Νίκος Χαρδαλιάς: «Δημιουργούμε το μεγαλύτερο πράσινο μέτωπο στη Μεσόγειο»

Η διαμόρφωση της παράκτιας ζώνης της Αττικής με στόχο να αποτελέσει σύντομα ένας από τους πιο ισχυρούς μητροπολιτικούς πόλους της Μεσογείου, είναι ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα ανάπτυξης των επόμενων χρόνων. Και ο ρόλος της Περιφέρειας Αττικής για να κερδηθεί αυτό το στοίχημα είναι κομβικός, με τον Περιφερειάρχη Νίκο Χαρδαλιά να τονίζει στο White Paper ότι όραμά του είναι μια παράκτια Αττική ανοιχτή, προσβάσιμη για όλους, λειτουργική και ανθρώπινη.

Ο κ. Χαρδαλιάς αναδεικνύει τη σημασία του ενιαίου μητροπολιτικού σχεδιασμού, μέσα από ένα πλέγμα 300+1 έργων που υλοποιούνται στην Αττική. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο εμβληματικό έργο ΑΕΝΑΟΝ, προϋπολογισμού 370 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο μπαίνει πλέον στην τελική ευθεία, ενώ παράλληλα επισημαίνει ότι η Αττική απαιτεί επενδύσεις, αλλά ταυτόχρονα χρειάζεται κανόνες και σωστό σχεδιασμό.

Ο Περιφερειάρχης Αττικής ζητάει από τους πολίτες να κρίνουν το αποτέλεσμα της στρατηγικής του «αυστηρά», τονίζοντας ότι τα μεγάλα έργα που τρέχουν αυτή τη στιγμή δεν σχεδιάζονται για τις εντυπώσεις ή τις ψήφους, αλλά για την ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας των ανθρώπων. «Άλλωστε, έχω ξεκαθαρίσει πως αν οι πολίτες της Αττικής με εμπιστευτούν για μια δεύτερη θητεία, αυτή θα είναι και η τελευταία μου στην αυτοδιοίκηση, αλλά και στα κοινά», καταλήγει.

Ακολουθεί η συνέντευξη του:

Τα τελευταία χρόνια η Αττική φαίνεται να επαναπροσδιορίζει τη σχέση της με το παραθαλάσσιο μέτωπό της. Ποιο είναι το όραμα της Περιφέρειας για την επόμενη ημέρα της παράκτιας ζώνης;

Η Αττική γύριζε επί δεκαετίες την πλάτη στη θάλασσα. Σήμερα αυτό αλλάζει. Και αλλάζει οργανωμένα, με σχέδιο και συγκεκριμένα έργα. Το όραμά μας είναι μια παράκτια Αττική ανοιχτή, προσβάσιμη, λειτουργική και ανθρώπινη. Μια ακτογραμμή η οποία δεν θα εξυπηρετεί το κλισέ της «εικόνας» της πόλης, αλλά θα είναι προσαρμοσμένη 100% στην καθημερινότητα των πολιτών. Η ανάπτυξη στα λόγια και στις ανακοινώσεις με αθροίσματα ποσών είναι ένα έργο που το έχουν δει πολλές φορές οι πολίτες. Η ανάπτυξη αποκτά πραγματικό νόημα στη μικροκλίμακα, στην καθημερινότητα του πολίτη που βγαίνει από την πόρτα του σπιτιού του και βλέπει κάτι να αλλάζει προς το πιο ανθρώπινο και το πιο λειτουργικό. Τα έργα που υλοποιούμε στην παράκτια Αττική έχουν ξεκάθαρους στόχους: να δημιουργηθούν σε λίγα χρόνια από σήμερα καλύτερες συνθήκες ζωής, να υπάρξει περισσότερος δημόσιος χώρος, περισσότερο πράσινο και να δημιουργηθούν πολλαπλάσιες δυνατότητες για αξιοπρεπή εργασία, επαφή με τον πολιτισμό και την επιχειρηματικότητα. Η παράκτια ζώνη θα είναι σύντομα ένας από τους πιο ισχυρούς μητροπολιτικούς πόλους της Μεσογείου. Πρωτίστως, όμως, θα προσφέρει ανάσα σε όλους τους κατοίκους του λεκανοπεδίου και ελεύθερη πρόσβαση στη θάλασσα.

