Τι είναι το Baby-led weaning (BLW); Συμβουλές από μια διατροφολόγο εξειδικευμένη στην παιδική διατροφή
Ρώτα Τον Γιατρό
Η διαιτολόγος – διατροφολόγος Ελεάνα Πετροπούλου εξηγεί τι είναι το Baby-Led Weaning (γνωστό και με τα αρχικά του, δηλαδή BLW), πότε και πώς μπορεί να ξεκινήσει με ασφάλεια, ποια είναι τα οφέλη και οι προκλήσεις του, και δίνει πρακτικές συμβουλές για τους γονείς που θέλουν να υιοθετήσουν αυτή τη μέθοδο εισαγωγής τροφών.
- 03/01/2026 10:21
Η μετάβαση από αποκλειστικά υγρά γεύματα σε στερεά είναι ένα από τα πιο κρίσιμα και ταυτόχρονα αγχωτικά στάδια για τους γονείς. Πολλά ερωτήματα αναδύονται: ποια τρόφιμα να δοκιμάσουμε πρώτα, πώς να τα προετοιμάσουμε, τι κινδύνους ενέχει η εισαγωγή στερεών τροφών, πώς να αποφύγουμε τον πνιγμό και πώς να εξασφαλίσουμε ότι το παιδί παίρνει τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται. Η προσέγγιση BLW, ή Baby-Led Weaning, σχεδιάστηκε για να προσφέρει στο παιδί έλεγχο της σίτισής του, αφήνοντάς το να βάζει μόνο του την τροφή στο στόμα, αντί να το ταΐζουμε εμείς με κουτάλι.
Εισαγωγή τροφών και BLW: Πότε ξεκινάμε
Το BLW ξεκινάει συνήθως από τον έκτο μήνα, όταν το παιδί μπορεί να στηρίξει το κεφάλι του χωρίς υποστήριξη, να κρατά αντικείμενα στο χέρι και να φέρνει τροφές στο στόμα με ασφάλεια. Το βασικό είναι ότι το παιδί καθοδηγεί τη δική του σίτιση, ενώ οι γονείς παρέχουν ασφαλές περιβάλλον, καθαρά σκεύη και καθοδήγηση χωρίς πίεση.
Σημάδια ετοιμότητας του μωρού
Ένα μωρό δείχνει ότι είναι έτοιμο για στερεά όταν μπορεί να καθίσει σταθερά σε καρεκλάκι φαγητού, να κρατά τροφές και να τις μεταφέρει στο στόμα, να παρατηρεί το φαγητό των άλλων και να εμφανίζει αντανακλαστικό κατάποσης. Σε θηλάζοντα βρέφη, το μητρικό γάλα παραμένει βασική πηγή θρεπτικών ουσιών, αλλά η ποσότητα μειώνεται προοδευτικά. Η εισαγωγή νερού γίνεται σταδιακά, ενώ η αποστείρωση των σκευών παύει να είναι απαραίτητη, χωρίς να παραμελείται η καθαριότητα.
Πλεονεκτήματα και περιορισμοί του BLW
Το BLW επιτρέπει στο παιδί να αναπτύξει δεξιότητες μάσησης και κατάποσης με τον δικό του ρυθμό, ενθαρρύνει την εξερεύνηση νέων γεύσεων, μειώνει τον κίνδυνο παχυσαρκίας και ενισχύει την αυτονομία και τη λεπτή κινητικότητα. Τα μωρά μαθαίνουν να αναγνωρίζουν το αίσθημα κορεσμού, ενώ οι γονείς μπορούν να παρατηρούν και να καθοδηγούν χωρίς να πιέζουν.
Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή έχει και περιορισμούς. Δεν επιτρέπει πλήρη έλεγχο της ποσότητας τροφής που λαμβάνει το παιδί, με αποτέλεσμα συχνά μεγάλο μέρος της τροφής να καταλήγει στο πάτωμα. Το παιδί μπορεί να φάει πολύ μικρή ποσότητα, με κίνδυνο να μην καλύπτει πλήρως τις θρεπτικές του ανάγκες. Επίσης, χωρίς σωστή παρακολούθηση, η επιλογή των τροφών μπορεί να οδηγήσει σε ανισορροπία στη διατροφή.
Η καθυστέρηση εισαγωγής στερεών τροφών πέραν του έκτου μήνα ενέχει και αυτή σοβαρούς κινδύνους. Αυξάνει την πιθανότητα ελλείψεων σε σίδηρο, ψευδάργυρο και βιταμίνη D, περιορίζει την αποδοχή διαφορετικών υφών και γεύσεων και μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη της μάσησης και της κατάποσης.
Υφές, κοπές και σκεύη
Η σωστή υφή και κοπή των τροφών είναι κρίσιμη για την πρόληψη πνιγμού.
Οι τροφές πρέπει να είναι μαλακές, ώστε το μωρό να μπορεί να τις πιπιλίζει ή να τις μασά με τα ούλα του, αλλά παράλληλα να διατηρούν τη δομή τους.
