Ο Μητσοτάκης στη Βούλα, ο Χριστοδουλάκης στο κάδρο
Η παραπολιτική ατζέντα της εβδομάδας είχε επισκέψεις με σημειολογία και παρουσίες που έστειλαν σαφές πολιτικό μήνυμα. Είχε και πολλά ακόμα. Ας τα δούμε λίγο πιο αναλυτικά.
- 20/06/2026 10:03
Στο ΠΑΣΟΚ οι εκδηλώσεις σπάνια είναι μόνο εκδηλώσεις. Είναι θερμόμετρα, σήματα, χειραψίες, μικρές πρόβες ισχύος. Η βραδιά του Μανώλη Χριστοδουλάκη στο Electra Palace, με τίτλο «Περιβάλλον και Δημοκρατία», είχε βεβαίως πράσινη ατζέντα, αλλά είχε και πασοκική σημειολογία βαρέων μετάλλων.
Ο Χριστοδουλάκης δεν εμφανίστηκε ως αντάρτης. Εμφανίστηκε ως παραγωγός πολιτικού περιεχομένου. Αυτό είναι πιο έξυπνο. Διότι στο σημερινό ΠΑΣΟΚ, όπου όλοι ορκίζονται στην ενότητα, η ευθεία αμφισβήτηση καίει. Η θεματική αυτονομία, όμως, χτίζει προφίλ χωρίς να σηκώνει παντιέρα.
Η παρουσία του Γιώργου Παπανδρέου έδωσε στη βραδιά ιστορικό βάθος. Δεν ήταν απλή ευγένεια γενεθλίων. Ήταν σήμα ότι η πράσινη ανάπτυξη, παλιά παπανδρεϊκή σημαία, μπορεί να επιστρέψει ως νέα γλώσσα για τη σοσιαλδημοκρατία. Δίπλα του, στο πάνελ ή στην αίθουσα, καταγράφηκαν πολιτικές παρουσίες με ειδικό βάρος: Φίλιππος Σαχινίδης, Στέφανος Παραστατίδης, Δημήτρης Μάντζος, Ευαγγελία Λιακούλη, Πέτρος Παππάς, Λευτέρης Καρχιμάκης, Τόνια Αντωνίου, Δημήτρης Ρέππας, Χρήστος Πρωτόπαπας, Κωνσταντίνος Ρόκκας, Γιώργος Τσούμας και Δημήτρης Διαμαντίδης.
Το μήνυμα προς τη Χαριλάου Τρικούπη είναι λεπτό, αλλά καθαρό: ο Χριστοδουλάκης δεν λέει «έρχομαι απέναντι». Λέει κάτι πιο επικίνδυνο: «Είμαι ήδη εδώ».
Στα 3Β δεν πήγαν όλοι. Πήγε το μήνυμα.
Η επίσκεψη Μητσοτάκη στον Δήμο Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης έχει λιγότερη σημασία για το ποιοι έλειπαν και περισσότερη για το ποιος φάνηκε. Διότι, αν κάτι καταγράφηκε καθαρά, ήταν η παρουσία του Κωνσταντίνου Κυρανάκη στο πλευρό του Πρωθυπουργού. Όχι ως απλού βουλευτή Νοτίου Τομέα, αλλά νέου Γραμματέα της Πολιτικής Επιτροπής της ΝΔ, που δοκιμάζεται πλέον στο πεδίο.
Η εικόνα ήταν προσεκτικά στημένη: έργα υποδομής, πολιτική προστασία, Κέντρο Υγείας, αυτοδιοίκηση, Περιφέρεια, τοπικοί φορείς. Δηλαδή όλο το πακέτο της «κυβερνητικής αποτελεσματικότητας» σε μικρογραφία. Ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος ως οικοδεσπότης, ο Νίκος Χαρδαλιάς στο ρέμα Κόρμπι, ο Μάριος Θεμιστοκλέους στο υγειονομικό σκέλος και ο Κυρανάκης στο πολιτικό κάδρο. Καθόλου τυχαίο.
Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν εμφανίστηκε δημοσίως ένα πλήθος γαλάζιων βουλευτών του Νοτίου Τομέα. Και αυτό, στην πολιτική, συχνά λέει περισσότερα από μια γεμάτη πρώτη σειρά. Λιγότερα χειροκροτήματα, περισσότερη οργάνωση, λιγότερη φλυαρία, περισσότερη εικόνα πεδίου. Το «πάτα γκάζι» προς τον Κυρανάκη δεν ήταν ατάκα ευγενείας. Ήταν δημόσια ανάθεση ρόλου. Στον Νότιο Τομέα, όπου οι σταυροί είναι ακριβοί και οι φιλοδοξίες πολλές, το μήνυμα ελήφθη. Και από όσους ήταν εκεί. Και κυρίως από όσους δεν ήταν, που ήταν περισσότεροι.
