Σούνιο και Λαύριο: Η αναγέννηση της νοτιοανατολικής ακτής

Από το Σούνιο με τον εμβληματικό Ναό του Ποσειδώνα έως το Λαύριο και την ευρύτερη Λαυρεωτική, ένα αναδυόμενο επενδυτικό οικοσύστημα διαμορφώνεται σταδιακά στη νοτιοανατολική ζώνη της Αττικής. Στο επίκεντρο της αναπτυξιακής πορείας βρίσκεται το Λαύριο, το οποίο αξιοποιώντας τη στρατηγική του θέση λειτουργεί ως βασικός κόμβος στηριζόμενος σε τέσσερις άξονες: την αξιοποίηση του λιμανιού και τη σύνδεσή του με τον κλάδο της κρουαζιέρας, τις σημαντικές αναπτύξεις ακινήτων και τα σχέδια αστικής ανάπλασης, τις επενδύσεις σε υποδομές υψηλής τεχνολογίας και έρευνας, καθώς και την αναβάθμιση των συγκοινωνιακών υποδομών.

Νέα προοπτική για το λιμάνι

Για το λιμάνι του Λαυρίου, το τρίτο μεγαλύτερο της Αττικής μετά τον Πειραιά και τη Ραφήνα, εκπονούνται σχέδια αξιοποίησης που συνδέονται με την ενίσχυση της ακτοπλοΐας και την ανάπτυξη της κρουαζιέρας. Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζει η διαδικασία αξιοποίησης του Οργανισμού Λιμένος Λαυρίου (ΟΛΛ) από το Υπερταμείο, το οποίο προωθεί τη μεταβίβαση πλειοψηφικού ποσοστού της εταιρείας με στόχο την προσέλκυση στρατηγικού επενδυτή. Στον διαγωνισμό του Ιουνίου του 2025 παραλήφθηκαν πέντε προσφορές για την απόκτηση του 51% του Οργανισμού, γεγονός που καταδεικνύει το έντονο ενδιαφέρον που συγκεντρώνει το λιμάνι από επενδυτικά σχήματα που δραστηριοποιούνται στους τομείς της ναυτιλίας, της κρουαζιέρας και των λιμενικών υποδομών. Πρόκειται για τα σχήματα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Celestyal Cruises, Olympic Marine – Cruise Terminal Investment (MSC), Interkat – Beaufort Sea Shipping – Newsphone Hellas, Israel Shipyards και Jet Plan Shipping (Seajets).

Η διαδικασία, ωστόσο, παρουσιάζει καθυστερήσεις λόγω προσφυγών μεταξύ των συμμετεχόντων επενδυτικών σχημάτων, με την υπόθεση να εκκρεμεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Σύμφωνα με πληροφορίες του White Paper, στο Υπερταμείο εκφράζεται η προσδοκία ότι η διαδικασία θα προχωρήσει το επόμενο διάστημα, με στόχο την ανακήρυξη προτιμητέου επενδυτή έως το τέλος του 2026.

Στρατηγικά πλεονεκτήματα

Στόχος της διαδικασίας είναι η αναβάθμιση των λιμενικών εγκαταστάσεων και η ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας του λιμανιού. Η εγγύτητα του Λαυρίου με τις Κυκλάδες το καθιστά ελκυστικό σημείο εκκίνησης για δρομολόγια κρουαζιέρας, ενώ η εύκολη πρόσβαση από το αεροδρόμιο δημιουργεί προϋποθέσεις για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων home porting, ιδιαίτερα για μικρού και μεσαίου μεγέθους κρουαζιερόπλοια. Παράλληλα, στο λιμάνι προχωρούν έργα αναβάθμισης των υποδομών που ενισχύουν την ικανότητά του να εξυπηρετεί περισσότερα πλοία και επιβάτες. Παρεμβάσεις όπως η εκβάθυνση της λιμενολεκάνης, η βελτίωση των χερσαίων ζωνών και η εγκατάσταση σύγχρονου ηλεκτροφωτισμού ενισχύουν τη συνολική επιχειρησιακή του δυναμική. Ο ΟΛΛ έχει ήδη προχωρήσει στην αναβάθμιση της μαρίνας, δημιουργώντας περισσότερες από 100 θέσεις ασφαλούς ελλιμενισμού σκαφών και ενισχύοντας τη δραστηριότητα του yachting στην περιοχή. Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν και οι παρεμβάσεις στον τομέα της ενεργειακής μετάβασης. Ο Οργανισμός συγκαταλέγεται στα τέσσερα λιμάνια που εξασφάλισαν χρηματοδότηση ύψους 10 εκατ. ευρώ από το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Μηχανισμός Συνδέοντας την Ευρώπη / Connecting Europe Facility» (CEF) για την ανάπτυξη υποδομών cold ironing και την εκπόνηση σχετικών μελετών. Την ίδια στιγμή, δραστηριότητες που συνδέονται με τον θαλάσσιο τουρισμό αναπτύσσονται στην ευρύτερη περιοχή του λιμανιού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Olympic Marine του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου, η οποία από το 2020 έχει προχωρήσει σε σημαντικές επενδύσεις αναβάθμισης των υποδομών της μαρίνας. Οι παρεμβάσεις αυτές επιτρέπουν την εξυπηρέτηση μεγαλύτερων σκαφών αναψυχής και ενισχύουν τη δυναμική του yachting στη Λαυρεωτική.