Παραδείγματα: βρασμένα καρότα σε λωρίδες, γλυκοπατάτα σε μπαστουνάκια, φουντίτσες μπρόκολου με κοτσάνι για εύκολη λαβή. Ο γονέας ή ο φροντιστής μπορεί επίσης να προσφέρει προγεμισμένα κουταλάκια. Είναι πολύ σημαντικό τα μωρά που ξεκινούν στερεές τροφές να κάθονται στο καρεκλάκι τους κατά τη διάρκεια των οικογενειακών γευμάτων, ώστε να παρατηρούν και να μιμούνται την κίνηση της σίτισης, κατάλληλη για την ηλικία τους. Τα στρογγυλά φρούτα, όπως τα ντοματίνια ή τα σταφύλια, πρέπει να κόβονται κατά μήκος ή σε μικρότερα κομμάτια. Τα σκληρά ή κολλώδη τρόφιμα απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή και συνεχή επίβλεψη. Τέλος, είναι απαραίτητο οι γονείς και οι φροντιστές να γνωρίζουν βασικές πρώτες βοήθειες για την περίπτωση πνιγμού.
Τα σκεύη παίζουν και αυτά τον ρόλο τους στην ασφάλεια και την άνεση του παιδιού. Επιλέγονται πιάτα με αντιολισθητική βάση, κουτάλια μαλακής σιλικόνης και ποτήρια με έλεγχο ροής. Οι γονείς πρέπει να ενθαρρύνουν το παιδί να χρησιμοποιεί τα χέρια του, αφού η απτική επαφή με το φαγητό ενισχύει τη μάθηση, τον συντονισμό και τη σχέση με την τροφή.
Τρόφιμα που χρειάζονται προσοχή: αλλεργιογόνα και πρωτόκολλο εισαγωγής
Όλες οι τροφές μπορεί να είναι εν δυνάμει αλλεργιογόνες. Όμως ορισμένες τροφές είναι πιο αλλεργιογόνες και χρειάζονται ιδιαίτερη διαχείριση. Ανάμεσά τους είναι το αυγό, τα φιστίκια, οι ξηροί καρποί, το ψάρι, τα γαλακτοκομικά και τα προϊόντα με γλουτένη. Κάθε νέο τρόφιμο εισάγεται ξεχωριστά, σε μικρή ποσότητα, και ακολουθείται παρακολούθηση για τυχόν αλλεργικές αντιδράσεις.
Τρόφιμα απαγορευμένα και επικίνδυνα πριν το πρώτο έτος
Υπάρχουν τροφές που δεν πρέπει να δίνονται σε βρέφη κάτω του ενός έτους. Πρώτα από όλα το μέλι, λόγω του κινδύνου αλλαντίασης. Απαγορεύονται επίσης τα αλλαντικά, τα μη παστεριωμένα τρόφιμα και τρόφιμα με αλάτι, ζάχαρη, κρυμμένη ζάχαρη (όπως μπισκότα ή χυμοί), καθώς και αναψυκτικά ή ροφήματα με καφεΐνη. Αυτές οι τροφές δεν προσφέρουν θρεπτικά συστατικά και μπορούν να αλλοιώσουν τις γευστικές προτιμήσεις του παιδιού, δημιουργώντας προτίμηση στις τεχνητά γλυκές γεύσεις.
Σωστοί συνδυασμοί γευμάτων
Κάθε γεύμα πρέπει να σχεδιάζεται ώστε να καλύπτει πλήρως τις θρεπτικές ανάγκες και να ενισχύει την ποικιλία. Φρούτα και λαχανικά παρέχουν βιταμίνες και φυτικές ίνες, πρωτεΐνες προέρχονται από κρέας, ψάρι ή όσπρια, ενώ οι υδατάνθρακες προέρχονται από ζυμαρικά, ρύζι ή δημητριακά ολικής αλέσεως. Ορισμένες τροφές ανταγωνίζονται στην απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, όπως σίδηρος και ασβέστιο, οπότε οι σωστοί συνδυασμοί είναι σημαντικοί. Η χρήση φρέσκων, εποχικών τροφίμων χωρίς πρόσθετο αλάτι ή ζάχαρη αποτελεί τη βάση μιας υγιεινής και ασφαλούς διατροφής.
Προσοχή, επίβλεψη και οδηγίες για γονείς
Η συνεχής επίβλεψη είναι αδιαπραγμάτευτη. Ο γονιός πρέπει να κάθεται δίπλα στο παιδί, να του επιτρέπει να πειραματιστεί με το φαγητό, να αγγίξει, να μυρίσει και να δοκιμάσει, χωρίς πίεση. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, το παιδί αναπτύσσει δεξιότητες μάσησης, μαθαίνει να αναγνωρίζει πείνα και κορεσμό και αποκτά αυτοπεποίθηση στη σίτισή του. Το BLW δεν είναι απλώς τρόπος διατροφής, αλλά εργαλείο μάθησης και σύνδεσης με την τροφή.
Κλείνοντας…
Η προσέγγιση εισαγωγής στερεών τροφών Baby-Led Weaning (BLW) δεν αποτελεί απλώς μια τάση, αλλά ένα εξελικτικό βήμα προς μια πιο φυσική, συνειδητή και ισορροπημένη διατροφή.
Με σωστή ενημέρωση, προσεκτική παρακολούθηση και υπομονή, το παιδί μαθαίνει να τρώει με ασφάλεια, να εμπιστεύεται το σώμα του και να χτίζει μια θετική σχέση με το φαγητό – από τα πρώτα του κιόλας βήματα.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι δεν υπάρχει μία “τέλεια” μέθοδος εισαγωγής στερεών τροφών. Το σημαντικότερο είναι οι γονείς να αισθάνονται ασφάλεια και αυτοπεποίθηση στη διαδικασία της σίτισης, εμπιστευόμενοι το παιδί και τη φυσική εξέλιξη των γευμάτων ως μία από τις βασικότερες ανθρώπινες ανάγκες.
Ελεάνα Πετροπούλου, MSc, RDN
Κινητό: +306937306621
Instagram