Ο Άλιμος ανάμεσα στο πράσινο λίφτινγκ και τις γκρίζες εκκρεμότητες
Ο Άλιμος αυτή την εβδομάδα έδειξε καθαρά το διπλό πρόσωπο των νοτίων προαστίων. Από τη μία, το μεγάλο επιχειρηματικό αφήγημα: το πρώην συγκρότημα της Famar μπαίνει σε τροχιά «πράσινης» αναγέννησης, με επένδυση 25,1 εκατ. ευρώ από τη Eurobank και την Grivalia Development σε ρόλο project manager, για την αναβάθμιση τριών κτιρίων του πρώην συγκροτήματος Famar. Δεν είναι μικρό πράγμα. Είναι σήμα ότι η περιοχή αποκτά νέα αστική και επιχειρηματική αξία, όχι μόνο λόγω παραλιακού μετώπου, αλλά και λόγω μετατροπής παλιών βιομηχανικών κελύφων σε σύγχρονες υποδομές.
Από την άλλη, όμως, η καθημερινότητα θυμίζει ότι η ανάπτυξη δεν αρκεί να φαίνεται ωραία στα σχέδια. Η ένταση για τις μετακινήσεις σχολικών καθαριστριών δείχνει πόσο εύκολα ένα διοικητικό θέμα μπορεί να μετατραπεί σε κοινωνική τριβή. Ο Δήμος απαντά ότι οι μετακινήσεις έγιναν νόμιμα και με βάση τις ανάγκες σχολείων και θερινών camps. Σωστά να απαντά. Αλλά στην αυτοδιοίκηση, πέρα από τη νομιμότητα, μετρά και η αίσθηση δικαιοσύνης που εισπράττουν εργαζόμενοι και γονείς.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, υπάρχουν καταγγελίες για παρεμβάσεις/εργασίες στην περιοχή του ρέματος Τραχώνων . Εδώ τα πράγματα σοβαρεύουν. Γιατί δεν γίνεται μια πόλη να μιλά για πράσινες επενδύσεις και την ίδια ώρα να αφήνει σκιές σε ευαίσθητες περιβαλλοντικές ζώνες. Ο Άλιμος ανεβαίνει. Αλλά η άνοδος θέλει ισορροπία: επενδύσεις, κοινωνική διαχείριση και περιβαλλοντική πειθαρχία.
Ο Μαμαλάκης κατεβαίνει στη γειτονιά
Στον Άγιο Δημήτριο, η καταγραφή περισσότερων από 200 επισκέψεων σε γειτονιές μέσα σε μία εβδομάδα από την παράταξη του Στέλιου Μαμαλάκη ήταν κάτι παραπάνω από δραστηριότητα επικοινωνίας. Δείχνει προσπάθεια να παραχθεί τοπική κινητικότητα από κάτω προς τα πάνω. Δηλαδή όχι απλώς να ενημερωθούν οι πολίτες για το τι κάνει ο Δήμος, αλλά να ακουστούν τα μικροπροβλήματα πριν γίνουν μεγάλη πολιτική φθορά. Και αυτό έχει αξία, γιατί ο Άγιος Δημήτριος είναι δήμος καθημερινότητας, και όχι δήμος εντυπωσιακών έργων βιτρίνας.
Βέβαια, οι επισκέψεις από μόνες τους δεν λύνουν τίποτα. Το κρίσιμο είναι αν μετατρέπονται σε πράξεις, χρονοδιαγράμματα και διοικητική ανταπόκριση.
Χρυσωρυχείο ακινήτων η Νότια Αθήνα
Στα νότια προάστια δεν χτίζονται απλώς πολυκατοικίες. Χτίζεται μια νέα κοινωνική γεωγραφία. Τα στοιχεία της ReDataset δείχνουν ότι η Νότια Αθήνα εξελίσσεται σε έναν από τους ισχυρότερους και ακριβότερους πόλους νεόδμητης κατοικίας στη χώρα, αφήνοντας πίσω ακόμη και παραδοσιακά ισχυρές περιοχές της πρωτεύουσας. Και εδώ αρχίζει το πολιτικό ζουμί: η Νότια Αθήνα είναι πλέον 5,2% ακριβότερη από τη Βόρεια, με μέση τιμή 4.906 ευρώ/τ.μ. έναντι 4.662 ευρώ/τ.μ.
Το The Ellinikon, λοιπόν, δεν είναι απλώς ένα μεγάλο έργο. Είναι ο νέος μεσίτης ολόκληρης της παραλιακής ζώνης. Από τη Γλυφάδα έως τον Άλιμο και από το Παλαιό Φάληρο έως τα 3Β, η αγορά διαβάζει το παραλιακό μέτωπο σαν μελλοντικό χρυσωρυχείο. Οι επενδύσεις εκεί, οι νέες υποδομές και η ζήτηση από Έλληνες και ξένους αγοραστές δημιουργούν νέα πραγματικότητα στην κατοικία.
