Κυκλοφοριακό: Τι ζητούν οι δήμοι των νοτίων προαστίων για να μην «μπλοκάρει» η Αθηναϊκή Ριβιέρα
Οι μεγάλες επενδύσεις και αναπλάσεις μεταμορφώνουν το παραλιακό μέτωπο, αλλά φέρνουν τη Νότια Αθήνα αντιμέτωπη με μια εφιαλτική κυκλοφοριακή εξίσωση. Οι δήμαρχοι της περιοχής προειδοποιούν για επικείμενο «μπλακάουτ» στους δρόμους, ζητώντας επιτακτικά από την Πολιτεία τη θεσμική τους συμμετοχή στον σχεδιασμό και την άμεση υλοποίηση κρίσιμων υποδομών.
Η νότια Αθήνα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα κυκλοφοριακή εξίσωση. Η ανάπτυξη του Ελληνικού, το Μητροπολιτικό Πάρκο «Αέναον» στο Φαληρικό Δέλτα και οι νέες επενδύσεις στο ευρύτερο παραλιακό μέτωπο δημιουργούν έναν ισχυρό πόλο επισκεψιμότητας, επιβαρύνοντας όλο και περισσότερο τη Λ. Ποσειδώνος, τη Λ.Βουλιαγμένης και τους κάθετους άξονες προς την παραλία.
Οι περισσότεροι δήμοι των νοτίων προαστίων δεν αμφισβητούν την αναπτυξιακή σημασία των έργων. Αντιθέτως, ζητούν αυτά να συνοδευτούν από υποδομές που θα αποτρέψουν τη μετατροπή της Αθηναϊκής Ριβιέρας σε μόνιμο κυκλοφοριακό αδιέξοδο. Στο επίκεντρο των αιτημάτων βρίσκονται η Σήραγγα Ηλιούπολης, η επέκταση του μετρό προς τη Γλυφάδα, η ενίσχυση του τραμ, ο καλύτερος συντονισμός των λεωφορειακών γραμμών και η θεσμική συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στον σχεδιασμό των Μεταφορών.
Ελληνικό – Αργυρούπολη: Σήραγγα Ηλιούπολης και επέκταση του μετρό
Ο δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης, Γιάννης Κωνσταντάτος, στο πλαίσιο του συνεδρίου Attica Green Expo, που πραγματοποιήθηκε προ ολίγων ημερών στο κλειστό γήπεδο Φαλήρου (TAE KWON DO), περιέγραψε τη Λεωφόρο Ποσειδώνος ως έναν άξονα που βρίσκεται ήδη σε κατάσταση μόνιμου μποτιλιαρίσματος. Κατά τον ίδιο, η ανάπλαση της Lamda Development στο πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού, δεν είναι από μόνο του το βασικό πρόβλημα, καθώς το έργο έχει ενσωματωθεί στον πολεοδομικό σχεδιασμό της περιοχής. Το κρίσιμο ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι γύρω από τη μεγάλη επένδυση δημιουργείται ένα νέο κυκλοφοριακό φορτίο, χωρίς να έχουν προχωρήσει εγκαίρως οι αναγκαίες συνοδευτικές παρεμβάσεις.
Ο δήμος Ελληνικού μάλιστα όπως τόνισε, μαζί με άλλους δήμους της Νότιας Αθήνας, ζητά την κατασκευή της Σήραγγας Ηλιουπόλεως, που θα συνδέει την Περιφερειακή Υμηττού με τη λεωφόρο Βουλιαγμένης. Το έργο θεωρείται απαραίτητο για να αποσυμφορηθούν οι υφιστάμενες είσοδοι προς τα νότια προάστια και το παραλιακό μέτωπο.
