Ανατολική Αττική: Η άνοδος ενός νέου ψηφιακού τοπίου

Από τα hyperscale data centers και τις cloud υποδομές μέχρι τη βιοτεχνολογία, το space-tech και την creator economy, η Ανατολική Αττική μετασχηματίζεται σταδιακά σε έναν νέο αναπτυξιακό πόλο της ελληνικής οικονομίας. Στην ευρύτερη ζώνη των Σπάτων, της Παιανίας, του Κορωπίου και της Παλλήνης συγκεντρώνονται επενδύσεις που συνδέουν την ενέργεια με τα δεδομένα, την καινοτομία με τις υποδομές και την τεχνολογία με τη νέα παραγωγική ταυτότητα της χώρας. Διεθνείς τεχνολογικοί κολοσσοί, hyperscalers και ελληνικές επιχειρήσεις συνδιαμορφώνουν ένα νέο οικοσύστημα ψηφιακών υποδομών και τεχνολογικής καινοτομίας υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Ψηφιακή Πύλη

Η παρουσία της Microsoft στην Ανατολική Αττική αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα σήματα της μετάβασης της περιοχής σε έναν νέο χάρτη ψηφιακών υποδομών για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η επένδυση ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ αφορά τη δημιουργία τριών data centers που θα συγκροτήσουν την ελληνική “Azure Cloud Region Greece”, την πρώτη ολοκληρωμένη cloud region της εταιρείας στη χώρα.Το project εξελίσσεται εντός χρονοδιαγράμματος, με τις εργασίες στην περιοχή των Σπάτων να προχωρούν και την πλήρη ενεργοποίηση της υποδομής να τοποθετείται στις αρχές του 2028. Το πρώτο data center κατασκευάζεται ήδη από την ίδια τη Microsoft, ενώ το δεύτερο αναπτύσσεται στην Παιανία από τη γαλλική Data4 και θα μισθωθεί από τη Microsoft. Για το τρίτο facility αναμένονται οι τελικές ανακοινώσεις.

Η σημασία του έργου δεν περιορίζεται στο μέγεθος της επένδυσης. Η Ελλάδα εντάσσεται πλέον στον πυρήνα των στρατηγικών ψηφιακών υποδομών της Microsoft, με την Ανατολική Αττική να μετατρέπεται σε κρίσιμο κόμβο επεξεργασίας, αποθήκευσης και διακίνησης δεδομένων για τη ΝΑ Ευρώπη. Η γεωγραφική θέση της περιοχής, η εγγύτητα στο αεροδρόμιο, οι ενεργειακές υποδομές και η πρόσβαση σε διεθνή τηλεπικοινωνιακά δίκτυα δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση ενός νέου digital corridor μεταξύ Σπάτων, Παιανίας και Κορωπίου.

Παράλληλα, η Microsoft έχει δεσμευτεί ότι όλες οι εγκαταστάσεις της θα τροφοδοτούνται με ενέργεια μηδενικού ανθρακικού αποτυπώματος. Η επένδυση εντάσσεται στη διεθνή στρατηγική της εταιρείας για την ανάπτυξη cloud υποδομών, καθώς η εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει τη ζήτηση για υποδομές υψηλής επεξεργαστικής ισχύος.

Το project αποκτά παράλληλα έντονη κοινωνική διάσταση. Στα Σπάτα αναπτύσσονται δράσεις που συνδέουν την τεχνολογία με την
εκπαίδευση και την τοπική ταυτότητα. Μαθητές συμμετέχουν σε προγράμματα μέσω του Minecraft Education, επανασχεδιάζοντας την πόλη τους, ενώ παράλληλα εξοικειώνονται με τις έννοιες της βιωσιμότητας και της καινοτομίας. Συνολικά, 17 σχολεία και περίπου 1.500 μαθητές έχουν ήδη εμπλακεί. Σε συνεργασία με τον Δήμο Σπάτων υλοποιούνται επίσης προγράμματα βασικής και προχωρημένης ψηφιακής κατάρτισης για κατοίκους της περιοχής, ενώ μέσω της πρωτοβουλίας «Cloud Stories», σε συνεργασία με το Istorima, καταγράφονται προφορικές μαρτυρίες και πολιτιστικές παραδόσεις του τόπου.