Μόνο που κάθε «νέα πραγματικότητα» έχει και παλιούς λογαριασμούς. Όταν οι τιμές ανεβαίνουν, κάποιος αγοράζει, αλλά κάποιος άλλος φεύγει. Όταν τα διαμερίσματα γίνονται επενδυτικά προϊόντα, η γειτονιά παύει να είναι γειτονιά και γίνεται asset class. Το δημοσίευμα δείχνει ότι η οικοδομή στρέφεται κυρίως στα διαμερίσματα, γιατί έτσι αξιοποιείται αποτελεσματικότερα ένα ακριβό οικόπεδο.
Η διαφάνεια των ΥΔΟΜ γίνεται αναπτυξιακό ζήτημα πρώτης γραμμής
Οι πολεοδομίες όμως θα δείξουν αν η ανάπτυξη θα γίνει κανόνας ή κόλπο. Γιατί στα νότια προάστια όλοι βλέπουν γερανούς, οικόπεδα, νεόδμητα, τιμές που ανεβαίνουν, ξένους αγοραστές, παραλιακό μέτωπο και Αθηναϊκή Ριβιέρα. Αυτό που δεν βλέπουν είναι το πραγματικό μηχανοστάσιο πίσω από την ανάπτυξη που είναι: οι πολεοδομίες, οι ΥΔΟΜ, τα συμβούλια αρχιτεκτονικής, τα ΚΕΣΑ, τα ΣΥΠΟΘΑ. Εκεί όπου η ανάπτυξη παύει να είναι μακέτα και γίνεται υπογραφή.
Το θέμα για το σκάνδαλο στις πολεοδομίες, την υποστελέχωση των υπηρεσιών και τις ύποπτες παρατάσεις θητειών σε κρίσιμα γνωμοδοτικά όργανα είναι καμπανάκι. Ειδικά για περιοχές όπως η Νότια Αθήνα, όπου κάθε τετραγωνικό έχει αποκτήσει σχεδόν χρηματιστηριακή αξία.
Διότι όταν μια περιοχή γεμίζει οικοδομικό χρήμα, αλλά οι ελεγκτικοί μηχανισμοί είναι κουρασμένοι, υποστελεχωμένοι ή θολοί, τότε η ανάπτυξη αποκτά πίσω πόρτα. Η ψηφιοποίηση είναι αναγκαία, αλλά δεν αρκεί αν δεν συνοδεύεται από πραγματικό έλεγχο, στελέχωση και σαφείς ευθύνες. Αλλιώς κινδυνεύει να γίνει επιτάχυνση μιας θολής διαδικασίας, όχι εξυγίανσή της. Το σκάνδαλο αυτό θα δημιουργήσει μια περίοδο μετάπτωσης την ώρα που η αγορά γκαζώνει, και αυτό είναι άσχημος οιωνός.
Η Μαρίνα Φλοίσβου και το πιστοποιητικό της Ριβιέρας
Στη Μαρίνα Φλοίσβου δεν ανανεώθηκαν απλώς τρία πιστοποιητικά. Ανανεώθηκε, σε συμβολικό επίπεδο, το διαβατήριο της Αθηναϊκής Ριβιέρας προς την εποχή της «σοβαρής» παραλιακής ανάπτυξης. Η Lamda Flisvos Marina πήρε ξανά τις πιστοποιήσεις ISO για ποιότητα, περιβαλλοντική διαχείριση και υγεία και ασφάλεια στην εργασία. Τεχνικό; Καθόλου. Στα νότια προάστια, ακόμη και ένα ISO έχει πολιτική ανάγνωση.
Ο Φλοίσβος είναι βιτρίνα, ένα από τα σημεία όπου η Αθήνα προσπαθεί να αποδείξει ότι μπορεί να κοιτάξει τη Μεσόγειο ευθέως ως premium μέτωπο ανάπτυξης. Η πιστοποίηση λειτουργεί σαν σφραγίδα αξιοπιστίας: ποιότητα, περιβάλλον, ασφάλεια, οργανωμένη διαχείριση. Είναι η γλώσσα που καταλαβαίνουν οι επενδυτές, οι ξένοι επισκέπτες, τα μεγάλα brands και οι δήμοι που θέλουν να μπουν στον χάρτη της νέας παραλιακής οικονομίας.
Μόνο που υπάρχει και το άλλο ερώτημα: ποιος κερδίζει από αυτή τη μετάβαση; Αν η Ριβιέρα γίνει μόνο βιτρίνα για σκάφη, real estate και υψηλή κατανάλωση, θα χάσει την κοινωνική της νομιμοποίηση. Αν όμως συνδέσει ιδιωτική διαχείριση, δημόσια πρόσβαση και πραγματικό περιβαλλοντικό έλεγχο, τότε ο Φλοίσβος μπορεί να γίνει υπόδειγμα. Όχι απλώς μαρίνα. Μοντέλο.
