Αθόρυβοι ήρωες στην πρώτη γραμμή: Μιλήσαμε με έναν εθελοντή δασοπυροσβέστη στη Βούλα
Με τις πυρκαγιές να δοκιμάζουν για ακόμη ένα καλοκαίρι πολλές περιοχές της χώρας, ο Γιάννης Αντωνιάδης, εθελοντής δασοπυροσβέστης στην Εθελοντική Ομάδα Βούλας, μιλά στο NouPou για τη μάχη στην πρώτη γραμμή, την εκπαίδευση, τις δύσκολες στιγμές που έχει ζήσει και τον ρόλο που μπορεί να παίξει κάθε πολίτης στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
- 04/08/2026 10:10
Οι εικόνες των τελευταίων ημερών, με καμένα δάση, πυκνούς καπνούς και ανθρώπινες απώλειες, μας έχουν συγκλονίσει για ακόμη ένα καλοκαίρι και μας υπενθυμίζουν πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση. Την ώρα που οι πυροσβέστες και οι εθελοντές δίνουν καθημερινά μάχη με τις φλόγες, υπάρχουν άνθρωποι που βρίσκονται αθόρυβα στην πρώτη γραμμή, πολύ πριν ακουστεί η πρώτη σειρήνα.
Στα νότια προάστια, όπου το βουνό, τα ρέματα και οι κατοικημένες περιοχές βρίσκονται σε μικρή απόσταση μεταξύ τους, η πρόληψη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Ο Γιάννης Αντωνιάδης, εθελοντής δασοπυροσβέστης στην Εθελοντική Ομάδα Βούλας μιλά στο NouPou για το τι σημαίνει να υπηρετείς εθελοντικά την προστασία του δάσους.
Μέσα από τη συζήτησή μας, εξηγεί πώς εκπαιδεύονται οι εθελοντές πριν βγουν στο πεδίο, ποιος μπορεί να ενταχθεί στις ομάδες δασοπροστασίας, πώς λειτουργεί η συνεργασία τους με την Πυροσβεστική, αλλά και γιατί θεωρεί ότι η προστασία του περιβάλλοντος ξεκινά από την καθημερινή στάση του κάθε πολίτη.
«Οι περισσότεροι θάνατοι και οι περισσότερες φωτιές είναι αποτέλεσμα ανθρώπινης αδιαφορίας»
Η φετινή αντιπυρική περίοδος σημαδεύτηκε ήδη από ανθρώπινες απώλειες, γεγονός που συγκλονίζει όσους βρίσκονται καθημερινά στο πεδίο, αλλά και ολόκληρη την ελληνική κοινωνία.
Ο Γιάννης Αντωνιάδης δεν κρύβει τη θλίψη του για τους συναδέλφους του που έχασαν τη ζωή τους επιχειρώντας στις πυρκαγιές, ενώ στέκεται ιδιαίτερα στις αιτίες που προκαλούν τις περισσότερες φωτιές. «Οι νεκροί είναι αποτέλεσμα της ανθρώπινης ανοησίας και αδιαφορίας. Τριάντα από τις 33 φωτιές προκλήθηκαν από αμέλεια ή πρόθεση. Τιμή και δόξα στους νεκρούς συναδέλφους».
Παράλληλα, επαναλαμβάνει μια φράση που συνοψίζει τη φιλοσοφία του για την προστασία του περιβάλλοντος. «Η πραγματική μας κατοικία είναι το δάσος. Όταν ο άνθρωπος το καταλάβει αυτό, θα αρχίσει να το προστατεύει πραγματικά».
«Ο εθελοντισμός είναι η δεύτερη φύση μου»
Η ενασχόλησή του με τον εθελοντισμό δεν ξεκίνησε με τη δασοπυρόσβεση.
Όπως μας εξηγεί, από νεαρή ηλικία αναζητούσε τρόπους να προσφέρει, είτε οργανωμένα είτε όχι. Υπήρξε εθελοντής στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004, συνοδεύοντας τη γαλλική αποστολή, ενώ μέχρι σήμερα συμμετέχει ενεργά και σε άλλες εθελοντικές οργανώσεις, όπως η ΕΔΕ αλλά και η ΑΝΙΜΑ, που δραστηριοποιείται στην περίθαλψη άγριων ζώων.
«Ο εθελοντισμός ήταν πάντοτε μέρος της ζωής μου. Θα έλεγα ότι είναι δεύτερη φύση μου», λέει στο NouPou.
«Η εκπαίδευση δεν σταματά ποτέ»
Πίσω από κάθε εθελοντή δασοπυροσβέστη υπάρχει μια συνεχής διαδικασία εκπαίδευσης και αξιολόγησης.
Όπως εξηγεί ο Γιάννης Αντωνιάδης, όλοι οι εγγεγραμμένοι εθελοντές που ανήκουν στο μητρώο του Υπουργείου Πολιτικής Προστασίας διαθέτουν τον απαραίτητο εξοπλισμό μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», ενώ η εκπαίδευση δεν ολοκληρώνεται ποτέ. «Η εκπαίδευση είναι αέναη και συνεχής, τόσο θεωρητικά όσο και στο πεδίο. Για όλες τις εκπαιδεύσεις λαμβάνουμε πιστοποίηση».
Ποιος μπορεί να γίνει εθελοντής δασοπυροσβέστης;
Σύμφωνα με τον ίδιο, οποιοσδήποτε πολίτης άνω των 18 ετών μπορεί να ενταχθεί σε μια εθελοντική ομάδα δασοπροστασίας, αρκεί να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Όπως αναφέρει στο Noupou, είναι απαραίτητο να βρίσκεται σε καλή σωματική και ψυχική κατάσταση, κάτι που πιστοποιείται μέσω ιατρικών εξετάσεων από καρδιολόγο και ψυχίατρο, πριν ξεκινήσει την απαιτούμενη εκπαίδευση.
