Ακτογραμμή της Δυτικής Αττικής: Η νέα ατμομηχανή ανάπτυξης της Ελλάδας

Τον ρόλο της στον αναπτυξιακό χάρτη της χώρας επαναπροσδιορίζει η Δυτική Αττική, με την εμπορική και βιομηχανική της δυναμική να προσελκύει το τελευταίο διάστημα έντονο ενδιαφέρον, μετασχηματίζοντάς την από περιφερειακή βιομηχανική ζώνη σε στρατηγική πύλη παραγωγής και διακίνησης εμπορευμάτων. Πρωταγωνιστική θέση κατέχει η Ελευσίνα, η οποία συμπυκνώνει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων – από τη ναυπηγική βιομηχανία έως τις μεταφορές και την εφοδιαστική αλυσίδα – διαμορφώνοντας σταδιακά ένα πολυλειτουργικό παραγωγικό κέντρο.

Η επανεκκίνηση των ναυπηγείων Ελευσίνας λειτουργεί ως καταλύτης για τη συνολική αναδιάταξη της περιοχής, επαναφέροντας τη ναυπηγική δραστηριότητα και τη βαριά βιομηχανία στον παραγωγικό πυρήνα και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ένα νέο, εξωστρεφές υπόδειγμα ανάπτυξης με ισχυρές διεθνείς διασυνδέσεις. Παράλληλα, η αναβάθμιση του λιμανιού της Ελευσίνας, με τη δρομολόγηση της διαδικασίας υποπαραχώρησης μέσω διεθνούς διαγωνισμού από το Υπερταμείο και τη δημιουργία νέου εμπορικού λιμένα στη Βλύχα, ενισχύει τη λειτουργική της ταυτότητα ως πύλης θαλάσσιων μεταφορών, ενώ η ενίσχυση του σιδηροδρομικού δικτύου και η ανάπτυξη του Προαστιακού διευρύνουν τη συνδεσιμότητα με την ενδοχώρα.

Στην ίδια γεωγραφική ενότητα, το Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο αποκτά κομβικό ρόλο ως πυρήνας διαμετακόμισης και αποθήκευσης, σε οργανική διασύνδεση με το λιμάνι και τις σιδηροδρομικές υποδομές, ενώ στον Ασπρόπυργο διαμορφώνεται ένα δυναμικό οικοσύστημα logistics, με μεγάλης κλίμακας αποθηκευτικές και διανεμητικές εγκαταστάσεις να συγκροτούν έναν από τους πλέον κρίσιμους κόμβους εφοδιαστικής αλυσίδας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Σε αυτό το περιβάλλον, η ευρύτερη περιοχή αποκτά τα χαρακτηριστικά ενός ολοκληρωμένου παραγωγικού οικοσυστήματος, όπου η βιομηχανία, η ναυτιλία και τα logistics λειτουργούν σε καθεστώς λειτουργικής αλληλεξάρτησης. Σε μια περίοδο αναδιάταξης των διεθνών εμπορικών ροών και επαναχάραξης των εφοδιαστικών αλυσίδων, η περιοχή αναδύεται ως κρίσιμος κόμβος με ρόλο που υπερβαίνει τα εθνικά όρια, εντάσσοντας την Ελλάδα σε έναν ευρύτερο γεωοικονομικό διάδρομο που συνδέει την Ανατολική Μεσόγειο με την ευρωπαϊκή ενδοχώρα.

Onex Group: Ολική επαναφορά στην παγκόσμια ναυπηγική σκηνή

Με ένα επενδυτικό πλάνο-μαμούθ ύψους 1,1 δισ. ευρώ και στρατηγικό στόχο την αξία των assets στα 5 δισ. ευρώ έως το 2030, ο Όμιλος ONEX μεταμορφώνει την Ελλάδα, με επίκεντρο την Ελευσίνα και τη Σύρο, σε έναν ισχυρό γεωοικονομικό πυλώνα της Μεσογείου. Μέσα σε μόλις πέντε χρόνια, ο Όμιλος ONEX πέτυχε ένα μοναδικό ρεκόρ: την πλήρη επανεκκίνηση των δύο εκ των τριών μεγαλύτερων ναυπηγείων της χώρας. Η αρχή έγινε το 2019 με την ιστορική αναγέννηση της Σύρου, για να ακολουθήσει η εμβληματική επανεκκίνηση της Ελευσίνας. Σήμερα, με πάνω από 900 πλοία να έχουν ήδη εξυπηρετηθεί, η ONEX δεν επισκευάζει απλώς το παρελθόν, αλλά ναυπηγεί το μέλλον.

