Το τελευταίο σημείωμα: Πού προβάλλεται η ταινία του Βούλγαρη για τους 200 της Καισαριανής
Το «Τελευταίο Σημείωμα» επιστρέφει σε μία κινηματογραφική αίθουσα της Αθήνας, για μία εβδομάδα, ως φόρος τιμής στους 200 της Καισαριανής, ενώ μπορείτε να τη δείτε και μέσα από την ελληνική πλατφόρμα Cinobo.
- 24/02/2026 13:39
Πέρασαν εννέα χρόνια από την πρώτη του προβολή, όμως η μνήμη παραμένει νωπή. Το «Τελευταίο Σημείωμα» επιστρέφει σε κινηματογραφική αίθουσα με διπλή στόχευση: να τιμήσει τους 200 αγωνιστές που εκτελέστηκαν την 1η Μαΐου 1944 στην Καισαριανή και να συμβάλει στη διάσωση των αυθεντικών φωτογραφιών της εκτέλεσης.
Με πρωτοβουλία του σκηνοθέτη Παντελή Βούλγαρη και σε συνεργασία με τις Black Orange και Tanweer, διοργανώνεται μια εβδομάδα ειδικών προβολών στον κινηματογράφο Τριανόν, από τις 26 Φεβρουαρίου, με γενική είσοδο 5 ευρώ. Μια συμβολική τιμή για μια ταινία που λειτουργεί ως πράξη συλλογικής μνήμης.
Παράλληλα, για όσους δεν μπορέσουν να παρακολουθήσουν τις προβολές στο Τριανόν, η ταινία είναι διαθέσιμη και μέσω της πλατφόρμας Cinobo για τους συνδρομητές της, με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους.
Η επανέκδοση της ταινίας συμπίπτει με την αποκάλυψη και πιστοποίηση της γνησιότητας 262 φωτογραφιών από τη λεγόμενη Συλλογή Χόιερ, που αποτυπώνουν την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή. Το Υπουργείο Πολιτισμού έχει έρθει σε συμφωνία για την αγορά και διάσωσή τους.
«Το βλέμμα τους ήταν καταπάνω μας», δήλωσε συγκλονισμένη η Ιωάννα Καρυστιάνη στο MEGA και την εκπομπή «Εξελίξεις Τώρα». «Σαν να μας κοιτούσαν όλους εμάς. Σαν να αρπαχτήκαμε από τους 200, σαν να τους είδαμε σαν διασώστες αισθημάτων, τιμής και περηφάνιας».
Ο ίδιος ο Παντελής Βούλγαρης θυμάται πως η αφορμή για την ταινία δόθηκε όταν, σε μια συλλογή μαντινάδων της Μαρίας Λιουδάκη, διάβασε ότι τις καλύτερες είχε συλλέξει ένα 16χρονο αγόρι: ο Ναπολέων Σουκατζίδης. Χρειάστηκαν είκοσι χρόνια έρευνας και εσωτερικής ωρίμανσης για να φτάσει το 2017 στην κινηματογραφική μεταφορά της ιστορίας του. «82 χρόνια μετά την εκτέλεσή τους μας δίνεται μια δυνατότητα, όχι να γίνουμε άνθρωποι με το Α κεφαλαίο όπως αυτοί, αλλά κάτι να κάνουμε, κάτι περισσότερο», σημειώνει η Καρυστιάνη.
Η ιστορία πίσω από την ταινία
Με σενάριο της Ιωάννα Καρυστιάνη και του ίδιου του Βούλγαρη, η ταινία μεταφέρει τον θεατή στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Χαϊδαρίου, λίγο πριν από την Πρωτομαγιά του ’44. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο 34χρονος Ναπολέων Σουκατζίδης, Κρητικός μικρασιατικής καταγωγής, αγωνιστής του λαϊκού κινήματος και κρατούμενος ήδη από το 1936.
Ως διερμηνέας του Γερμανού διοικητή Καρλ Φίσερ, ο Σουκατζίδης βρίσκεται καθημερινά αντιμέτωπος με τη βία και την αγριότητα της Κατοχής. Γύρω του, δεκάδες μικρές ιστορίες φόβου, φιλίας, αξιοπρέπειας και ελπίδας συνθέτουν το ανθρώπινο μωσαϊκό μιας από τις πιο σκοτεινές σελίδες της ελληνικής ιστορίας.
Η μοίρα του, όπως και των υπόλοιπων 199 συγκρατούμενών του, σφραγίζεται μετά τη δολοφονία του Γερμανού διοικητή Κρες στη Λακωνία. Τα αντίποινα είναι σκληρά: 50 Έλληνες για κάθε Γερμανό. Ο Σουκατζίδης περιλαμβάνεται στη λίστα των μελλοθανάτων. Και τότε έρχεται το δίλημμα: ο Φίσερ του προσφέρει τη δυνατότητα να εξαιρεθεί, βάζοντας στη θέση του κάποιον άλλον. Η επιλογή του αποτελεί την ηθική κορύφωση της ταινίας – και ίσως έναν από τους πιο δυνατούς κινηματογραφικούς συμβολισμούς των τελευταίων ετών στο ελληνικό σινεμά.