Real Estate και αναπλάσεις

Η κινητικότητα που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στο Λαύριο επεκτείνεται και στον τομέα των ακινήτων και της αστικής αναγέννησης. Παλιές βιομηχανικές εγκαταστάσεις, εγκαταλελειμμένα εργοστάσια και εκτάσεις που για δεκαετίες παρέμεναν αναξιοποίητες μπαίνουν σταδιακά στο επίκεντρο σχεδίων ανάπτυξης που φιλοδοξούν να αλλάξουν την εικόνα της πόλης και να δημιουργήσουν νέες δραστηριότητες.

Σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία διαδραματίζει η συνεργασία της εταιρείας ανάπτυξης ακινήτων DIMAND με την Τράπεζα Πειραιώς για την αξιοποίηση μεγάλης έκτασης περίπου 100 στρεμμάτων, παρακείμενης του λιμένα Λαυρίου, η οποία εντάσσεται στη φιλοσοφία και τη φυσιογνωμία της πόλης. Πρόκειται για την ανάπλαση του ιστορικού εργοστασίου Καρέλλα, γνωστού και ως Κλωστοϋφαντουργία Αιγαίον.

«Αυτή την περίοδο βρισκόμαστε στη φάση της πολεοδομικής ωρίμανσης με σκοπό την αποκατάσταση της περιοχής και την ανάπτυξη πολεοδομικών υποδομών και των νέων κτιριακών εγκαταστάσεων που θα φιλοξενούν κυρίως κατοικίες, μικρές γραφειακές ή μικρές ξενοδοχειακές χρήσεις, χώρους εστίασης και δραστηριότητες αναψυχής», εξηγεί στο White Paper ο Chief Public Affairs & Land Development Officer της DIMAND, Μιχάλης Αναστασόπουλος. Στόχος είναι η δημιουργία ενός νέου παραθαλάσσιου προορισμού που θα συνδυάζει -με απόλυτο σεβασμό στο πολεοδομικό και οικιστικό περιβάλλον του Λαυρίου- την κατοικία με συμπληρωματικές χρήσεις, συμβάλλοντας παράλληλα στην αναζωογόνηση της ευρύτερης ζώνης του λιμανιού και της πόλης. Παρουσία στην περιοχή έχει και η Premia Properties, η οποία διαθέτει οικοπεδική έκταση περίπου 33 στρεμμάτων σε προνομιακό σημείο, επί του νέου περιφερειακού δρόμου που συνδέει την Κερατέα με το Λαύριο και το λιμάνι. Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε στο White Paper ο CEO της εταιρείας, Κώστας Μαρκάζος, το έργο βρίσκεται σε φάση πολεοδομικής ωρίμανσης, με στόχο τη βέλτιστη αξιοποίηση, σε μια περιοχή που, όπως λέει, παρουσιάζει ενισχυμένη επενδυτική δραστηριότητα. Στην περιοχή της Αλθέας, κοντά στο Σούνιο, δρομολογείται και η ανάπτυξη ξενοδοχειακής μονάδας από την H.I.G. Capital μέσω του ξενοδοχειακού της βραχίονα, Ella Resorts, με στόχο τη λειτουργία της έως το 2028. Η αξιοποίηση του ιστορικού ακινήτου, όπου στεγαζόταν το πρώην ξενοδοχείο «Ήλιος», προβλέπει τη μετατροπή του σε ένα resort 5 αστέρων, δυναμικότητας 805 κλινών, το οποίο θα λειτουργεί σε δωδεκάμηνη βάση. Η επένδυση αυτή εντάσσεται στη συνολική ενίσχυση του τουριστικού αποτυπώματος της περιοχής, αναδεικνύοντας τον ρόλο του παράκτιου άξονα και στον τομέα της φιλοξενίας υψηλών προδιαγραφών.