Η επιστροφή στη ναυπήγηση και ο ιδιόκτητος στόλος

Κομβικό σημείο αυτής της νέας εποχής είναι η έναρξη ναυπήγησης σύγχρονων ρυμουλκών στην Ελευσίνα, βάσει σχεδίων του διεθνούς οίκου Robert Allan Ltd. Μέσω της ONEX Shipping, ο Όμιλος υλοποιεί ένα φιλόδοξο πρόγραμμα επένδυσης στόλου ύψους 400 εκατ. ευρώ (πλοία και options). Στόχος είναι να προσφέρει στους operators τα πιο σύγχρονα και ενεργειακά αποδοτικά σκάφη, κατασκευασμένα εξ ολοκλήρου στα δικά του ναυπηγεία. Η στρατηγική σύμπραξη με καταξιωμένους παίκτες, όπως η MEGATUGS, διασφαλίζει μια γραμμή παραγωγής υψηλών προδιαγραφών, επαναφέροντας την Ελλάδα στον χάρτη της βαριάς βιομηχανίας.

Στο επίκεντρο του οράματος βρίσκεται η ανάπτυξη ενός νέου, πρότυπου διαδρόμου διακίνησης αγαθών. Αξιοποιώντας τη μοναδική γεωγραφική θέση της Δυτικής Αττικής, ο Όμιλος επιτυγχάνει τη λειτουργική σύγκλιση βιομηχανίας και μεταφορών. Η διασύνδεση των ναυπηγείων με το λιμάνι, το σιδηροδρομικό δίκτυο και τους οδικούς άξονες της χώρας, μετατρέπει την περιοχή σε διεθνή κόμβο logistics. Παράλληλα, η στρατηγική συνεργασία με την Attica Group ανοίγει νέες θαλάσσιες οδούς στο Αιγαίο, ενισχύοντας τη συνδεσιμότητα και την εμπορική ισχύ του Ομίλου.

Το στρατηγικό μοντέλο «3+1» και η διεθνής εμπιστοσύνη

Ο μετασχηματισμός της ONEX αναπτύσσεται γύρω από τέσσερις κεντρικούς πυλώνες: την περαιτέρω ισχυροποίηση της παρουσίας της στη ναυπηγική και ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία, τη στρατηγική ανάπτυξη των συνδυασμένων μεταφορών και των logistics με στόχο τη μετατροπή της Ελευσίνας σε παγκόσμιο διαμετακομιστικό κέντρο, την επένδυση στην αμυντική τεχνολογία και καινοτομία μέσα από την παραγωγή πλοίων και υποβρυχίων «Made in Greece», καθώς και την ενέργεια, με την ανάπτυξη ενεργειακών πλοίων και πλωτών μονάδων παραγωγής ενέργειας.

Η αναπτυξιακή πορεία του Ομίλου σφραγίστηκε και από τη στρατηγική συμμαχία με την αμερικανική DFC (U.S. International Development Finance Corporation), ξεκινώντας με χρηματοδότηση 125 εκατ. δολαρίων για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών. Με τη συνολική αποτίμηση του Ομίλου να προσεγγίζει σήμερα τα 1,5 δισ. ευρώ, η ONEX αλλάζει το οικονομικό μοντέλο της περιοχής, συνδέοντας τα ναυπηγεία με το Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο και δημιουργώντας ένα ισχυρό κοινωνικό και γεωοικονομικό αποτύπωμα που εκτείνεται από τη Μεσόγειο έως τη Μαύρη Θάλασσα.

«Η αναγέννηση των ναυπηγείων μας δεν είναι απλώς ένα επιχειρηματικό επίτευγμα· είναι μια πράξη εθνικής ευθύνης και βιομηχανικής κυριαρχίας. Η Ελλάδα δεν μπορεί πλέον να είναι ένας παθητικός αγοραστής πλοίων από τρίτες χώρες, αλλά ένας παγκόσμιος ηγέτης που σχεδιάζει, κατασκευάζει και υποστηρίζει ολοκληρωμένες ναυπηγικές λύσεις. Με επενδύσεις που αγγίζουν τα 1,1 δισ. ευρώ και τεχνολογίες αιχμής, μετατρέπουμε την πατρίδα μας στον αδιαμφισβήτητο θώρακα και νότιο πυλώνα της Ευρώπης. Στόχος μας είναι μια ισχυρή, παραγωγική Ελλάδα, όπου τα ναυπηγεία λειτουργούν ως οι «θυροφύλακες» της εθνικής μας ανεξαρτησίας και ενεργειακής αυτονομίας», αναφέρει σχετικά στο White Paper o Πρόεδρος & CEO του ομίλου ΟNEX, Πάνος Ξενοκώστας.