Στο πλαίσιο αυτό, αξίζει να σημειωθεί ότι οι πιέσεις των δήμων για την προώθηση της Αστικής Σήραγγας Ηλιούπολης δεν είναι πρόσφατες. Ήδη από τον Ιούλιο του 2025, οι Δήμοι Ηλιούπολης, Βύρωνα και Ελληνικού – Αργυρούπολης συγκάλεσαν κοινή συνεδρίαση Διαδημοτικού Συμβουλίου στο Δημοτικό Θέατρο Ηλιούπολης «Μίκης Θεοδωράκης», φέρνοντας στο προσκήνιο την ανάγκη υπογειοποίησης της λεωφόρου Αλίμου – Κατεχάκη και υλοποίησης της Αστικής Σήραγγας, ενός έργου που θεωρείται κρίσιμο για την αποσυμφόρηση των νοτίων προαστίων.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, οι τρεις δήμοι αποφάσισαν την αποστολή κοινής επιστολής προς τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τα αρμόδια υπουργεία, ζητώντας επίσημη ενημέρωση για την πορεία του σχεδιασμού, πρόσβαση στις σχετικές μελέτες, σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, θεσμική συμμετοχή της αυτοδιοίκησης στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, καθώς και συνάντηση με την πολιτική ηγεσία.
Ωστόσο, παρά τις παρεμβάσεις των δήμων, δεν υπήρξε άμεση ανταπόκριση ή κάποια ουσιαστική εξέλιξη στο θέμα. Η έλλειψη συγκεκριμένων απαντήσεων από την κεντρική διοίκηση έχει εντείνει την ανησυχία των τοπικών αρχών, οι οποίες εκτιμούν ότι οι κυκλοφοριακές πιέσεις θα αυξηθούν περαιτέρω με την πρόοδο των μεγάλων αναπτύξεων στην Αθηναϊκή Ριβιέρα.
Μάλιστα, πριν από λίγους μήνες, ο δήμαρχος Ηλιούπολης, Στάθης Ψυρρόπουλος, προανήγγειλε νέο κύκλο κινητοποιήσεων για το ζήτημα της Αστικής Σήραγγας, κλιμακώνοντας την πίεση προς την κυβέρνηση. Μιλώντας στο Δημοτικό Συμβούλιο, υπογράμμισε ότι η τοπική αυτοδιοίκηση δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τη διεκδίκηση ενός έργου που θεωρείται κομβικό για τη μελλοντική λειτουργία του οδικού δικτύου στα νότια προάστια και για την αποφυγή κυκλοφοριακής ασφυξίας στην ευρύτερη περιοχή.
Ψηλά στην ατζέντα και η επέκταση της Γραμμής 2 του μετρό προς Γλυφάδα
Παράλληλα, ο κ. Κωνσταντάτος βάζει ψηλά στην ατζέντα την επέκταση της Γραμμής 2 του μετρό προς τη Γλυφάδα – κάτι που εδώ και χρόνια φυσικά θέτει επιτακτικά και ο Δήμος Γλυφάδας. Πρόσφατα, ο Γιώργος Παπανικολάου χαρακτήρισε την επέκταση του Μετρό στην περιοχή «τη μοναδική βιώσιμη απάντηση στην έντονη αναπτυξιακή πίεση που αναμένεται να δεχθεί η περιοχή» τα επόμενα χρόνια.
O σχεδιασμός που προωθείται αφορά την προβλεπόμενη διακλάδωση από την Αργυρούπολη, με κατεύθυνση αφενός προς τη Γλυφάδα και αφετέρου προς το The Ellinikon και το κέντρο της πόλης, μέσω πέντε νέων σταθμών. Πρόκειται για ένα έργο που θεωρείται συνολικά από την αυτοδιοίκηση κρίσιμη προϋπόθεση, ώστε η μετακίνηση να μην εξαρτάται αποκλειστικά από τα Ι.Χ.
Νέα Σμύρνη: Η Αυτοδιοίκηση να μπει στον σχεδιασμό
Ο δήμαρχος Νέας Σμύρνης, Γιώργος Κουτελάκης, με τη σειρά του εστίασε σε ένα πιο θεσμικό πρόβλημα, που δεν είναι άλλο από την απουσία μητροπολιτικής διοίκησης και τον περιορισμένο ρόλο των δήμων στον σχεδιασμό των μετακινήσεων.