Από την Ελευσίνα και τον Πειραιά μέχρι την Αθηναϊκή Ριβιέρα και το Λαύριο, βλέπουμε διαφορετικές περιοχές με ξεχωριστή ταυτότητα και δυναμική. Πώς μπορεί αυτή η εκτεταμένη ακτογραμμή να λειτουργήσει ως ένα ενιαίο και διασυνδεδεμένο οικοσύστημα ανάπτυξης;

Αυτό είναι ακριβώς το νόημα της μητροπολιτικότητας. Να σταματήσουμε να βλέπουμε την Αττική ως ένα μωσαϊκό με αποσπασματικές ζώνες και να αρχίσουμε να τη σχεδιάζουμε ως ενιαίο οικοσύστημα. Η Ελευσίνα έχει ισχυρό βιομηχανικό και πολιτιστικό αποτύπωμα. Ο Πειραιάς είναι λιμάνι διεθνούς εμβέλειας. Η Ριβιέρα εξελίσσεται σε έναν σύγχρονο πόλο τουρισμού, βιώσιμης καθημερινότητας και επενδύσεων. Το Λαύριο αποκτά νέο γεωστρατηγικό ρόλο. Όλα αυτά πρέπει να συνδεθούν λειτουργικά με υποδομές, μεταφορές, κοινό σχεδιασμό και συνέργειες. Δεν μπορεί ο καθένας να λειτουργεί μόνος του. Γι’ αυτό μιλάμε συνεχώς για ενιαίο μητροπολιτικό σχεδιασμό. Γιατί η ανάπτυξη σήμερα δεν περιορίζεται σε διοικητικά όρια. Περνάει μέσα από δίκτυα, συνεργασίες και κοινή στρατηγική για την αντιμετώπιση μεγάλων προκλήσεων, όπως, πρωτίστως, η κλιματική αλλαγή. Και αυτό ακριβώς υπηρετούμε μέσα από το συνολικό πρόγραμμα των 300+1 έργων που υλοποιούμε σε όλη την Αττική.

Ποιες θεωρείτε ότι είναι σήμερα οι σημαντικότερες παρεμβάσεις ή έργα που αλλάζουν ουσιαστικά την εικόνα της παράκτιας Αττικής;

Το μεγαλύτερο και πιο εμβληματικό έργο είναι προφανώς το νέο Μητροπολιτικό Πάρκο «ΑΕΝΑΟΝ» στον Φαληρικό Όρμο. Μιλάμε για μία από τις μεγαλύτερες αστικές αναπλάσεις στη Μεσόγειο. Ένα έργο 741 στρεμμάτων, με περισσότερα από 4.000 δέντρα, εκατοντάδες χιλιάδες νέες φυτεύσεις, πολιτιστικές και αθλητικές υποδομές, ποδηλατικές και πεζοπορικές διαδρομές. Είναι ένα εγχείρημα που έχει σχεδιαστεί προσεκτικά για να επανασυνδέσει την Αττική με τη θάλασσα μετά από 60 και πλέον χρόνια αυθαίρετων παρεμβάσεων και λαθών. Παράλληλα, η αξιοποίηση του Tae Kwon Do και της Πλατείας Νερού δημιουργεί έναν νέο υπερτοπικό πυρήνα πολιτισμού, εκθεσιακής δραστηριότητας και συνεδριακού τουρισμού. Και βέβαια, το νήμα που θα ενοποιεί το παράκτιο μέτωπο θα είναι ο ενιαίος παραλιακός ποδηλατόδρομος και πεζόδρομος, ο οποίος θα συνδέει την Καλλιθέα με το Ελληνικό και τη Βούλα, αλλάζοντας συνολικά την εμπειρία της παραλιακής διαδρομής.

Η ανάπτυξη της Αθηναϊκής Ριβιέρας προσελκύει αυξανόμενο επενδυτικό ενδιαφέρον και διεθνή προσοχή. Πώς μπορεί η Περιφέρεια να διασφαλίσει ότι αυτή η ανάπτυξη θα παραμείνει βιώσιμη και ισορροπημένη για κατοίκους, επισκέπτες και επιχειρηματική κοινότητα;