Logistics υψηλών προδιαγραφών

Στον νέο αναπτυξιακό χάρτη της περιοχής, η Trade Estates ΑΕΕΑΠ αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς παίκτες της επόμενης ημέρας για την αγορά logistics. Με αφετηρία τον Ασπρόπυργο και προοπτική επέκτασης στην ευρύτερη περιοχή, η εταιρεία αναπτύσσει εγκαταστάσεις που αναδεικνύουν τη στρατηγική θέση του Θριάσιου Πεδίου, αναδεικνύοντας την περιοχή σε πύλη εφοδιαστικής αλυσίδας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.

Το έργο-ορόσημο είναι το νέο mega logistics center της Trade Estates για την Inter IKEA στον Ασπρόπυργο. Η επένδυση, ύψους 51,3 εκατ. ευρώ, βρίσκεται σε τελικό στάδιο ολοκλήρωσης και έναρξης λειτουργίας και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας γενιάς μεγάλων εγκαταστάσεων logistics αποκλειστικής χρήσης. Το ακίνητο βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του Θριάσιου Πεδίου, αναπτύσσεται σε οικόπεδο 125.000 τ.μ., με 50.000 τ.μ. εκμισθώσιμης επιφάνειας. Ο σχεδιασμός συμπεριλαμβάνει περίπου 1.000 τ.μ. σύγχρονων χώρων γραφείων, χώρους στάθμευσης για Ι.Χ. και μεγάλα οχήματα, θέσεις για ΑμεΑ, υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, καθώς και πρόβλεψη για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων.

«Η στρατηγική σημασία της επένδυσης της Trade Estates ΑΕΕΑΠ για το νέο logistics center που θα εξυπηρετήσει τις περιφερειακές ανάγκες της Inter IKEA ενισχύει ουσιαστικά τον ρόλο της Ελλάδας στον παγκόσμιο χάρτη εφοδιαστικής αλυσίδας. Το συγκεκριμένο κέντρο δημιουργεί σημαντική ελληνική υπεραξία, εξυπηρετώντας έως και επτά χώρες της ευρύτερης γεωγραφικής περιμέτρου, συμβάλλοντας στη βιώσιμη ανάπτυξη και τη δημιουργία αξίας», δηλώνει στο White Paper ο CEO της Trade Estates ΑΕΕΑΠ, Δημήτρης Παπούλης.

Στο ίδιο πεδίο των μεγάλων logistics επενδύσεων της Δυτικής Αττικής εντάσσεται και το εμβληματικό project της H.I.G. Capital στις παλιές εγκαταστάσεις της Ελληνικής Χαλυβουργίας στον Ασπρόπυργο. Πρόκειται για μια επένδυση ύψους 300 εκατ. ευρώ, που φιλοδοξεί να μετατρέψει ένα ιστορικό βιομηχανικό ακίνητο στο πρώτο σύγχρονο tri-modal κέντρο logistics που αναπτύσσεται στην Ελλάδα.

Μια ολοκληρωμένη μονάδα εφοδιαστικής αλυσίδας και συνδυασμένων μεταφορών, με διασύνδεση οδικού, σιδηροδρομικού και θαλάσσιου δικτύου. Το project υλοποιείται, υπό την ονομασία Hull Logistics Park, από την OB Streem, τον επενδυτικό βραχίονα του αμερικανικού επενδυτικού ομίλου H.I.G. Capital.

Το ακίνητο, έκτασης περίπου 290 στρεμμάτων, βρίσκεται σε ένα από τα πλέον στρατηγικά σημεία της ευρύτερης περιοχής, σε άμεση γειτνίαση με το Θριάσιο Πεδίο, τον οδικό άξονα Αθηνών-Κορίνθου, το λιμάνι της Ελευσίνας και τους βασικούς διαδρόμους εμπορευματικών ροών που συνδέουν την Αττική με τη Βόρεια Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Ο σχεδιασμός προβλέπει την ανάπτυξη σύγχρονων αποθηκευτικών εγκαταστάσεων, παραγωγικών και υποστηρικτικών χώρων, γραφείων, υποδομών στάθμευσης και συμπληρωματικών χρήσεων, ενώ περιλαμβάνει και την αναβάθμιση του υφιστάμενου λιμενικού μετώπου.