Φαρμακευτική παραγωγή και έρευνα

Στο ευρύτερο αναπτυξιακό οικοσύστημα της περιοχής εντάσσεται και η επενδυτική δραστηριότητα της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας ELPEN, συμφερόντων των οικογενειών Πενταφράγκα και Τρύφωνα, στην Κερατέα. Ο όμιλος, έχοντας ήδη αναπτύξει και θέσει σε λειτουργία μια υπερσύγχρονη παραγωγική μονάδα με ερευνητικές υποδομές, προχωρά στην κατασκευή δεύτερου εργοστασίου στην ίδια περιοχή, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο βιομηχανικό σύμπλεγμα. Το πρώτο εργοστάσιο, έκτασης 10 χιλ. τ.μ., διαθέτει δύο μονάδες παραγωγής και εργαστήρια έρευνας και ανάπτυξης, ενώ το δεύτερο εργοστάσιο της Κερατέας, έκτασης περίπου 8 χιλ. τ.μ., βρίσκεται σε φάση υλοποίησης και αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2027, όπως εξηγούν στελέχη της εταιρείας στο White Paper. Το εργοστάσιο της ELPEN στην Κερατέα εξάγει το 100% της παραγωγής του, κυρίως σε χώρες της Ε.Ε., αλλά και σε αγορές της Μέσης Ανατολής και της Ασίας. Σε επίπεδο ομίλου, πάνω από το 70% της συνολικής παραγωγής κατευθύνεται σε διεθνείς αγορές, επιβεβαιώνοντας τον έντονο εξαγωγικό προσανατολισμό του. Η παρουσία αυτή ενισχύει τον ρόλο της περιοχής ως κόμβου φαρμακευτικής παραγωγής και καινοτομίας, διευρύνοντας το αναπτυξιακό αποτύπωμα της ζώνης πέρα από τις λιμενικές δραστηριότητες και τον τουρισμό, καθώς η Κερατέα λειτουργεί ως η «ενδοχώρα» και ο βασικός κόμβος σύνδεσης του άξονα Σουνίου-Λαυρίου με την υπόλοιπη Αττική.

Κόμβος καινοτομίας

Στον τομέα της τεχνολογίας, το Λαύριο αποκτά έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο με την εγκατάσταση του εθνικού υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Η λειτουργία του υπολογιστικού συστήματος θα ξεκινήσει το φθινόπωρο του 2026. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και το νέο κέντρο δεδομένων θα εγκατασταθούν στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού, ένα αναγνωρισμένο μνημείο σύγχρονης βιομηχανικής κληρονομιάς, εμβαδού 1.500 τ.μ. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» θα αποτελέσει το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα που έχει εγκατασταθεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα και ένα από τα πλέον προηγμένα στην Ευρώπη. Με υπολογιστική ισχύ που φτάνει τα 89 petaFLOPS, θα είναι σε θέση να εκτελεί εξαιρετικά σύνθετες προσομοιώσεις και αναλύσεις δεδομένων σε χρόνο που μέχρι σήμερα απαιτούσε εβδομάδες ή και μήνες. Οι δυνατότητές του εκτείνονται από την τεχνη τή νοημοσύνη και την ανάλυση μεγάλων δεδομένων έως την ιατρική έρευνα, τη μετεωρολογία, την ενέργεια και τα συστήματα μεταφορών. Η εγκατάσταση του «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αναμένεται να μετατρέψει το Λαύριο σε έναν σημαντικό κόμβο ψηφιακής τεχνολογίας στη νοτιοανατολική Ευρώπη, προσελκύοντας διεθνείς επενδύσεις και συνεργασίες στον τομέα της καινοτομίας. Σε συνδυασμό με το Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, δημιουργούνται οι βάσεις για τη διαμόρφωση ενός νέου οικοσυστήματος υψηλής τεχνολογίας στην περιοχή, ενισχύοντας τη μετάβαση της πόλης από το βιομηχανικό της παρελθόν σε ένα νέο παραγωγικό και τεχνολογικό πρότυπο.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “White Paper: The Greater Riviera”, την ειδική έκδοση της NouPou Media για το μέλλον της παράκτιας Αττικής.