«Η δυναμική που αναπτύσσεται σήμερα στην Ελλάδα στον τομέα των ψηφιακών υποδομών δεν είναι συγκυριακή. Η ανάπτυξη υποδομών, όπως τα data centers, αποτελεί κρίσιμο βήμα για τη μετάβαση της χώρας σε μια ψηφιακή οικονομία υψηλών απαιτήσεων, όμως για εμάς η επένδυση δεν περιορίζεται στην τεχνολογία. Αφορά συνολικά το οικοσύστημα, από την καινοτομία στις επιχειρήσεις και τον δημόσιο τομέα, μέχρι τη δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων», δηλώνει στο White Paper η Γιάννα Ανδρονοπούλου, διευθύνουσα σύμβουλος της Microsoft Ελλάδας, Κύπρου και Μάλτας.

Ενέργεια και δεδομένα

Σε τροχιά υλοποίησης βρίσκεται και το data center στα Σπάτα της EDGNEX Data Centers, της κοινοπραξίας της ΔΕΗ με τον όμιλο DAMAC από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Μέσω του κοινού σχήματος Data In Scale, στο οποίο η ΔΕΗ συμμετέχει με ποσοστό 45%, στόχος είναι η δημιουργία υπερσύγχρονων ψηφιακών υποδομών για υπηρεσίες cloud και τεχνητής νοημοσύνης.

Στην πρώτη της φάση, η επένδυση αγγίζει τα 150 εκατ. ευρώ και αφορά τη δημιουργία data center ισχύος 12,5 MW. Το στρατηγικό πλάνο, μάλιστα, προβλέπει τον διπλασιασμό της χωρητικότητας στα 25 MW στα επόμενα χρόνια.

Το έργο λειτουργεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της μετάβασης του Ομίλου ΔΕΗ (PPC Group) από έναν παραδοσιακό πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας σε έναν ολοκληρωμένο παίκτη ψηφιακών υποδομών. Η στρατηγική της εταιρείας βασίζεται στη σύγκλιση ενέργειας, τηλεπικοινωνιών και υποδομών δεδομένων, αξιοποιώντας τόσο το χαρτοφυλάκιο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας όσο και τα δίκτυα οπτικών ινών που αναπτύσσει σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διάσταση βιωσιμότητας της επένδυσης, καθώς με συστήματα ψύξης τελευταίας γενιάς και τροφοδοσία από καθαρή ενέργεια, το data center των Σπάτων φιλοδοξεί να αποτελέσει πρότυπο «πράσινης» ψηφιακής υποδομής.

Οι builders της ψηφιακής μετάβασης

Πίσω από τη νέα γενιά data centers που αναπτύσσεται στην Ανατολική Αττική, αναδεικνύεται σταδιακά και ένας νέος κατασκευαστικός πυλώνας που εξειδικεύεται στις ψηφιακές υποδομές μεγάλης πολυπλοκότητας. Σημαντικοί κατασκευαστικοί όμιλοι επαναπροσδιορίζουν τη στρατηγική τους προς έργα υψηλής τεχνολογικής εξειδίκευσης και αυξημένων ενεργειακών απαιτήσεων.

