωνίας του Δήμου ή στο πλαίσιο σχετικών περιβαλλοντικών δράσεων και εκδηλώσεων.
Η αναγνώριση θα γίνεται σύμφωνα με ενιαίες τεχνικές και αισθητικές προδιαγραφές, χωρίς εμπορική εκμετάλλευση, χωρίς παραχώρηση διαφημιστικού χώρου και χωρίς να αλλοιώνεται ο κοινόχρηστος χαρακτήρας του χώρου. Για σχολεία, συλλόγους, ομάδες γειτονιάς και δημότες μπορεί να προβλέπεται αντίστοιχη μη εμπορική αναφορά ή πιστοποίηση συμμετοχής.
Παρακολούθηση και αξιολόγηση:
Η εφαρμογή του Προγράμματος θα παρακολουθείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου, οι οποίες θα αξιολογούν περιοδικά:
- την τήρηση των όρων του Κανονισμού και του Μνημονίου Συνεργασίας,
- την ποιότητα και ασφάλεια των παρεμβάσεων,
- τη συνέπεια στη συντήρηση του χώρου,
- την επίτευξη των περιβαλλοντικών και κοινωνικών στόχων,
- την ανάγκη τροποποίησης, ανανέωσης ή λήξης της συνεργασίας.
Αναμενόμενα οφέλη:
- ουσιαστική αναβάθμιση του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος,
- βελτίωση του μικροκλίματος και ενίσχυση της βιοποικιλότητας,
- ενδυνάμωση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και της ενεργού συμμετοχής των πολιτών,
- ανάπτυξη σχέσεων συνεργασίας μεταξύ Δήμου, επιχειρήσεων, σχολείων και κοινωνικών φορέων,
- δημιουργία σταθερού δικτύου εθελοντισμού και κοινωνικής προσφοράς,
- ανάδειξη καλών πρακτικών βιωσιμότητας και Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης.
Μπορείτε να συμμετάσχετε στη διαβούλευση πατώντας εδώ.
Δείτε τον Κανονισμό του Προγράμματος Υιοθεσίας Χώρων Πρασίνου του Δήμου Ηλιούπολης «Υιοθετώ & Φροντίζω» εδώ.
Δείτε το ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ εδώ.