«Δεν λειτουργούμε μόνοι μας»
Η ένταξη, όμως, σε μια εθελοντική ομάδα δεν σημαίνει ότι οι εθελοντές επιχειρούν ανεξέλεγκτα. Αντιθέτως, κάθε τους κίνηση γίνεται σε απόλυτο συντονισμό με την Πυροσβεστική Υπηρεσία και ενεργούν μόνο όταν λάβουν εντολή από την συγκεκριμένη μονάδα.
«Οι εθελοντές δασοπυροσβέστες δεν δρουν ανεξέλεγκτα και αυτόνομα. Αναφερόμαστε στην Πυροσβεστική και παίρνουμε εντολές από τον εκάστοτε αρμόδιο αξιωματικό. Είμαστε δύναμη πρώτης προσβολής, κατόπιν εντολής, και λειτουργούμε επικουρικά στις δυνάμεις της Πυροσβεστικής».
«Αναγκαστήκαμε να υποχωρήσουμε για να μην εγκλωβιστούμε»
Κάθε εθελοντής δασοπυροσβέστης κουβαλά εμπειρίες που δύσκολα περιγράφονται με λόγια. Για τον Γιάννη Αντωνιάδη, η μεγάλη πυρκαγιά που ξεκίνησε στην Γλυφάδα το 2022 και επεκτάθηκε στη Βούλα παραμένει ανεξίτηλη στη μνήμη του.
«Βρισκόμουν στο βουνό όταν ξέσπασε η φωτιά. Ήμασταν σε έναν δρόμο με τις φλόγες να βρίσκονται τόσο πάνω όσο και κάτω από εμάς. Ουσιαστικά είχαμε περικυκλωθεί και αναγκαστήκαμε να υποχωρήσουμε, ώστε να μην εγκλωβιστούμε».
Ωστόσο, οι πιο έντονες αναμνήσεις του δεν σχετίζονται μόνο με τις πυρκαγιές. Ως χειμερινός κολυμβητής αφιερώνει μεγάλο μέρος του ελεύθερου χρόνου του στον καθαρισμό των ακτών, ενώ μέσα από αυτή τη δράση κατάφερε να σώσει δύο τραυματισμένους γλάρους, τους οποίους μετέφερε στην ΑΝΙΜΑ.
Στη δεύτερη περίπτωση χρειάστηκε ακόμη και η βοήθεια άλλων εθελοντών, όταν το αυτοκίνητό του ακινητοποιήθηκε στην άμμο, ώστε να προλάβει να μεταφέρει το τραυματισμένο πουλί.
Περιγράφοντας την σκηνή μας εξομολογείται: «Είναι στιγμές που παραμένουν για πάντα στη μνήμη σου και όσα χρόνια κι αν περάσουν δεν θα φύγουν ποτέ από το μυαλό σου».
«Τα ρέματα είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος»
Η Βάρη, η Βούλα και η Βουλιαγμένη διαθέτουν μεγάλες εκτάσεις πρασίνου, αλλά και δεκάδες ρέματα που μπορούν να λειτουργήσουν ως φυσικοί διάδρομοι εξάπλωσης μιας πυρκαγιάς.
Ο Γιάννης Αντωνιάδης εξηγεί πως οι περιπολίες επικεντρώνονται σε αυτά τα σημεία, καθώς αποτελούν περιοχές υψηλού κινδύνου. «Στην περιοχή υπάρχουν πάρα πολλά ρέματα και πραγματοποιούμε συνεχώς περιπολίες σε αυτά, γιατί αποτελούν πιθανές εστίες έναρξης και ταχείας εξάπλωσης μιας πυρκαγιάς».
Θυμίζει, μάλιστα, ότι η μεγάλη φωτιά του 2022 εξαπλώθηκε με μεγάλη ταχύτητα, ενώ σήμερα η φύση προσπαθεί σταδιακά να αναγεννηθεί. «Βλέπουμε μικρά πεύκα να εμφανίζονται ξανά. Αυτή η νέα ζωή χρειάζεται προστασία».
«Η πρόληψη είναι υπόθεση όλων μας»
Όταν η συζήτηση φτάνει στον ρόλο των πολιτών, η απάντησή του είναι ξεκάθαρη. Δεν αρκεί μόνο ο καθαρισμός των οικοπέδων ή η αποφυγή επικίνδυνων ενεργειών. Αυτό που χρειάζεται περισσότερο είναι η συνεχής επαγρύπνηση.
«Το σημαντικότερο είναι οι πολίτες να βρίσκονται συνεχώς σε εγρήγορση και να έχουν τα μάτια τους ανοιχτά. Οτιδήποτε παρατηρήσουν, ακόμη και το πιο μικρό ή ύποπτο περιστατικό, να μας ενημερώνουν άμεσα. Η πρόληψη σώζει ζωές και πολλές φορές μια έγκαιρη ειδοποίηση μπορεί να αποτρέψει μια μεγάλη καταστροφή».
Ο ίδιος αναγνωρίζει πως ο Δήμος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης έχει κάνει σημαντικά βήματα στον τομέα της πολιτικής προστασίας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι υπάρχει πάντα περιθώριο περαιτέρω ενίσχυσης των εθελοντικών ομάδων.
Γιατί, όπως τονίζει, όσο καλύτερα οργανωμένοι και εξοπλισμένοι είναι οι άνθρωποι που βρίσκονται καθημερινά στο πεδίο, τόσο πιο αποτελεσματικά μπορούν να προστατεύσουν το φυσικό περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.