Μεταξύ αυτών βρίσκεται και η Ten Brinke, η οποία μέσω της θυγατρικής της, TenTec, οικοδομεί ισχυρό αποτύπωμα στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα των data centers στην Ελλάδα. Το project της DAMAC-ΔΕΗ στα Σπάτα αποτελεί την αφετηρία της στρατηγικής της εταιρείας, ενώ ήδη σχεδιάζει την ανάπτυξη και νέων data centers στη χώρα. Μέσα από το White Paper, ο Διευθύνων Σύμβουλος της TenTec, Νίκος Νικολόπουλος, υπογραμμίζει τη σημασία της κοινωνικής αποδοχής και της περιβαλλοντικής διάστασης των νέων ψηφιακών υποδομών. «Η TenTec εφαρμόζει διεθνή πρότυπα ποιότητας, συνεργάζεται με δημόσιες αρχές και ευρωπαϊκούς εταίρους και αναπτύσσει υποδομές που ανταποκρίνονται στις υψηλές απαιτήσεις των hyperscalers, μειώνοντας παράλληλα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα», επισημαίνει. Σύμφωνα με την εταιρεία, το επίπεδο θορύβου στο project των Σπάτων διαμορφώνεται σημαντικά χαμηλότερα από τα επιτρεπόμενα όρια.

Έντονο αποτύπωμα

Πολύ πριν η Ανατολική Αττική βρεθεί στο επίκεντρο των νέων επενδύσεων σε data centers, η αμερικανική Digital Realty — μέσω της Lamda
Hellix — είχε ήδη δημιουργήσει στο Κορωπί έναν από τους πρώτους οργανωμένους κόμβους διασύνδεσης δεδομένων της χώρας.

Σήμερα, η εταιρεία λειτουργεί ένα σύμπλεγμα τριών μεγάλων data centers στην Ανατολική Αττική και ένα στο Ηράκλειο της Κρήτης, συγκεντρώνοντας τη μεγαλύτερη πυκνότητα hyperscale υποδομών στην ελληνική αγορά, με συνολικό ύψος επενδύσεων που ξεπερνά τα 400 εκατ. ευρώ. Από τα Athens 1 και Athens 2 μέχρι τη ναυαρχίδα Athens 3, το campus του Κορωπίου εξελίχθηκε από μια τοπική τηλεπικοινωνιακή εγκατάσταση σε κρίσιμη ψηφιακή υποδομή με περιφερειακό αποτύπωμα.

Σημαντικό ορόσημο αποτελεί και το Athens 4, η νέα επένδυση της εταιρείας στο Κορωπί, άνω των 100 εκατ. ευρώ. Το τέταρτο αυτό κτίριο βρίσκεται στην τελική φάση ολοκλήρωσης, προσθέτοντας επιπλέον 6,8 MW ισχύος στο campus.

Το πλεονέκτημα της Digital Realty δεν περιορίζεται μόνο στις υποδομές, αλλά και στο οικοσύστημα πελατών και τηλεπικοινωνιακών παρόχων που φιλοξενεί. Με περισσότερους από 70 παρόχους συνδεσιμότητας και πάνω από 135 πελάτες, το campus λειτουργεί ως κρίσιμος κόμβος για την ανάπτυξη της χώρας και της ευρύτερης περιοχής.

«Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε ψηφιακό κόμβο της Ανατολικής Μεσογείου, συνδέοντας την Ασία και τη Νοτιοανατολική Αφρική με την Ευρώπη μέσω της Κρήτης και της Αθήνας. Η στρατηγική γεωγραφική θέση της χώρας, σε συνδυασμό με τις διαρκώς αναβαθμιζόμενες υποδομές, δημιουργεί ένα ολοένα και πιο δυναμικό οικοσύστημα ψηφιακών υπηρεσιών», δηλώνει στο White Paper ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Digital Realty στην Ελλάδα, Αλέξανδρος Μπεχράκης.

Mega Project

Στην ευρύτερη περιοχή των Σπάτων, η Apto, θυγατρική της Pimco, σε συνεργασία με τη Dromeus Capital σχεδιάζουν μία από τις μεγαλύτε
ρες επενδύσεις data centers που έχουν ανακοινωθεί μέχρι σήμερα στην ελληνική αγορά. Το έργο, με την ονομασία «Data Center Olive»,
αφορά την ανάπτυξη ενός hyperscale συγκροτήματος που σε πλήρη ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα αγγίξει τα 770 εκατ. ευρώ.