Όπως υποστηρίζει, η Αθήνα παραμένει μία από τις λίγες ευρωπαϊκές μητροπόλεις χωρίς πραγματική μητροπολιτική διακυβέρνηση, με αποτέλεσμα οι δήμοι να καλούνται να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του κυκλοφοριακού χωρίς να συμμετέχουν ουσιαστικά στις αποφάσεις.
Για τον δήμο Νέας Σμύρνης, βασικό αίτημα είναι η θεσμική συμμετοχή της αυτοδιοίκησης στον συγκοινωνιακό σχεδιασμό. Παράλληλα, ο κ. Κουτελάκης αναδεικνύει τον ρόλο του τραμ, το οποίο χαρακτηρίζει «ναυαρχίδα» των συγκοινωνιών για τις παραλιακές περιοχές. Το τραμ, όπως τόνισε, είναι ηλεκτρικό, αθόρυβο και φιλικό προς το περιβάλλον, ενώ μπορεί να αποτελέσει βασικό μέσο βιώσιμης μετακίνησης κατά μήκος του παραλιακού μετώπου. Άφησε ωστόσο αιχμές ότι η Πολιτεία δεν το υπολογίζει ιδιαίτερα, ούτε το περιλαμβάνει στα σχέδιά της που σχετίζονται με μελλοντικές επεκτάσεις.
Βέβαια, στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την επέκταση του δικτύου μετρό της Αθήνας περιλαμβάνεται και η Νέα Σμύρνη. Σύμφωνα με συγκοινωνιακή μελέτη που εκπονείται για λογαριασμό του ΟΑΣΑ, εξετάζεται η δημιουργία μιας νέας κυκλικής γραμμής, η λεγόμενη «Μωβ γραμμή 5», η οποία θα συνδέει πυκνοκατοικημένες περιοχές χωρίς να απαιτείται διέλευση από τους ήδη επιβαρυμένους κεντρικούς σταθμούς. Η προτεινόμενη γραμμή προβλέπεται να διέρχεται από τη Νέα Σμύρνη, με σύνδεση στην περιοχή της κεντρικής πλατείας και διαλειτουργικότητα με το τραμ, αναβαθμίζοντας σημαντικά τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση της πόλης. Ωστόσο, πρόκειται για ένα σενάριο που εντάσσεται στον σχεδιασμό έως το 2045 και προς το παρόν δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή διαδικασίες υλοποίησης.
Άγιος Δημήτριος: Καλύτερη σύνδεση με το μετρό και ασφαλείς πεζές διαβάσεις
Ο δήμαρχος Αγίου Δημητρίου, Στέλιος Μαμαλάκης, ανέδειξε ένα παράδοξο: παρότι στα όρια του δήμου λειτουργούν τρεις σταθμοί μετρό, μεγάλα τμήματα της πόλης παραμένουν ουσιαστικά αποκομμένα από αυτούς.
Το πρόβλημα, όπως επεσήμανε, δεν είναι μόνο η ύπαρξη σταθμών, αλλά η διασύνδεσή τους με τις γειτονιές μέσω λεωφορειακών γραμμών, δημοτικής συγκοινωνίας και ασφαλών διαδρομών για πεζούς. Ο δήμος ζητά νέο συγκοινωνιακό σχεδιασμό που θα συνδέει πιο αποτελεσματικά τα λεωφορεία με τα μέσα σταθερής τροχιάς.
Ο κ. Μαμαλάκης προειδοποιεί επίσης για τη λεωφόρο Βουλιαγμένης, η οποία ήδη βρίσκεται στα όριά της και αναμένεται να δεχθεί ακόμη μεγαλύτερη πίεση από τις αναπτύξεις στο παραλιακό μέτωπο. Στα αιτήματα του δήμου περιλαμβάνονται και βασικές παρεμβάσεις πεζής ασφάλειας, καθώς εξακολουθούν να λείπουν υπόγειες και υπέργειες διαβάσεις.