Συμφωνούμε απόλυτα ότι η ανάπτυξη δεν είναι μόνο real estate και αριθμοί. Ισορροπία, ανθεκτικότητα και βιώσιμη καθημερινότητα. Αυτό είναι το τρίπτυχο για εμάς. Γιατί αν δεν προστατεύσεις την ποιότητα ζωής των κατοίκων, στο τέλος ακυρώνεις και την ίδια την επένδυση. Γι’ αυτό δίνουμε τόσο μεγάλη έμφαση στο πράσινο, στους δημόσιους χώρους, στις προσβάσιμες υποδομές και στις βιώσιμες μετακινήσεις. Το «ΑΕΝΑΟΝ» είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της φιλοσοφίας. Δεν δημιουργούμε μια κλειστή ζώνη για λίγους. Δημιουργούμε έναν ανοιχτό δημόσιο χώρο για όλους. Η Αττική χρειάζεται επενδύσεις, αλλά χρειάζεται και κανόνες. Χρειάζεται σχέδιο. Το οποίο, για να υλοποιηθεί, απαιτεί υπεύθυνη συνεργασία και συντονισμό μεταξύ της Πολιτείας, της Αυτοδιοίκησης, ακόμη και της αγοράς. Και αυτό είναι ένα δύσκολο αλλά πολύ σημαντικό κομμάτι της δουλειάς που γίνεται αλλά δεν φαίνεται, γιατί οι πολίτες θα κρίνουν το αποτέλεσμα. Και θα επιθυμούσα να το κρίνουν αυστηρά.

Για να περάσουμε και στο πιο χειροπιαστό κομμάτι της παράκτιας ανάπτυξης, σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα το «ΑΕΝΑΟΝ» και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα για την έναρξη των εργασιών;

Το έργο σήμερα βρίσκεται πλέον σε πλήρη τροχιά υλοποίησης. Και θέλω να το πω ξεκάθαρα: όταν αναλάβαμε, το παραλάβαμε ουσιαστικά στα όρια της απένταξης. Μέσα σε λίγους μήνες, με σκληρή δουλειά και συνεχείς παρεμβάσεις, καταφέραμε να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία της Περιφέρειας απέναντι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και να επαναφέρουμε το έργο σε απόλυτη προτεραιότητα. Μετά και από τη θετική εξέλιξη από το Συμβούλιο της Επικρατείας, προχωράμε κανονικά. Ο στόχος είναι έως τον Σεπτέμβριο να υπάρχει ανάδοχος και έως το τέλος του έτους να έχει εγκατασταθεί εργοτάξιο στην περιοχή. Πρόκειται για έργο 370 εκατομμυρίων ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους. Και το σημαντικότερο είναι ότι σε περίπου δυόμισι χρόνια από σήμερα, οι πολίτες θα μπορούν να απολαμβάνουν έναν νέο μητροπολιτικό πνεύμονα πρασίνου δίπλα στη θάλασσα.

Μια ακόμη σημαντική εξέλιξη είναι η επίσημη παραχώρηση του Tae Kwon Do και της Πλατείας Νερού στην Περιφέρεια Αττικής. Πώς σχεδιάζετε να εντάξετε λειτουργικά αυτούς τους χώρους στο ευρύτερο όραμα του Μητροπολιτικού Πάρκου «ΑΕΝΑΟΝ» και ποιος θα είναι ο ρόλος τους στην επόμενη ημέρα του παράκτιου μετώπου;

Το Tae Kwon Do και η Πλατεία Νερού δεν είναι ένα ξεχωριστό project. Αποτελούν οργανικό κομμάτι του συνολικού σχεδιασμού για το νέο παραλιακό μέτωπο. Μιλάμε για έναν χώρο με τεράστιες δυνατότητες, ο οποίος για χρόνια παρέμενε ουσιαστικά αναξιοποίητος. Ο στόχος μας είναι να μετατραπεί σε ένα σύγχρονο συνεδριακό, εκθεσιακό και πολιτιστικό κέντρο διεθνών προδιαγραφών. Έναν χώρο εξωστρέφειας που θα μπορεί να φιλοξενεί μεγάλες διοργανώσεις, πολιτιστικά γεγονότα και επιχειρηματικές δράσεις. Ταυτόχρονα, θα λειτουργεί συμπληρωματικά με το «ΑΕΝΑΟΝ», δημιουργώντας σχεδόν 1.000 στρέμματα ενιαίου παραλιακού χώρου πρασίνου και αναψυχής έως το 2030. Αυτό είναι που αλλάζει συνολικά τη δυναμική της Αθηναϊκής Ριβιέρας.