Το γκολφ της γραφειοκρατίας
Το Saronida Olympos Golf Project είναι από εκείνες τις επενδύσεις που στην Ελλάδα αποκτούν σχεδόν μυθολογική υπόσταση. Δεν χρειάζεται να προχωρήσουν για να υπάρχουν. Αρκεί να έχουν χαρακτηριστεί «στρατηγικές», να διαθέτουν εντυπωσιακό προϋπολογισμό, να συνοδεύονται από λέξεις όπως τουρισμός, ανάπτυξη, θέσεις εργασίας, διεθνής προορισμός, παραλιακό μέτωπο και έπειτα να εισέλθουν στο πραγματικό εθνικό μας σπορ: την ακινησία.
Διότι εδώ αρχίζει η αλληγορία. Ο επενδυτής εμφανίζεται ως οραματιστής που υπόσχεται να μετατρέψει τη Σαρωνίδα σε νέο σημείο αναφοράς της Αθηναϊκής Ριβιέρας. Γκολφ, σύνθετα τουριστικά καταλύματα, αναβαθμισμένες υποδομές, παραλιακή δυναμική, διεθνής πελατεία. Το κράτος, από την άλλη, τον υποδέχεται με το γνωστό ελληνικό χαμόγελο: «Βεβαίως, προχωρήστε». Και αμέσως μετά του παραδίδει έναν λαβύρινθο από ΣΜΠΕ, ΕΣΧΑΣΕ, δασικούς χάρτες, γνωμοδοτήσεις, δημόσιες διαβουλεύσεις, Προεδρικά Διατάγματα, Συμβούλιο της Επικρατείας και λοιπές τελετουργίες διοικητικής ενηλικίωσης.
Κανείς δεν λέει ότι αυτά είναι περιττά. Το αντίθετο. Μια τόσο μεγάλη επένδυση στον Σαρωνικό οφείλει να ελεγχθεί αυστηρά: περιβαλλοντικά, χωροταξικά, υδρολογικά, κυκλοφοριακά, κοινωνικά. Το πρόβλημα είναι άλλο. Στην Ελλάδα δεν έχουμε μόνο ελέγχους. Έχουμε μια κρατική τέχνη ακινησίας, όπου η προστασία του δημοσίου συμφέροντος συχνά συγχέεται με την αδυναμία λήψης απόφασης.
Έτσι, το Saronida Olympos Golf γίνεται κάτι περισσότερο από ένα επενδυτικό σχέδιο. Γίνεται καθρέφτης της χώρας. Από τη μία ένα κράτος που διαφημίζει στρατηγικές επενδύσεις για να δείξει ότι αλλάζει. Από την άλλη, ένας μηχανισμός που τις κρατά στο προθάλαμο μέχρι να ξεθωριάσει η αρχική δυναμική τους. Και στη μέση, η τοπική κοινωνία: άλλοι περιμένουν ανάπτυξη, άλλοι φοβούνται αλλοίωση, άλλοι απλώς αναρωτιούνται αν τελικά θα δουν ποτέ έργο ή μόνο τίτλους.
Η ελληνική εκδοχή της ανάπτυξης είναι μοναδική: πρώτα βαφτίζουμε κάτι στρατηγικό και μετά το αφήνουμε να αποδείξει αν αντέχει τη στρατηγική ακινησία του επιτελικού κράτους που όλα καταλήγουν σε αποφάσεις του επικεφαλής με βάση την πολιτική συγκυρία και κριτήρια που συχνά δεν φωτίζονται επαρκώς
Το Τεχνολογικό Πάρκο ξαναβάζει το Λαύριο στον χάρτη των events
Το 5ο Adventure Meeting που θα πραγματοποιηθεί στις 26–27 Σεπτεμβρίου στο Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου είναι από εκείνες τις μικρές κινήσεις που δείχνουν προς τα πού μπορεί να κινηθεί το Λαύριο. Ένα κοινό ειδικού ενδιαφέροντος, φίλοι της μοτοσυκλέτας, brands, εξοπλισμός, test rides και επισκέπτες που δεν έρχονται απλώς για μπάνιο ή για το πλοίο, δημιουργούν μια διαφορετική μορφή τοπικής κατανάλωσης.
Το σημαντικότερο όμως είναι ο χώρος: το Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου αποκτά ξανά χρήση, εικόνα και επισκεψιμότητα. Τελικά, το Λαύριο δεν χρειάζεται μόνο μεγάλα έργα και επενδυτικά σχέδια. Χρειάζεται και events που φέρνουν ζωή, κοινότητες και επαναλαμβανόμενη οικονομική κίνηση.