Το project περιλαμβάνει δύο μεγάλα κτίρια data centers με συνολικό υπολογιστικό φορτίο 46 MW και συνολική απαίτηση ισχύος από το ηλεκτρικό δίκτυο που μπορεί να φτάσει τα 80 MW. Κατά την κατασκευαστική περίοδο εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν περίπου 400-500 θέσεις εργασίας.

Η πρώτη φάση της επένδυσης, ύψους περίπου 300 εκατ. ευρώ, στοχεύει στην ανάπτυξη των πρώτων 18 MW έως το 2028, ενώ η δεύτερη φάση αφορά την ανάπτυξη του δεύτερου οικοπέδου με χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης μετά το 2030.

Η Apto αποτελεί το επενδυτικό όχημα της Pimco στον τομέα των hyperscale data centers, αναπτύσσοντας αντίστοιχα projects σε στρατηγικές αγορές της Ευρώπης, όπως η Ισπανία και η Ιταλία. Από την πλευρά της, η Dromeus Capital έχει αναπτύξει σημαντική παρουσία στην ελληνική αγορά ακινήτων και υποδομών.

Νέο οικοσύστημα καινοτομίας

Πέρα από τις επενδύσεις σε data centers και ψηφιακές υποδομές, η Ανατολική Αττική εξελίσσεται σταδιακά σε ένα ευρύτερο οικοσύστημα καινοτομίας, παραγωγής περιεχομένου και τεχνολογικής ανάπτυξης.

Στην Κάντζα, η Dimand προχωρά στον μετασχηματισμό του ιστορικού ακινήτου Καμπά σε έναν νέο μικτής χρήσης προορισμό που θα συνδυάζει γραφειακούς χώρους, εμπορικές χρήσεις, πολιτιστικές λειτουργίες και σύγχρονες υποδομές φιλοξενίας επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Την ίδια στιγμή, ο Άκης Πετρετζίκης αναπτύσσει στα Μεσόγεια ένα νέο παραγωγικό hub που αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2026, συνδυάζοντας στούντιο παραγωγής τηλεοπτικού και ψηφιακού περιεχομένου, εγκαταστάσεις φιλοξενίας εκδηλώσεων και υποδομές για τη δημιουργία ψηφιακού περιεχομένου νέας γενιάς.

Παράλληλα, η ELPEN έχει ήδη αναπτύξει το Athens LifeTech Park, το πρώτο πάρκο βιοτεχνολογίας στην Ελλάδα και ένα από τα πρώτα οικοσυστήματα life sciences στη ΝΑ Ευρώπη, δημιουργώντας έναν νέο κόμβο έρευνας και φαρμακευτικής καινοτομίας.

Στο νέο οικοσύστημα τεχνολογικής καινοτομίας εντάσσεται και ο βρετανο-ισπανικός όμιλος Open Cosmos, ο οποίος ενισχύει το αποτύπωμα της space-tech δραστηριότητας στην Ελλάδα. Στην Παλλήνη, η Open Cosmos Aegean χτίζει μία από τις πιο φιλόδοξες παραγωγικές βάσεις μικροδορυφορικών συστημάτων, με στόχο τη δημιουργία μιας πλήρως καθετοποιημένης παραγωγής μικροδορυφόρων στην Ελλάδα.

Μέσα από αυτή τη μετάβαση, η Ανατολική Αττική παύει να λειτουργεί ως μια απλή περιφερειακή ζώνη γύρω από το αεροδρόμιο και εξελίσσεται σε νευραλγικό κόμβο της νέας ψηφιακής οικονομίας της χώρας, με ολοένα και ισχυρότερο ρόλο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “White Paper: The Greater Riviera”, την ειδική έκδοση της NouPou Media για το μέλλον της παράκτιας Αττικής.