Χαρακτηριστικό είναι ότι ο επανασχεδιασμός της λεωφορειακής γραμμής 112 οδήγησε, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, σε αύξηση της επιβατικής κίνησης κατά 20%. Για τον δήμο, αυτό δείχνει ότι όταν οι γραμμές σχεδιάζονται σωστά, οι πολίτες χρησιμοποιούν περισσότερο τις δημόσιες συγκοινωνίες. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι πρωτοβουλίες για δίκτυο ηλεκτρικών ποδηλάτων και ανασχεδιασμό της δημοτικής συγκοινωνίας.
Μοσχάτο – Ταύρος: Ελεγχόμενη στάθμευση και προστασία των γειτονιών
Ο δήμαρχος Μοσχάτου – Ταύρου, Ανδρέας Ευθυμίου, προειδοποιεί ότι οι μεγάλες αναπλάσεις από το Ελληνικό έως το «Αέναον» θα αυξήσουν την επισκεψιμότητα και θα πιέσουν ιδιαίτερα τις γειτονιές, κυρίως τα Σαββατοκύριακα.
Για τον δήμο, το πρώτο πρακτικό μέτρο είναι η εφαρμογή ελεγχόμενης στάθμευσης, ώστε να προστατευθούν οι κάτοικοι από την ανεξέλεγκτη στάθμευση επισκεπτών. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την κίνηση στους κεντρικούς άξονες, αλλά και την καθημερινότητα μέσα στις γειτονιές, όπου η αναζήτηση θέσης μπορεί να μετατραπεί σε μόνιμη πηγή έντασης.
Ο κ. Ευθυμίου ζητά επίσης μητροπολιτικό σχεδιασμό και συνεργασία μεταξύ δήμων και υπουργείων, πριν δημιουργηθούν νέα αδιέξοδα. Η θέση του δήμου είναι ότι οι αναπλάσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά, αλλά ως ενιαίο κυκλοφοριακό φαινόμενο που επηρεάζει όλη τη νότια Αθήνα.
Τι απαντά η Πολιτεία για τις επεκτάσεις του μετρό
Απέναντι στα αιτήματα για νέες επεκτάσεις, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, σημείωσε ότι τα έργα μετρό είναι ιδιαίτερα υψηλού κόστους και απαιτούν σημαντικούς πόρους και ιεράρχηση προτεραιοτήτων. Την ίδια στιγμή, επεσήμανε ότι η Γραμμή 4 προχωρά κανονικά.
Η τοποθέτηση αυτή δείχνει ότι, αν και οι δήμοι θέτουν επιτακτικά το ζήτημα της επέκτασης των μέσων σταθερής τροχιάς προς τα νότια, η υλοποίηση τέτοιων έργων παραμένει συνδεδεμένη με τη χρηματοδότηση, τον προγραμματισμό και τις κεντρικές αποφάσεις.
Το κοινό μήνυμα των δήμων
Το μήνυμα των δήμων των νοτίων προαστίων είναι σαφές: η ανάπτυξη της Αθηναϊκής Ριβιέρας χρειάζεται συγκοινωνιακή βάση. Χωρίς τη Σήραγγα Ηλιούπολης, χωρίς επέκταση του μετρό, χωρίς ενίσχυση του τραμ, χωρίς σωστές λεωφορειακές συνδέσεις και χωρίς προστασία των γειτονιών από την ανεξέλεγκτη στάθμευση, η περιοχή κινδυνεύει να κερδίσει νέες επενδύσεις αλλά να χάσει σε καθημερινότητα.
Οι δήμοι ζητούν να μπουν έγκαιρα τα έργα στο τραπέζι των αποφάσεων, πριν η κυκλοφοριακή πίεση γίνει μόνιμη πραγματικότητα. Γιατί το στοίχημα πλέον δεν είναι μόνο να αλλάξει η εικόνα της νότιας Αθήνας, αλλά να μπορεί η πόλη να κινηθεί μέσα σε αυτή τη νέα εικόνα.