Πέρα από το ίδιο το πάρκο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπάρχει και για τον ενιαίο ποδηλατόδρομο και πεζόδρομο της Αθηναϊκής Ριβιέρας που θα συνδέουν το «ΑΕΝΑΟΝ» με το Ελληνικό. Με δεδομένο ότι το έργο μετατίθεται χρονικά προς το 2027, ενώ έχουν υπάρξει και αλλαγές στη χάραξη σε ορισμένα σημεία, πώς απαντάτε στις ανησυχίες των πολιτών σχετικά με την πορεία υλοποίησης και τη συνολική εμπειρία της παραλιακής διαδρομής;

Κατανοώ απόλυτα την ανησυχία των πολιτών, γιατί μιλάμε για ένα έργο που αφορά την καθημερινότητα χιλιάδων ανθρώπων. Όμως θέλω να είμαι ειλικρινής: στα 32 χρόνια της πορείας μου στα κοινά έμαθα – μέσα και από τα λάθη που αναπόφευκτα έγιναν – να προτιμώ τον σωστό σχεδιασμό, παρά ένα πρόχειρο έργο που θα δημιουργήσει προβλήματα στο μέλλον. Ο ποδηλατόδρομος και ο πεζόδρομος της Ριβιέρας είναι μια εξαιρετικά σύνθετη παρέμβαση μήκους περίπου 17,5 χιλιομέτρων, οι οποίοι συνδέουν διαφορετικούς Δήμους, υποδομές και χρήσεις γης. Οι αλλαγές στη χάραξη έγιναν ακριβώς για να εξασφαλίσουμε καλύτερη λειτουργικότητα, ασφάλεια και προσβασιμότητα. Ο στόχος μας δεν είναι απλώς μια όμορφη διαδρομή. Είναι να δημιουργήσουμε μια νέα εμπειρία ζωής και μετακίνησης δίπλα στη θάλασσα. Το έργο θα ολοκληρωθεί άμεσα, έστω κι αν χρειαστεί να πάρω δύσκολες αποφάσεις.

Σε μια περίοδο όπου οι πόλεις επαναξιολογούνται με βάση την ποιότητα ζωής, τις υποδομές και την ανθεκτικότητά τους, ποια θεωρείτε ότι είναι τα μεγαλύτερα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της Αττικής;

Η Αττική έχει μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Συνδυάζει την ιστορία, τον πολιτισμό, τη θάλασσα, την επιχειρηματικότητα, φυσικά τον τουρισμό αλλά και πολλά ακόμη: τα πανεπιστήμια, την καινοτομία και τη γεωστρατηγική μας θέση. Είναι η καρδιά της πραγματικής οικονομίας της χώρας, παράγοντας σχεδόν το 48% του εθνικού ΑΕΠ. Το στοίχημα είναι αυτά τα πλεονεκτήματα να μεταφραστούν σε καλύτερη ποιότητα ζωής για τον πολίτη. Γι’ αυτό και επενδύουμε σε υποδομές, αντιπλημμυρικά έργα, πράσινο, πολιτισμό και σύγχρονες μεταφορές. Ας το επαναλάβω για μια ακόμη φορά στην κουβέντα που κάνουμε. Η Αττική του 2030 πρέπει να είναι πιο ανθεκτική, πιο λειτουργική και πιο ανθρώπινη. Με έμφαση όμως στο «ανθρώπινη».

Η παράκτια ανάπτυξη συνδέεται πλέον άμεσα και με ζητήματα βιωσιμότητας, κλιματικής ανθεκτικότητας και δημόσιου χώρου. Πώς ενσωματώνονται αυτές οι προτεραιότητες στον σχεδιασμό της Περιφέρειας;

Για εμάς αυτά δεν είναι ξεχωριστά κεφάλαια. Είναι ο πυρήνας του σχεδιασμού μας. Δεν μπορείς σήμερα να μιλάς για ανάπτυξη χωρίς σχέδιο για την κλιματική κρίση και χωρίς προστασία του δημόσιου χώρου. Η κλιματική αλλαγή μάς υποχρεώνει να σχεδιάζουμε διαφορετικά. Με περισσότερο πράσινο, με σύγχρονες υποδομές διαχείρισης υδάτων, με βιώσιμες μετακινήσεις και με έμφαση στην πρόληψη. Τα μεγάλα έργα που τρέχουν αυτή τη στιγμή δεν φτιάχνονται για εντυπώσεις και ψήφους. Θα κριθούν από το αν βελτιώνουν πραγματικά τη ζωή των ανθρώπων. Άλλωστε έχω ξεκαθαρίσει πως αν οι πολίτες της Αττικής με εμπιστευτούν για μια δεύτερη θητεία, αυτή θα είναι και η τελευταία μου στην αυτοδιοίκηση, αλλά και στα κοινά.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “White Paper: The Greater Riviera”, την ειδική έκδοση της NouPou Media για το μέλλον της παράκτιας Αττικής.