Με αυτόν τον τρόπο, η πρώην Χαλυβουργία επανατοποθετείται στον αναπτυξιακό χάρτη ως κρίσιμος κόμβος της νέας εφοδιαστικής γεωγραφίας της χώρας. Στόχος του Hull Logistics Park, όπως έχουν επισημάνει εκπρόσωποι της εταιρείας, είναι να προσελκύσει μεγάλους διεθνείς ομίλους που σχεδιάζουν να αξιοποιήσουν την Ελλάδα ως διαμετακομιστικό κέντρο για την ευρύτερη περιοχή της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής.

Βιομηχανία νέας γενιάς

Η Δυτική Αττική, ωστόσο, δεν αναδιαμορφώνεται μόνο ως ναυπηγικό και logistics κόμβος, αλλά και ως πυρήνας σύγχρονης μεταποίησης με ισχυρό εξαγωγικό αποτύπωμα. Στο ίδιο αναπτυξιακό περιβάλλον, μεγάλες βιομηχανικές επενδύσεις ενισχύουν τη θέση της περιοχής ως ολοκληρωμένου παραγωγικού οικοσυστήματος, όπου η βιομηχανία, η εφοδιαστική αλυσίδα και οι υποδομές λειτουργούν συμπληρωματικά.

Στην κατεύθυνση αυτή εντάσσεται και η επένδυση της Παπαστράτος, έχοντας επενδύσει τα τελευταία χρόνια περισσότερα από 700 εκατ. ευρώ για τον μετασχηματισμό του εργοστασίου της σε μονάδα αποκλειστικής παραγωγής θερμαινόμενων ράβδων καπνού, με το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της να εξάγεται. Η εταιρεία από το 2025 έχει περάσει στην τέταρτη φάση του επενδυτικού της πλάνου για την επέκταση του εργοστασίου της στον Ασπρόπυργο. Πρόκειται για επένδυση ύψους 200 εκατ. ευρώ, που θα ενισχύσει περαιτέρω τη δυναμική της περιοχής ως σύγχρονου βιομηχανικού και εξαγωγικού κόμβου. Η νέα φάση του πλάνου προβλέπει την προσθήκη τεσσάρων νέων γραμμών παραγωγής θερμαινόμενων ράβδων καπνού, μίας νέας γραμμής επεξεργασίας καπνού και μίας νέας αποθηκευτικής εγκατάστασης. Με την ολοκλήρωσή της, η συνολική δυναμικότητα του εργοστασίου αυξάνεται από 12 σε 16 γραμμές παραγωγής, ενώ στόχος είναι η αξία των εξαγωγών να ξεπεράσει τα 600 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της μονάδας ως κόμβου παραγωγής διεθνούς εμβέλειας.

Το εργοστάσιο του Ασπροπύργου – ένα από τα τρία εργοστάσια της Philip Morris International στην Ευρώπη που παράγουν αποκλειστικά θερμαινόμενους ράβδους καπνού για το IQOS – λειτουργεί ήδη ως hub που εξάγει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής του σε πάνω από 30 αγορές διεθνώς, εντασσόμενο στον ευρύτερο ριζικό μετασχηματισμό της εταιρείας.

Η έντονη κινητικότητα που καταγράφεται στη Δυτική Αττική δεν περιορίζεται στα μεγάλα έργα που ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη, αλλά επεκτείνεται σε ένα ευρύ φάσμα επενδύσεων από διαφορετικούς κλάδους, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της περιοχής ως πολυκλαδικού αναπτυξιακού πόλου. Στον τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας, νέες εγκαταστάσεις αποθήκευσης και διανομής αναπτύσσονται σε Ασπρόπυργο και Θριάσιο, με έργα που αναμένεται να ξεπεράσουν αθροιστικά τα 350.000 τ.μ., ενισχύοντας περαιτέρω τη θέση της περιοχής. Την ίδια στιγμή, επενδύσεις σε εξειδικευμένες υποδομές, όπως η φαρμακευτική εφοδιαστική αλυσίδα, καθώς και η ανάπτυξη νέων logistics hubs από εταιρείες λιανεμπορίου και ταχυμεταφορών, διευρύνουν το αποτύπωμα της περιοχής σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας. Επιπλέον, η παρουσία επενδυτικών σχημάτων στον κλάδο των ακινήτων logistics και η αξιοποίηση υφιστάμενων βιομηχανικών χώρων καταδεικνύουν τη σταδιακή ωρίμανση μιας αγοράς που αποκτά όλο και πιο θεσμικά και επιχειρησιακά χαρακτηριστικά.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “White Paper: The Greater Riviera”, την ειδική έκδοση της NouPou Media για το μέλλον της παράκτιας Αττικής.